5 Atthakāmavaggavaṇṇanā

1 losakajātakaṃ

yo atthakāmassāti idaṃ satthā jetavane viharanto losakatissattheraṃ nāma ārabbha kathesi.

Ko panesa losakatissatthero nāmāti. Kosalaraṭṭhe eko attano kulavināsako kevaṭṭaputto alābhī bhikkhūsu pabbajito. So kira nibbattaṭṭhānato cavitvā kosalaraṭṭhe ekasmiṃ kulasahassavāse kevaṭṭagāme ekissāya kevaṭṭitthiyā kucchismiṃ paṭisandhiṃ gaṇhi. Tassa paṭisandhigahaṇadivase taṃ kulasahassaṃ jālahatthaṃ nadiyañca taḷākādīsu ca macche pariyesantaṃ ekaṃ khuddakamacchampi nālattha. Tato paṭṭhāya ca te kevaṭṭā parihāyantiyeva. Tasmiṃ hi kucchigateyeva nesaṃ gāmo satta vāre agginā daḍḍho satta vāre raññā daṇḍito. Evaṃ anukkamena duggatā jātā. Te cintayiṃsu pubbe amhākaṃ evarūpaṃ natthi idāni pana parihāyāma amhākaṃ antare ekāya kāḷakaṇṇiyā bhavittabbaṃ dvebhāgā homāti. Pañca pañca kulasatāni ekato ahesuṃ. Tato yattha tassa mātāpitaro so koṭṭhāso parihāyati itaro vaḍḍhati. Te tampi koṭṭhāsaṃ dvidhā tampi dvidhāti evaṃ yāva tameva kulaṃ ekaṃ ahosi tāva Vibhajitvā tesaṃ kāḷakaṇṇibhāvaṃ ñatvā pothetvā nikkaḍḍhiṃsu. Athassa mātāpitaro kicchena jīvamānā paripakke gabbhe ekasmiṃ ṭhāne vijāyi. Pacchimabhavikasattaṃ na sakkā nāsetuṃ antoghaṭe dīpo viya hissa dahaye arahattassa upanissayo jalati. Sā taṃ dārakaṃ paṭijaggitvā ādhāvitvā paridhāvitvā vicaraṇakāle ekamassa kapālakaṃ hatthe datvā putta ekaṃ gharaṃ pavisāti pesetvā palātā. So tato paṭṭhāya ekakova hutvā tattha tattha bhikkhaṃ pariyesitvā ekasmiṃ ṭhāne sayati na nhāyati na sarīraṃ paṭijaggati paṃsupisācako viya kicchena jīvitaṃ kappesi. So anukkamena sattavassiko hutvā ekasmiṃ gehadvāre ukkhalidhovanassa chaḍḍitaṭṭhāne kāko viya ekekaṃ sitthakaṃ uccinitvā khādati.