Tuṇḍilajātakaṃ

navacchaddaketi idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ maraṇabhīrukabhikkhuṃ ārabbha kathesi.

So kira sāvatthīvāsī kulaputto sāsane pabbajitvā maraṇa- bhīruko ahosi. Appamattakampi sākhācalanaṃ daṇḍakapatanaṃ sakuṇa- catuppadasaddaṃ vā aññaṃ vā saddaṃ tathārūpaṃ sutvā maraṇabhayatajjito hutvā kucchiyaṃ paviṭṭhasadiso viya kampento vicarati. Bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso asukabhikkhu kira maraṇabhīruko appamattakampi saddaṃ sutvā viravanto vicarati palāyati imesañca sattānaṃ maraṇameva dhuvaṃ jīvitaṃ adhuvanti yoniso manasikātabbanti. Satthā āgantvā kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte taṃ bhikkhuṃ pakkosāpetvā saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu maraṇabhīrukoti āma bhanteti tena paṭiññāte na Bhikkhave idāneva pubbepesa maraṇabhīrukoyevāti vatvā atītaṃ āhari

atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto sūkariyā kucchimhi paṭisandhiṃ gaṇhi. Sūkarī paripuṇṇagabbhā dve potake vijāyi. Sā ekadivasaṃ te gahetvā ekasmiṃ āvāṭe nipajji. Athekā bārāṇasīgāmadvāravāsinī mahallikā itthī kappāsakkhettato pacchipūraṃ kappāsaṃ ādāya yaṭṭhiyā bhūmiṃ ākoṭentī āgacchi. Sūkarī taṃ saddaṃ sutvā maraṇabhayena puttake chaḍḍetvā palāyi. Mahallikā sūkarapotake disvā puttasaññaṃ paṭilabhitvā pacchiyaṃ pakkhipitvā gharaṃ netvā jeṭṭhassa mahātuṇḍilo kaniṭṭhassa cullatuṇḍiloti nāmaṃ katvā te puttake viya posesi. Te aparabhāge vaḍḍhitvā thūlasarīrā ahesuṃ. Mahallikā ime no mūlena dehīti vuccamānāpi puttā meti vatvā kassaci na deti. Athekasmiṃ chaṇakāle dhuttā suraṃ pivantā maṃse khīṇe kuto nu kho maṃsaṃ labhissāmāti vīmaṃsantā mahallikāya gehe sūkarānaṃ atthibhāvaṃ ñatvā suraṃ gahetvā tattha gantvā amma mūlaṃ gahetvā ekaṃ no sūkaraṃ dehīti āhaṃsu. Sā alaṃ tātā puttā me ete puttaṃ nāma maṃsaṃ khādanatthāya kīṇantānaṃ dadantā nāma na atthīti paṭikkhipi. Dhuttā amma manussānaṃ sūkarā nāma puttā na honti te dehi noti punappunaṃ yācantāpi alabhitvā mahallikaṃ suraṃ pāyetvā mattakāle amma sūkarehi kiṃ karissasi mūlaṃ gahetvā paribbayaṃ karohīti tassā hatthe kahāpaṇe Ṭhapayiṃsu. Sā kahāpaṇe gahetvā tātā mahātuṇḍilaṃ dātuṃ na sakkomi cullatuṇḍilaṃ pana gaṇhathāti āha. Kahaṃ soti. Asukasmiṃ gaccheti. Saddamassa dehīti. Āhāraṃ na passāmīti. Dhuttā mūlenekaṃ bhattapāṭiṃ āharāpesuṃ. Mahallikā taṃ gahetvā dvāre ṭhapitaṃ sūkaradoṇiṃ pūretvā doṇisamīpe aṭṭhāsi. Tiṃsamattā dhuttā pāsahatthā tattheva aṭṭhaṃsu. Mahallikā tāta cullatuṇḍila ehi reti tassa saddamadāsi. Taṃ sutvā mahātuṇḍilo ettakaṃ kālaṃ mama mātarā na cullatuṇḍilassa saddo dinnapubbo maññeva paṭhamaṃ saddāyati avassaṃ ajja amhākaṃ bhayaṃ uppannaṃ bhavissatīti aññāsi. So taṃ āmantetvā tāta mama mātā taṃ pakkosati gaccha tāva jānāhīti. So gacchā nikkhamitvā bhattadoṇisamīpe tesaṃ ṭhitabhāvaṃ disvā ajja me maraṇaṃ uppannanti maraṇabhayatajjito nivattetvā kampamāno bhātu santikaṃ gantvā saṇṭhāretuṃ nāsakkhi kampamāno paribbhamati. Mahātuṇḍilo taṃ disvā tāta tvaṃ pana ajja pavedhasi pavisanaṭṭhānaṃ olokesi kiṃ nāmetaṃ karosīti pucchi. So attanā diṭṭhakāraṇaṃ kathento paṭhamaṃ gāthamāha