๓. มูสิกชาดก
Mūsikajātakaṃ
kuhiṃ gatā kattha gatāti idaṃ satthā veḷuvane viharanto ajātasattuṃ ārabbha kathesi.
Vatthu heṭṭhā thusajātake vitthāritameva. Idhāpi satthā tatheva rājānaṃ sakiṃ puttena saddhiṃ kīḷamānaṃ sakiṃ dhammaṃ suṇamānaṃ disvā taṃ nissāya rañño bhayaṃ uppajjissatīti ñatvā mahārāja porāṇakarājāno āsaṅkitabbaṃ āsaṅkitvā attano puttaṃ amhākaṃ dhūmakāle rajjaṃ kāretūti ekamante akaṃsūti vatvā atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto takkasilāyaṃ brāhmaṇakule nibbattitvā disāpāmokkho ācariyo ahosi. Tassa santike bārāṇasīrañño putto yavakumāro (yeva) nāma sabbasippāni uggaṇhitvā anuyogaṃ datvā āgantukāmo taṃ āpucchi. Ācariyo puttaṃ nissāya tassa antarāyo bhavissatīti aṅgavijjāvasena ñatvā etamassa harissāmīti ekaṃ upamaṃ upadhāretuṃ ārabhi. Tadā panassa eko asso ahosi. Tassa pāde vaṇo uṭṭhahi. Taṃ vaṇānurakkhaṇatthaṃ geheyeva kariṃsu. Tassāvidūre eko udapāno atthi. Athekā mūsikā gehā nikkhamitvā assassa pāde vaṇaṃ khādati. Asso vāretuṃ na sakkoti. So ekadivasaṃ vedanaṃ adhivāsetuṃ asakkonto mūsikaṃ khādituṃ āgataṃ pādena paharitvā māretvā udapāne pātesi. Assagopakā mūsikaṃ apassantā aññesu divasesu mūsikā āgantvā vaṇaṃ khādati Idāni na paññāyati kahaṃ nukho gatāti vadiṃsu. Bodhisatto taṃ kāraṇaṃ paccakkhaṃ katvā aññe ajānantā kahaṃ mūsikā gatāti vadanti mūsikāya pana māretvā udapāne khittabhāvaṃ ahameva jānāmīti. So idameva kāraṇaṃ upamaṃ katvā paṭhamaṃ gāthaṃ bandhitvā rājakumārassa adāsi. So aparaṃ upamaṃ upadhārento tameva assaṃ saṃruḷhavaṇaṃ nikkhamitvā ekaṃ yavavatthuṃ gantvā yavaṃ khādissāmīti vaticchiddena mukhaṃ pavesentaṃ disvā tameva upamaṃ katvā dutiyaṃ gāthaṃ bandhitvā tassa adāsi. Tatiyagāthaṃ pana attano paññābalena bandhitvā tampi tassa datvā tāta tvaṃ rajje patiṭṭhāya sāyaṃ nhānapokkharaṇiṃ gacchanto yāva dhurasopāṇā paṭhamaṃ gāthaṃ sajjhāyanto gaccheyyāsi tava nivāsanapāsādaṃ pavisanto yāva sopāṇapādamūlā dutiyaṃ gāthaṃ sajjhāyanto gaccheyyāsi tato yāva sopāṇamatthakā tatiyaṃ gāthaṃ sajjhāyanto gaccheyyāsīti vatvā pesesi. So kumāro gantvā uparājā hutvā pitu accayena rajjaṃ kāresi. Tasseko putto vijāyi. So soḷasavassikakāle rajjalobhena pitaraṃ māressāmīti cintetvā upaṭṭhāke āha mayhaṃ pitā taruṇo ahaṃ etassa dhūmakālaṃ olokento mahallako bhavissāmi jarājiṇṇo tādise kāle laddhenapi rajjena ko atthoti. Te āhaṃsu deva na sakkā paccantaṃ gantvā corattaṃ kātuṃ tava pitaraṃ kenaci upāyena māretvā rajjaṃ gaṇhāti. So sādhūti antonivesane rañño sāyaṃ nhānapokkharaṇīsamīpaṃ gantvā Ettha naṃ māressāmīti khaggaṃ gahetvā aṭṭhāsi. Rājā sāyaṃ mūsikaṃ nāma dāsiṃ gantvā pokkharaṇīpiṭṭhiṃ sodhetvā ehi nhāyissāmīti pesesi. Sā gantvā pokkharaṇīpiṭṭhiṃ sodhentī kumāraṃ passi. Kumāro attano kammassa pākaṭabhāvabhayena taṃ dvidhā chinditvā pokkharaṇīyaṃ pātesi. Rājā nhāyituṃ agamāsi. Sesajano ajjāpi mūsikā dāsī na punāgacchati kuhiṃ gatā kattha gatāti āha. Rājā