Abbhantaravaggavaṇṇanā

abbhantarajātakaṃ

abbhantaro nāma dumoti idaṃ satthā jetavane viharanto sārīputtattherassa bimbātheriyā ambarasadānaṃ ārabbha kathesi.

Sammāsambuddhe hi pavattitapavaradhammacakke vesāliyaṃ kūṭāgārasālāyaṃ viharante mahāpajāpatī gotamī pañca sākiyasatāni ādāya gantvā pabbajjaṃ yācitvā pabbajjañceva upasampadañca labhi. Aparabhāge tā pañcasatā bhikkhuniyo nandakovādaṃ sutvā arahattaṃ pāpuṇiṃsu. Satthari pana sāvatthiyaṃ upanissāya viharante rāhulamātā devī sāmiko me pabbajitvā sabbaññutaṃ patto puttopi me pabbajitvā tasseva santike vasati ahaṃ agāramajjhe kiṃ karissāmi ahampi pabbajitvā sāvatthiyaṃ gantvā sammāsambuddhañca puttañca nivaddhaṃ passamānā viharissāmīti cintetvā bhikkhunīupassayaṃ gantvā pabbajitvā ācariyupajjhāyāhi saddhiṃ sāvatthiṃ gantvā satthārañca piyaputtañca passamānā ekasmiṃ bhikkhunīupassaye vāsaṃ kappesi. Rāhulasāmaṇero āgantvā mātaraṃ passati. Athekadivasaṃ theriyā udaravāto kuppi. Sā putte daṭṭhuṃ āgate tassa dassanatthāya nikkhamituṃ nāsakkhi. Aññāva āgantvā aphāsukabhāvaṃ kathayiṃsu. So mātu santikaṃ gantvā kiṃ te laddhuṃ Vaṭṭatīti pucchi. Tāta agāramajjhe me sakkarādīhi yojite ambarase pīte udaravāto vūpasammati idāni pana piṇḍāya caritvā jīvitaṃ kappema kuto taṃ labhissāmāti. Sāmaṇero labhanto āharissāmīti vatvā nikkhami. Tassa panāyasmato upajjhāyo dhammasenāpati ācariyo mahāmoggallāno cūḷapitā ānandatthero pitā sammāsambuddhoti mahāsampatti. Evaṃ santepi aññassa santikaṃ agantvā upajjhāyassa santikaṃ gantvā vanditvā dummukhākāro hutvā aṭṭhāsi. Atha naṃ thero kinnukho rāhula dummukho vihāsīti āha. Mātu me bhante theriyā udaravāto kuppitoti. Kiṃ laddhuṃ vaṭṭatīti. Sakkarayojitena kira ambarasena phāsu hotīti. Hotu labhissāmi mā cintayīti. So punadivase taṃ ādāya sāvatthiyaṃ pavisitvā sāmaṇeraṃ āsanasālāyaṃ nisīdāpetvā rājadvāraṃ agamāsi. Kosalarājā theraṃ disvā nisīdāpesi. Taṃkhaṇaññeva uyyānapālo piṇḍipakkānaṃ madhuraambānaṃ ekapūṭaṃ āhari. Rājā ambānaṃ tacaṃ apanetvā sakkararasaṃ pakkhipitvā sayameva madditvā therassa pattaṃ pūretvā adāsi. Thero rājanivesanā nikkhamitvā āsanasālaṃ gantvā sāmaṇerassa adāsi taṃ haritvā mātu te dehīti. So āharitvā adāsi. Theriyā paribhuttamatteyeva udaravāto vūpasami. Rājāpi manussaṃ pesesi thero idha nisīditvā ambarasaṃ na bhuñji gaccha kassaci dinnabhāvaṃ jānāhīti. So therena saddhiṃ gantvā taṃ pavuttiṃ ñatvā Āgantvā rañño kathesi. Rājā cintesi sace satthā agāraṃ āvasissati cakkavattirājā abhavissa rāhulasāmaṇero pariṇāyakaratanaṃ therī itthīratanaṃ sakalacakkavāḷarajjaṃ etesaññeva abhavissa amhehi ete vata upaṭṭhahantehi caritabbaṃ assa idāni pabbajitvā amhe upanissāya vasantesu etesu na yuttaṃ amhākaṃ pamajjitunti. So tato paṭṭhāya theriyā nivaddhaṃ ambarasaṃ dāpesi. Therena bimbattheriyā ambarasassa dinnabhāvo bhikkhusaṅghe pākaṭo jāto. Athekadivasaṃ bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso sārīputtatthero kira bimbattheriṃ ambarasena santappesīti. Satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva rāhulamātā sārīputtena ambarasena santappitā pubbepesa etaṃ santappesiyevāti vatvā atītaṃ āhari.