๒. จุลลนันทิยชาดก
2 Cullanandiyajātakaṃ
idaṃ tadācariyavacoti idaṃ satthā veḷuvane viharanto devadattaṃ ārabbha kathesi.
Ekadivasaṃ hi bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso devadatto nāma kakkhaḷo pharuso sāhasiko sammāsambuddhe abhimāre payojesi, silaṃ pavijjhi, nāḷāgiriṃ payojesi, khantimettānuddaya- mattampissa tathāgate natthīti. Satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva pubbepi devadatto kakkhaḷo pharuso nikkāruṇiko yevāti vatvā atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto himavantappadese nandiyo nāma vānaro ahosi. Kaniṭṭhabhātiko panassa cullanandiyo nāma. Te ubhopi asītisahassavānaraparivārā himavantappadese andhaṃ mātaraṃ paṭijaggantā vāsaṃ kappesuṃ. Te mātaraṃ sayanagumbe ṭhapetvā araññaṃ pavisitvā madhurāni phalāni labhitvā mātuyā pesenti. Āharaṇakā tassā na denti. Sā khudāya pīḷitā aṭṭhicammāvasesā kīsā ahosi. Atha naṃ bodhisatto āha mayaṃ amma tumhākaṃ madhuraphalāni pesema, tumhe kasmā milāyathāti. Tāta nāhaṃ labhāmīti. Bodhisatto cintesi mayi Yūthaṃ pariharante mātā me nassissati, yūthaṃ pahāya mātaraṃ yeva paṭijaggissāmīti. So cullanandiyaṃ pakkositvā tāta tvaṃ yūthaṃ parihara, ahaṃ mātaraṃ paṭijaggissāmīti āha. So pana bhātika mayhaṃ yūthapariharaṇena kammaṃ natthi, ahampi mātarameva paṭijaggissāmīti āha. Iti te ubhopi ekachandā hutvā yūthaṃ pahāya mātaraṃ gahetvā himavantā oruyha paccante nigrodharukkhe vāsaṃ kappetvā mātaraṃ paṭijaggiṃsu. Atheko bārāṇasivāsī brāhmaṇamāṇavo takkasilāyaṃ disāpāmokkhassa ācariyassa santike sabbasippāni uggaṇhitvā gamissāmīti ācariyaṃ āpucchi. Ācariyopi aṅgavijjānubhāvena tassa kakkhaḷapharusasāhasikabhāvaṃ ñatvā tāta tvaṃ kakkhaḷo pharuso sāhasiko, evarūpānaṃ pana na sabbakālaṃ ekasadisameva ijjhati, mahāvināsaṃ mahādukkhaṃ passissasi, tvaṃ mā kakkhaḷo hosi, pacchānutāpakaraṃ kammaṃ mā karīti ovaditvā uyyojesi. So ācariyaṃ vanditvā bārāṇasiṃ gantvā gharāvāsaṃ gahetvā aññehi sippehi jīvitaṃ kappetuṃ asakkonto dhanukoṭiṃ nissāya jīvitaṃ kappessāmīti luddakakammaṃ katvā jīvitaṃ kappessāmīti bārāṇasito nikkhamitvā paccantagāmake vasanto dhanukalāpasannaddho araññaṃ pavisitvā nānāmige māretvā maṃsavikkayena jīvitaṃ kappesi. So ekadivasaṃ araññe kiñci alabhitvā āgacchanto aṅgaṇapariyante ṭhitaṃ nigrodharukkhaṃ disvā api nāmettha kiñci bhaveyyāti nigrodharukkhābhimukho pāyāsi.