Suvaṇṇakakkaṭakajātakaṃ

siṅgamigoti idaṃ satthā veḷuvane viharanto ānandattherassa attano atthāya jīvitapariccāgaṃ ārabbha kathesi. Vatthuṃ yāva dhanuggahappayojanā kaṇḍahālajātake dhanapālavissajjanaṃ cullahaṃsajātake kathitaṃ.

Tadā hi dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso dhamma- bhaṇḍāgārikaānandatthero sekhapaṭisambhidappatto hutvā dhanapālake āgacchante sammāsambuddhassa jīvitaṃ pariccajīti. Satthā āgantvā kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva pubbepi ānando mayhaṃ Jīvitaṃ pariccajantoyevāti vatvā atītaṃ āhari

atīte rājagahassa pubbuttarapasse halindiyo nāma brāhmaṇa- gāmo ahosi. Tadā bodhisatto tasmiṃ gāme kāsikabrāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto kuṭumbaṃ saṇṭhapetvā tassa gāmassa pubbuttarāya disāya ekasmiṃ magadhakkhette asītisahassamattaṃ kasiṃ kārāpesi. So ekadivasaṃ manussehi saddhiṃ khettaṃ gantvā kamma- kārake kammaṃ karissathāti āṇāpetvā mukhadhovanatthāya khettakoṭiyaṃ mahantaṃ sobbhaṃ upasaṅkami. Tasmiṃ kho pana sobbhe eko suvaṇṇa- vaṇṇo kakkaṭako paṭivasati abhirūpo pāsādiko. Bodhisatto dantakaṭṭhaṃ khāditvā taṃ sobbhaṃ otari. Tassa mukhadhovanakāle kakkaṭako bodhisattassa santikaṃ āgamāsi. Atha naṃ so ukkhipitvā attano uttarisāṭakantare nipajjāpetvā gahetvā khette kattabbakiccaṃ katvā gacchanto tattheva naṃ sobbhe pakkhipitvā gehaṃ agamāsi. Tato paṭṭhāya khettaṃ āgacchanto paṭhamaṃ taṃ sobbhaṃ gantvā kakkaṭakaṃ uttarisāṭakantare nipajjāpetvā pacchā kammantaṃ vicāreti. Iti nesaṃ aññamaññaṃ vissāso daḷho ahosi. Bodhisatto nibaddhaṃ khettaṃ āgacchati. Akkhīsu ca panassa pañca pasādāni tīṇi maṇḍalāni suvisuddhāni hutvā paññāyanti. Athassa khettassa koṭiyaṃ ekasmiṃ tālake kākakulāvake kākī tassa akkhīni disvā khāditukāmā hutvā kākaṃ āha sāmi dohaḷo me uppannoti. Kiṃ dohaḷo nāmāti. Etassa brāhmaṇassa akkhīni khāditukāmamhīti. Duddohaḷo te uppanno ko etāni āharituṃ sakkhissatīti. Tvaṃ na sakkosīti. Āma na sakkomīti. Ahametaṃ jānāmi yo panesa tālassa avidūre vammiko ettha kaṇhasappo vasati taṃ upaṭṭhāhi so etaṃ ḍaṃsitvā marissati athassa akkhīni uppāṭetvā tvaṃ āharissasīti. So sādhūti sampaṭicchitvā tato paṭṭhāya kaṇhasappaṃ upaṭṭhahi. Bodhisattenāpi vāpitasassānaṃ gabbhaggahaṇakāle kakkaṭako mahā ahosi. Athekadivasaṃ sappo kākamāha samma tvaṃ kiṃkāraṇā nibaddhaṃ maṃ upaṭṭhahasi kiṃ te karomīti. Sāmi tumhākaṃ dāsiyā etassa khettasāmikassa akkhīsu dohaḷo uppajji svāhaṃ tumhākaṃ ānubhāvena tassa akkhīni labhissāmīti tumhe upaṭṭhahāmīti. Sappo hotu nayidaṃ garukaṃ labhissasīti taṃ assāsetvā punadivase brāhmaṇassa āgamanamagge kedāramariyādaṃ nissāya tiṇehi paṭicchanno hutvā tassāgamanaṃ olokento nipajji. Bodhisatto āgacchanto paṭhamaṃ sobbhaṃ otaritvā mukhaṃ dhovitvā sinehaṃ paccupaṭṭhapetvā suvaṇṇa- kakkaṭakaṃ āliṅgitvā uttarisāṭakantare nipajjāpetvā khettaṃ pāvisi. Sappo taṃ āgacchantaṃ disvā vegena pakkhanditvā piṇḍikamaṃse ḍaṃsitvā tattheva pātetvā vammikaṃ sandhāya palāyi. Bodhisattassa patanañca kakkaṭakassa sāṭakantarato laṅghanañca kākassa āgantvā bodhisattassa ure nilīyanañca apacchā apurimaṃ ahosi. Kāko nilīyitvā akkhīni tuṇḍena pāsāresi. Kakkaṭako imaṃ kākaṃ Nissāya mama sahāyassa bhayaṃ uppannaṃ etasmiṃ gahite sappo āgacchissatīti saṇḍāsena gaṇhanto viya kākassa givāyaṃ aḷena daḷhaṃ gahetvā kilametvā thokaṃ sithilamakāsi. Kāko kissa maṃ samma chaḍḍetvā palāyasi eso maṃ kakkaṭako viheṭhesi yāva na marāmi tāvadeva ehīti sappaṃ pakkosanto paṭhamaṃ gāthamāha