๒. รถลัฏฐิชาดก
rathalaṭṭhijātakaṃ
api hantvā hato brūtīti idaṃ satthā jetavane viharanto kosalarañño purohitaṃ ārabbha kathesi.
So kira rathena attano bhogagāmakaṃ gacchanto sambādhe magge rathaṃ pājento ekaṃ sakaṭasatthakaṃ disvā tumhākaṃ sakaṭaṃ apanethāti gacchanto sakaṭe anapanīyamāne kujjhitvā Patodayaṭṭhiyā purimasakaṭe sākaṭikassa rathadhūre pahari. Sā rathadhūre paṭihatā nivattitvā tasseva nalāṭaṃ pahari. Tāvadeva nalāṭe gaṇḍo uṭṭhahi . So nivattitvā sākaṭikehi pahaṭomhīti rañño ārocesi. Sākaṭike pakkosāpetvā vinicchinantā tasseva dosaṃ addasaṃsu. Athekadivasaṃ dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso rañño kira purohito sākaṭikehi pahaṭomhīti aṭṭaṃ karonto sayameva parajjhatīti. Satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva pubbepesa evarūpaṃ karotiyevāti vatvā atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto tasseva vinicchayāmacco ahosi. Atha rañño purohito rathena attano bhogagāmakaṃ gacchantoti sabbaṃ purimasadisameva. Idha pana tena rañño ārocite rājā sayaṃ vinicchaye nisīditvā sākaṭike pakkosāpetvā kammaṃ asodhetvāva tumhehi mama purohitaṃ koṭṭetvā nalāṭe gaṇḍo uṭṭhāpitoti vatvā sabbaṃ sahassaharaṇaṃ nesaṃ karothāti āha. Atha naṃ bodhisatto tumhe mahārāja kammaṃ asodhetvāva etesaṃ sabbaṃ sahassaṃ harāpetha ekacce pana attanāva attānaṃ paharitvāpi parena pahaṭamhāti vadanti tasmā avinicchinitvā kātuṃ na yuttaṃ rajjaṃ kārentena nāma nisāmetvā kammaṃ kātuṃ vaṭṭatīti vatvā imā gāthā abhāsi