๑๐. ธัมมัทธชชาดก
10 Dhammaddhajajātakaṃ
sukhaṃ jīvitarūposīti idaṃ satthā veḷuvane viharanto vadhāya parisakkanaṃ ārabbha kathesi.
Tadā hi satthā na bhikkhave idāneva pubbepi devadatto mayhaṃ vadhāya parisakkateva, tāsamattampi kātuṃ nāsakkhīti vatvā atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ yasapāṇī nāma rājā dhammena rajjaṃ kāresi. Kāḷako nāmassa senāpati ahosi. Tadā bodhisatto tasseva purohito ahosi nāmena dhammaddhajo. Rañño panassa sīsapasādhanakappako chattapāṇī nāma. Rājā dhammena rajjaṃ kāresi. Senāpati panassa vinicchayaṃ karonto lañcaṃ khādati parapiṭṭhimaṃsiko viya lañcaṃ gahetvā asāmike sāmike karoti. Athekadivasaṃ vinicchaye parājito manusso bāhā paggayha kandanto vinicchayā nikkhanto rājupaṭṭhānaṃ gacchantaṃ bodhisattaṃ disvā tassa pādesu patitvā tumhādisesu nāma sāmi rañño atthañca dhammañca anusāsantesu kāḷakasenāpati lañcaṃ gahetvā asāmike sāmike karotīti attano parājitabhāvaṃ kathesi. Bodhisatto kāruññaṃ uppādetvā ehi bhaṇe, aṭṭaṃ te vinicchinissāmīti taṃ gahetvā vinicchayaṭṭhānaṃ agamāsi. Mahājano sannipati. Bodhisatto taṃ aṭṭaṃ paṭivinicchitvā sāmikaṃ yeva sāmikaṃ akāsi. Mahājano sādhukāraṃ adāsi. So saddo Mahā ahosi. Rājā taṃ sutvā kiṃsaddo nāmesoti pucchi. Deva dhammaddhajapaṇḍitena dubbinicchito aṭṭo suvinicchito, tattheso sādhukārasaddoti. Rājā tuṭṭho bodhisattaṃ pakkosāpetvā aṭṭo kira te ācariya vinicchitoti pucchitvā āma mahārāja kāḷakena dubbinicchitaṃ aṭṭaṃ vinicchitanti vutte itodāni paṭṭhāya tumhe va aṭṭaṃ vinicchinatha, mayhañca kaṇṇasukhaṃ bhavissati, lokassa ca vuḍḍhīti vatvā anicchantampi taṃ sattānudayāya vinicchaye nisīdathāti yācitvā sampaṭicchāpeti. Tato paṭṭhāya bodhisatto vinicchaye nisīdati. Sāmike yeva sāmike karoti. Kāḷako tato paṭṭhāya lañcaṃ alabhanto lābhato parihāyitvā mahārāja dhammaddhajapaṇḍito te rajjaṃ patthetīti bodhisattaṃ rañño antare paribhindi. Rājā asaddahanto mā evaṃ avacāti paṭikkhipi. Puna tena sace me na saddahatha, tassāgamanakāle vātapānena oloketha, atha tena sakalanagarassa attano hatthe katabhāvaṃ passissathāti vutte rājā tassa aṭṭakārakaparisaṃ disvā etasseva parisāti saññāya bhijjitvā kiṃ karoma senāpatīti pucchi. Deva etaṃ māretuṃ vaṭṭatīti. Oḷārikadosaṃ apassantā kathaṃ māressāmāti. Attheko upāyoti. Katarūpāyoti. Asayhamassa kammaṃ āropetvā taṃ kātuṃ asakkontaṃ tena dosena māressāmāti. Kiṃ panassa asayhakammanti. Mahārāja uyyānaṃ nāma sārabhūmiyaṃ ropitaṃ paṭijaggiyamānaṃ tīhi Catūhi saṃvaccharehi phalaṃ deti, tumhe taṃ pakkosāpetvā paṇḍita mayaṃ purāṇauyyāne ciraṃ kīḷimhā, idāni navauyyāne kīḷitukāmamhā, sve uyyānaṃ kīḷissāma, uyyānaṃ me māpehīti vadatha, so māpetuṃ na sakkhissati, atha naṃ tasmiṃ dose māressāmāti. Rājā bodhisattaṃ āmantetvā paṇḍita mayaṃ purāṇauyyāne ciraṃ kīḷimhā, idāni navauyyāne kīḷitukāmamhā, sve kīḷissāma, uyyānaṃ no māpehi, sace māpetuṃ na sakkhissasi, jīvitaṃ te natthīti. Bodhisatto kāḷakena lañcaṃ alabhamānena rājā paribhinno bhavissatīti ñatvā sakkonto jānissāmi mahārājāti vatvā gehaṃ gantvā subhojanaṃ bhuñjitvā cintayamāno sayane nipajji. Sakkassa bhavanaṃ uṇhākāraṃ dassesi. Sakko āvajjento bodhisattassa cittaṃ ñatvā vegenāgantvā sirigabbhaṃ pavisitvā ākāse ṭhatvā kiṃ cintesi paṇḍitāti pucchi. Kosi tvanti. Sakkohamasmīti. Rājā me navauyyānaṃ māpesi, kinti katvā māpessāmīti cintesinti. Paṇḍita mā cintayi, ahaṃ te nandanavanacittalatāvanasadisaṃ uyyānaṃ māpessāmi, katarasmiṃ ṭhāne māpehīti āha. Asukaṭṭhāne māpehīti. Sakko māpetvā devanagarameva gato. Punadivase bodhisatto uyyānaṃ paccakkhato disvā gantvā rañño ārocesi niṭṭhitaṃ te mahārāja uyyānaṃ, kīḷissathāti 2-. Rājā gantvā aṭṭhārasahatthena manosilāvaṇṇena pākārena parikkhittaṃ dvāraṭṭālakasampannaṃ