๒. กัสสปมันทิยชาดก

kassapamandiyajātakaṃ

api kassapa mandiyāti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ mahallakabhikkhuṃ ārabbha kathesi.

Sāvatthiyaṃ kira eko kulaputto kāmesu ādīnavaṃ disvā satthu santike pabbajitvā kammaṭṭhāne anuyutto nacirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tassa aparabhāge mātā kālamakāsi. So mātu Accayena pitarañca kaniṭṭhabhātikañca pabbājetvā jetavane vasitvā vassupanāyikasamaye cīvarapaccayassa sulabhataṃ sutvā ekaṃ gāmakāvāsaṃ gantvā tayopi tattha vassaṃ upagantvā vuṭṭhavassā jetavanameva āgamiṃsu. Daharabhikkhu jetavanassāsannaṭṭhāne sāmaṇera theraṃ vissāmetvā āneyyāsi ahaṃ puretaraṃ gantvā pariveṇaṃ paṭijaggissāmīti jetavanaṃ pāvisi. Mahallakatthero saṇikaṃ āgacchati. Sāmaṇero punappunaṃ sīsena uppīḷento viya gaccha gaccha bhanteti taṃ balakkārena neti. Thero tvaṃ maṃ avassaṃ ānesīti. Puna nivattitvā koṭito paṭṭhāya āgacchati. Tesaṃ evaṃ aññamaññaṃ kalahaṃ karontānaññeva sūriyo atthaṅgato andhakāro jāto. Itaropi pariveṇaṃ sammajjitvā udakaṃ upaṭṭhapetvā tesaṃ āgamanaṃ apassanto ukkaṃ gahetvā paccuggantvā te āgacchante disvā kiṃ cirāyitthāti pucchi. Mahallako taṃ kāraṇaṃ kathesi. So te dvepi vissāmetvā saṇikaṃ ānesi. Taṃdivasaṃ buddhupaṭṭhānassa okāsaṃ na labhi. Atha naṃ dutiyadivase buddhupaṭṭhānaṃ āgantvā vanditvā nisinnaṃ satthā kadā āgatosīti pucchi. Hiyyo bhanteti. Hiyyo āgantvā ajja buddhupaṭṭhānaṃ karosīti. So āma bhanteti vatvā taṃ kāraṇaṃ ācikkhi. Satthā mahallakaṃ garahitvā na esa idāneva evarūpaṃ kammaṃ karoti pubbepi akāsi idāni pana tena tvaṃ kilamito pubbepi paṇḍite kilamesīti vatvā tena yācito atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto kāsikanigame brāhmaṇakule nibbatti. Tassa vayappattassa mātā kālamakāsi. So mātu sarīrakiccaṃ katvā māsaḍḍhamāsaccayena ghare vijjamānaṃ dhanaṃ dānaṃ datvā pitarañca kaniṭṭhabhātikañca gahetvā himavantappadese devadattiyaṃ vakkalaṃ gahetvā isipabbajjaṃ pabbajitvā uñchācariyāya mūlaphalāphalehi yāpento ramaṇīye vanasaṇḍe vasi. Himavante pana vassakāle acchinnadhāre deve vassante na sakkā hoti kandamūlaṃ khaṇituṃ phalāphalāni ca paṇṇāni ca patanti. Tāpasā yebhuyyena himavantato otaritvā manussapathe vasanti. Tadāpi bodhisatto pitarañca kaniṭṭhañca gahetvā manussapathe vasitvā puna himavante pupphitaphalite te ubho gahetvā himavante attano assamapadaṃ āgacchanto assamassāvidūre sūriye atthaṅgate tumhe saṇikaṃ āgaccheyyātha ahaṃ purato gantvā assamapadaṃ jaggissāmīti vatvā te ohāya gato. Khuddakatāpaso pitarā saddhiṃ saṇikaṃ gacchanto taṃ kaṭippadese sīsena uppīḷento viya gaccha gacchāti taṃ balakkārena neti. Mahallako tvaṃ maṃ attano ruciyā ānesīti puna nivattitvā koṭito paṭṭhāya āgacchati. Evaṃ tesaṃ kalahaṃ karontānaññeva andhakāro ahosi. Bodhisattopi paṇṇasālāyaṃ sammajjitvā udakaṃ upaṭṭhapetvā ukkamādāya paṭipathaṃ āgacchanto te disvā ettakaṃ kālaṃ kiṃ karitthāti āha. Khuddakatāpaso pitarā katakāraṇaṃ kathesi. Bodhisatto ubhopi te Saṇikaṃ netvā parikkhāraṃ paṭisāmetvā pitaraṃ nhāpetvā pādadhovana- makkhanapiṭṭhisambāhanāni katvā aṅgārakapallaṃ upaṭṭhapetvā paṭippassaddhakilamathaṃ pitaraṃ upanisīditvā tāta taruṇadārakā nāma mattikabhājanasadisā muhutteneva bhijjanti sakiṃ bhinnakālato paṭṭhāya puna na sakkā honti ghaṭetuṃ te akkosantāpi paribhāsantāpi mahallakehi adhivāsetabbāti vatvā pitaraṃ ovadanto imā gāthāyo āha

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑,๖๔๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. กัสสปมันทิยชาดก”