๓. วัฑฒกีสูกรชาดก
vaḍḍhakisūkarajātakaṃ
varaṃ varaṃ tvanti idaṃ satthā jetavane viharanto dhanuggahatissattheraṃ nāma ārabbha kathesi.
Passenadikosalarañño pitā mahākosalo bimbisārarañño dhītaraṃ kosaladeviṃ dadamāno tassā nhānacuṇṇamūlameva satasahassuṭṭhānaṃ kāsikagāmaṃ adāsi. Ajātasattunā pana pitari mārite kosaladevīpi sokābhibhūtā kālamakāsi. Tato passenadikosalarājā cintesi ajātasattunā pitā mārito bhaginīpi me sāmike kālakate sokena kālakatā pitughātakassa corassa kāsikagāmaṃ na dassāmīti. So taṃ ajātasattussa na adāsi. Taṃ gāmaṃ nissāya tesaṃ dvinnampi kālena kālaṃ yuddhaṃ hoti. Ajātasattu taruṇo samattho. Passenadikosalo mahallakoyeva. So abhikkhaṇaṃ parājeti. Mahākosalassāpi manussā yebhuyyena parājitā. Atha rājā tena mayaṃ abhiṇhaṃ parājitā kinnukho kātabbanti amacce pucchi. Deva ayyā nāma mantacchekā honti jetavanamahāvihāre bhikkhūnaṃ kathaṃ sotuṃ vaṭṭatīti. Rājā tenahi tāya velāya bhikkhūnaṃ kathāsallāpaṃ suṇāthāti cārapurise āṇāpesi. Te tato paṭṭhāya tathā akaṃsu. Tasmiṃ pana kāle dve mahallakattherā vihārapaccante paṇṇasālāyaṃ vasanti dantatthero dhanuggahatissatthero ca. Tesu dhanuggahatissatthero paṭhamayāmepi majjhimayāmepi supitvā pacchimayāme pabujjhitvā ummukkāni pothetvā aggiṃ jāletvā nisinno āha bhante dantatthera kiṃ niddāyanto nisinno tvanti. Mayaṃ aniddāyantā kiṃ karissāmāti uṭṭhāya tāva nisīdathāti. So uṭṭhāya nisinno bhante dantatthera ayaṃ bālo mahodaro kosalo pātibhuttabhattaṃ pūtimeva karoti yuddhavicāraṇaṃ pana kiñci na jānāti parājito parājitova narindoti. Kiṃ pana kātuṃ vaṭṭatīti. Tasmiṃ khaṇe te cārapurisā tesaṃ kathaṃ suṇantā aṭṭhaṃsu. Dhanuggahatissatthero yuddhaṃ vicāresi bhante yuddhe nāma padumabyūho cakkabyūho sakaṭabyūhoti tayo byūhā honti ajātasattuṃ gaṇhitukāmena asuke nāma pabbatakucchismiṃ dvīsu pabbatabhittīsu manusse ṭhapetvā purato dubbalaṃ dubbalaṃ dassetvā pabbatantare paviṭṭhabhāvaṃ ajānāpetvā paviṭṭhamaggaṃ upacchinditvā purato ca pacchato ca ubhosu pabbatabhittīsu vaggitvā unnāditvā jāle paviṭṭhaṃ macchaṃ viya antomuṭṭhiyaṃ vaṭṭakapotakaṃ viya ca katvā sakkā assa taṃ gahetunti. Cārapurisā taṃ sāsanaṃ rañño ārocesuṃ. Taṃ sutvā rājā saṅgāmabheriṃ cārāpetvā gantvā sakaṭabyūhaṃ katvā