๖. สุสีมชาดก
Susīmajātakaṃ
kāḷāni kesāni pure ahesunti idaṃ satthā jetavane viharanto mahābhinikkhamanaṃ ārabbha kathesi.
Tasmiṃ samaye bhikkhū dhammasabhāyaṃ nisīditvā dasabalassa nekkhammaṃ vaṇṇayiṃsu. Satthā āgantvā kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte anacchariyaṃ bhikkhave mayā idāni anekāni kappakoṭisatasahassāni pūritapāraminā mahābhinekkhammābhinikkhamanaṃ pubbepāhaṃ tiyojanasatike kāsikaraṭṭhe rajjaṃ chaḍḍetvā nekkhammaṃ nikkhamantoyevāti vatvā atītaṃ āhari
atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto tassa purohitassa aggamahesiyā kucchimhi nibbatti. Tassa Jātadivaseyeva bārāṇasīraññopi putto vijāyi. Tesaṃ nāmaggahaṇadivase mahāsattassa susīmakumārotissa nāmaṃ kariṃsu rājaputtassa brahmadatta- kumāroti. Bārāṇasīrājā puttena me saddhiṃ ekadivase jātoti bodhisattaṃ āṇāpetvā dhātiyo datvā tena saddhiṃ vaḍḍhesi. Te ubhopi vayappattā abhirūpā devakumāravaṇṇino hutvā takkasilāyaṃ sabbasippāni uggaṇhitvā paccāgamiṃsu. Rājaputto uparājā hutvā bodhisattena saddhiṃ ekatova khādanto pivanto nisīdanto sayanto pitu accayena rajjaṃ patvā mahāsattassa mahantaṃ yasaṃ datvā purohitaṭṭhāne naṃ ṭhapetvā ekadivasaṃ nagaraṃ sajjāpetvā sakko devarājā viya alaṅkato alaṅkataerāvaṇapaṭibhāgassa mattavara- vāraṇassa khandhe nisīditvā mahāsattaṃ pacchāsane hatthipiṭṭhe nisīdāpetvā nagaraṃ padakkhiṇaṃ akāsi. Mātāpissa puttaṃ olokessāmīti sīhapañjare ṭhatvā tassa nagaraṃ padakkhiṇaṃ katvā āgacchantassa pacchato nisinnaṃ purohitaṃ disvā paṭibaddhacittā hutvā sayanagabbhaṃ pavisitvā imaṃ alabhantī ettheva marissāmīti āhāraṃ pacchinditvā nipajji. Rājā mātaraṃ apassanto kuhiṃ me mātāti pucchitvā gilānāti sutvā tassā santikaṃ gantvā vanditvā kinte amma aphāsukanti pucchi. Sā tassa lajjāya na kathesi. So gantvā rājapallaṅke nisīditvā attano aggamahesiṃ pakkosāpetvā gaccha ammāya aphāsukaṃ jānāhīti pesesi. Sā gantvā piṭṭhiṃ parimajjantī pucchi. Itthiyo nāma itthīnaṃ rahassaṃ na nigūhanti. Sā tamatthaṃ Ārocesi. Itarāpi taṃ sutvā gantvā rañño ārocesi. Rājā hotu gaccha naṃ samassāsehīti purohitaṃ rājānaṃ katvā tassa naṃ aggamahesiṃ karissāmīti. Sā gantvā taṃ samassāsesi. Rājāpi purohitaṃ pakkosāpetvā tamatthaṃ ārocetvā samma mātuyā jīvitaṃ dehi tvaṃ rājā hohi sā aggamahesī ahaṃ uparājāti. So na sakkā evaṃ kātunti paṭikkhipitvā punappunaṃ yāciyamāno sampaṭicchi. Rājā purohitaṃ rājānaṃ mātaraṃ aggamahesiṃ kāretvā sayaṃ uparājā ahosi. Tesaṃ samaggasaṃvāsaṃ vasantānaṃ aparabhāge bodhisatto agāramajjhe ukkaṇṭhito kāme pahāya pabbajjāya ninnacitto kilesaratiṃ anālayanto ekakova tiṭṭhati ekakova nisīdati ekakova sayati bandhanāgāre bandho viya pañjare pakkhitakukkuṭo viya ca ahosi. Athassa aggamahesī ayaṃ rājā mayā saddhiṃ nābhiramati ekakova tiṭṭhati nisīdati seyyaṃ kappeti ayaṃ kho pana daharo taruṇo ahaṃ mahallikā sīse me palitāni paññāyanti yannūnāhaṃ sīse te deva palitāni paññāyantīti musāvādaṃ katvā etenupāyena rājānaṃ paṭiññāpetvā mayā saddhiṃ abhiramāpeyyanti cintetvā ekadivasaṃ rañño sīse okkā vicinantī viya hutvā deva mahallakosi jāto sīse te ekaṃ palitaṃ paññāyatīti āha. Tenahi bhadde etaṃ palitaṃ luñcitvā mayhaṃ hatthe ṭhapehīti. Sā tassa sīsato ekaṃ kesaṃ luñcitvā taṃ chaḍḍetvā attano sīse palitaṃ gahetvā idante deva palitanti tassa hatthe ṭhapesi. Bodhisattassa taṃ disvāva bhītatasitassa kāñcanapaṭṭasadisā nalāṭā sedā muñciṃsu. So attānaṃ ovadanto susīma tvaṃ daharo hutvā mahallako jāto ettakaṃ kālaṃ gūthakalale nimuggagāmasūkaro viya kāmakalale nimmujjitvā taṃ kalalaṃ jahituṃ na sakkosi nanu kāme pahāya himavantaṃ pavisitvā pabbajitvā brahmacariyavāsassa te kāloti cintetvā paṭhamaṃ gāthamāha