๑๐. นันทิยมิคราชชาดก

Nandiyamigarājajātakaṃ

sace brāhmaṇa gacchasīti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ mātuposakaṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi.

Taṃ hi satthā saccabhira tvaṃ bhikkhu gihī posesīti pucchitvā saccaṃ bhanteti vutte kinte hontīti vutte mātāpitaro me bhanteti vutte sādhu sādhu bhikkhu porāṇakapaṇḍitānaṃ vaṃsaṃ pālesi porāṇakapaṇḍitā hi tiracchānayoniyaṃ nibbattitvāpi mātāpitūnampi jīvitaṃ adaṃsūti vatvā atītaṃ āhari

atīte kosalaraṭṭhe sākete kosalarāje rajjaṃ kārente bodhisatto migayoniyaṃ nibbattitvā vayappatto nandiyamigo nāma hutvā sīlācārasampanno mātāpitaro posesi. Tadā kosalarājā migacittakova ahosi. So pana manussānaṃ kasikammādīni kātuṃ adatvā mahāparivāro devasikaṃ migavadhaṃ gacchati. Manussā sannipatitvā ayyā ayaṃ rājā amhākaṃ kammacchedaṃ karoti gharāvāsopi nassati Yannūna mayaṃ añjanavanauyyānaṃ parikkhipitvā dvāraṃ yojetvā pokkharaṇiṃ khanitvā tiṇāni ropetvā daṇḍamuggarādihatthā araññaṃ pavisitvā gumbe paharantā mige nīharitvā parivāretvā gorūpāni viya vajjaṃ uyyāne pavesetvā dvāraṃ pidahitvā rañño ārocetvā attano kammaṃ kareyyāmāti mantayiṃsu. Ettheso upāyoti sabbe ekacchandā hutvā uyyānaṃ sajjetvā araññaṃ pavisitvā yojanamattaṃ ṭhānaṃ parikkhipiṃsu. Tasmiṃ khaṇe eko nandiyo ekasmiṃ khuddake gumbe mātāpitaro gahetvā bhūmiyaṃ nipanno hoti. Manussā nānāphalakāvudhahatthā bāhunā bāhuṃ pīḷetvā taṃ gumbaṃ parikkhipiṃsu. Athekacce mige olokentā taṃ gumbaṃ pavisiṃsu. Nandiyo te disvā ajja mayā jīvitaṃ pariccajitvā mātāpitūnaṃ jīvitadānaṃ dātuṃ vaṭṭatīti cintetvā uṭṭhāya mātāpitaro vanditvā ammatāta ime manussā imaṃ gumbaṃ pavisitvā amhe tayopi passissanti tumhe ekena upāyena jīveyyātha jīvitaṃ vo seyyo ahaṃ tumhākaṃ jīvitadānaṃ datvā manussehi gumbapariyante ṭhatvā gumbe pahaṭamatteyeva nikkhamissāmi atha te imasmiṃ khuddakagumbe ekoyeva migo bhavissatīti maññamānā gumbaṃ na pavisanti tumhe appamattā hothāti mātāpitaro khamāpetvā gamanasajjo aṭṭhāsi. So manussehi gumbapariyante ṭhatvā unnāditvā gumbe pahaṭamatteyeva tato nikkhami. Te ekovettha migo bhavissatīti gumbaṃ na pavisiṃsu. Atha nandiyo gantvā migānaṃ antare pāvisi. Manussā parivāretvā sabbamige uyyānaṃ pavesetvā Dvāraṃ thaketvā rañño ārocetvā sakasakaṭṭhānāni gamiṃsu. Tato paṭṭhāya rājā sayameva gantvā ekaṃ migaṃ vijjhitvā taṃ gahetvā ehīti ekaṃ pesetvā vā āharāpesi. Atha migā vāraṃ ṭhapayiṃsu. Pattavāro migo ekamantaṃ tiṭṭhati. Taṃ vijjhitvā gaṇhanti. Nandiyo pokkharaṇiyaṃ pānīyaṃ pivati tiṇāni khādati. Vāro panassa na tāva pāpuṇāti. Atha bahūnaṃ divasānaṃ accayena tassa mātāpitaro taṃ daṭṭhukāmā hutvā amhākaṃ putto nandiyamigarājā nāgabalo thāmasampanno sace jīvati avassaṃ vatiṃ laṅghetvā amhākaṃ dassanatthāya āgamissati sāsanamassa pesessāmāti cintetvā maggasamīpe ṭhatvā ekaṃ brāhmaṇaṃ disvā ayya kahaṃ gacchasīti mānusikāya vācāya pucchitvā sāketanti vutte puttassa sāsanaṃ pahiṇantā paṭhamaṃ gāthamāhaṃsu

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒,๑๔๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. นันทิยมิคราชชาดก”