Darīmukhajātakaṃ

paṅkova kāmāti idaṃ satthā jetavane viharanto mahābhinikkhamanaṃ ārabbha kathesi. Paccuppannavatthuṃ heṭṭhā kathitameva.

Atīte pana rājagahanagare magadharājā nāma rajjaṃ kāresi. Tadā bodhisatto tassa aggamahesiyā kucchimhi nibbatti. Brahmadatta- kumārotissa nāmaṃ akaṃsu. Tassa jātadivaseyeva purohitassāpi putto vijāyi. Tassa mukhaṃ ativiya sobhati tenassa darīmukhoti nāmaṃ akaṃsu. Te ubhopi rājakuleyeva saṃvaḍḍhā. Te aññamaññaṃ piyasahāyakā hutvā soḷasavassakāle takkasilaṃ gantvā sabbasippāni uggaṇhitvā sabbasamayasippañca sikkhissāma desacāritañca jānissāmāti gāmanigamādīsu carantā bārāṇasiṃ patvā devakule vasitvā punadivase bārāṇasiṃ bhikkhāya pavisiṃsu. Tattha cekasmiṃ kule brāhmaṇe bhojetvā havanakaṃ dassāmāti pāyāsaṃ pacitvā āsanāni paññattāni honti. Manussā te ubhopi bhikkhāya carante disvā brāhmaṇā āgatāti gehaṃ pavesitvā mahāsattassa āsane suddhavatthaṃ paññapetvā darīmukhassa rattakambalaṃ paññapesuṃ. Darīmukho taṃ nimittaṃ disvā ajja mayhaṃ sahāyo bārāṇasī rājā bhavissati ahaṃ senāpatīti paññāsi. Te tattha bhuñjitvā havanakaṃ gahetvā maṅgalaṃ vatvā nikkhamma taṃ rājuyyānaṃ agamaṃsu. Tattha mahāsatto maṅgalasilāpaṭṭe Nipajji. Darīmukho panassa pāde parimajjanto nisīdi. Tadā bārāṇasīrañño matassa sattamo divaso hoti. Purohito rañño sarīrakiccaṃ katvā aputtake rajje sattame divase phussarathaṃ vissajjesi. Phussarathakiccaṃ mahājanakajātake āvībhavissati. Phussaratho nagarā nikkhamitvā caturaṅginiyā senāya parivuto anekasatehi turiyehi vajjamānehi uyyānadvāraṃ pāpuṇi. Atha darīmukho turiyasaddaṃ sutvā sahāyassa me phussaratho āgacchati ajjevesa rājā hutvā mayhaṃ senāpatiṭṭhānaṃ dassati ko me gharāvāsenattho nikkhamitvā pabbajissāmīti bodhisattaṃ anāmantetvāva ekamantaṃ gantvā paṭicchanne aṭṭhāsi. Purohito uyyānadvāre rathaṃ ṭhapetvā uyyānaṃ paviṭaṭho bodhisattaṃ maṅgalasilāpaṭṭe nipannaṃ disvā pādesu lakkhaṇāni oloketvā puññavā satto dvisahassaparivārānaṃ catunnampi mahādīpānaṃ rajjaṃ kāretuṃ samattho dhīti panassa kīdisāti sabbaturiyāni paggaṇhāpesi. Bodhisatto pabujjhitvā mukhato sāṭakaṃ apanetvā mahājanaṃ oloketvā puna sāṭakena mukhaṃ paṭicchādetvā thokaṃ nipajjitvā passaddhadaratho uṭṭhāya silāpaṭṭe pallaṅkena nisīdi. Purohito jaṇṇukena patiṭṭhāya deva tumhākaṃ rajjaṃ pāpuṇātīti āha. Aputtakaṃ bhaṇe rajjanti. Āma devāti. Tenahi sādhūti sampaṭicchi. Te tassa uyyāneyeva abhisekaṃ akaṃsu. So yasamahantatāya darīmukhaṃ na sari. Rathaṃ abhiruyha mahājanaparivuto nagaraṃ pavisitvā padakkhiṇaṃ katvā rājadvāre ṭhitova amaccānaṃ ṭhānantarāni vicāretvā pāsādaṃ abhirūhi. Tasmiṃ khaṇe Darīmukho suññaṃ dāni uyyānanti āgantvā maṅgalasilāyaṃ nisīdi. Athassa purato paṇḍupalāsaṃ pati. So tasmiṃyeva paṇḍupalāse khayavayaṃ paṭṭhapetvā tilakkhaṇaṃ sammasitvā paṭhaviṃ unnādento paccekabodhiṃ nibbattesi. Tassa taṃkhaṇaññeva gihiliṅgaṃ antaradhāyi. Iddhimayapattacīvaraṃ ākāsato otaritvā sarīre paṭimuñci. Tāvadeva aṭṭhaparikkhāradharo iriyāpathasampanno vassasatikatthero viya hutvā iddhiyā ākāse uppatitvā himavantappadese nandamūlakapabbhāraṃ agamāsi. Bodhisattopi dhammena rajjaṃ kāresi. Yasamahantatāya pana yasena pamatto hutvā cattāḷīsa vassāni darīmukhaṃ na sari. Cattāḷīsātikkame saṃvacchare pana atīte taṃ saritvā mayhaṃ sahāyo darīmukho nāma atthi kahaṃ nu kho soti taṃ daṭṭhukāmo ahosi. So tato paṭṭhāya antepurepi parisamajjhepi kahaṃ nu kho mayhaṃ sahāyo darīmukho yo me tassa vasanaṭṭhānaṃ kathesi mahantamassa yasaṃ dassāmīti vadati. Evaṃ tassa punappunaṃ taṃ sarantasseva aññani dasa saṃvaccharāni atikkantāni. Darīmukhapaccekabuddhopi paññāsavassaccayena āvajjento maṃ kho sahāyo saratīti ñatvā idāni so mahallako puttadhītāhi vuḍḍhippatto gantvā dhammaṃ kathetvā pabbajissāmi nanti iddhiyā ākāsena āgantvā uyyāne otaritvā suvaṇṇapaṭimā viya silāpaṭṭe nisīdi. Uyyānapālo taṃ disvā upasaṅkamitvā bhante kuto āgatosīti pucchi. Nandamūlakapabbhāratoti. Ke nāma tumheti. Darīmukho paccekabuddho nāmāhaṃ Āvusoti. Bhante amhākaṃ rājānaṃ jānāsīti. Āma jānāma gihikāle no sahāyoti. Bhante rājā tumhe daṭṭhukāmo kathessāmi tassa āgatabhāvanti. Gaccha kathehīti. So sādhūti vatvā turitaturitova gantvā tassa silāpaṭṭe nisinnabhāvaṃ rañño kathesi. Rājā āgato kira mama sahāyo passissāmi nanti rathaṃ āruyha mahantena parivārena uyyānaṃ gantvā paccekabuddhaṃ vanditvā paṭisanthāraṃ katvā ekamantaṃ nisīdi. Atha naṃ paccekabuddho kiṃ brahmadatta dhammena rajjaṃ kāresi agatigamanaṃ na gacchasi dhanatthāya lokaṃ na pīḷesi dānādīni puññāni karosīti ādīni vacanāni vadanto paṭisanthāraṃ katvā brahmadatta mahallakosi etarahi kāme pahāya pabbajituṃ te samayoti vatvā tassa dhammaṃ desento paṭhamaṃ gāthamāha