Padakusalajātakaṃ

bahussutanti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ dārakaṃ ārabbha kathesi.

So kira sāvatthiyaṃ kuṭumbikaputto sattavassakāleyeva padakusalo ahosi. Athassa pitā imaṃ vīmaṃsissāmīti tassa ajānantasseva mittagharaṃ agamāsi. So pitu gataṭṭhānaṃ apucchitvāva tassa padānusārena gantvā pitu santike aṭṭhāsi. Atha naṃ pitā ekadivasaṃva Pucchi tāta tvaṃ mayi taṃ ajānāpetvā gatepi kathaṃ mama gataṭṭhānaṃ jānāsīti. Tāta padaṃ te sañjānāmi padakusalo ahanti. Athassa vīmaṃsanatthāya pitā bhuttapātarāso gharā nikkhamitvā anantaraṃ paṭivissakagharaṃ gantvā tato tatiyaṃ pavisitvā tatiyagharāni nikkhamitvā puna attano gharadvāraṃ āgantvā tato uttaradvāraṃ gantvā dvārena nikkhamitvā nagaraṃ vāmaṃ karonto jetavanaṃ gantvā satthāraṃ vanditvā dhammaṃ suṇanto nisīdi. Dārako kahaṃ me pitāti pucchitvā na jānāmāti vutte tassa padānusārena anantaraṃ paṭivissakagharaṃ ādiṃ katvā pitu gatamaggeneva jetavanaṃ gantvā satthāraṃ vanditvā pitu santike aṭṭhāsi. Pitarāpi kathaṃ tāta mama idhāgatabhāvaṃ aññāsīti puṭṭho padaṃ sañjānitvā padānusārena āgatomhīti āha. Satthā kiṃ kathesi upāsakāti pucchitvā bhante ayaṃ dārako padakusalo ahaṃ imaṃ vīmaṃsanto iminā nāma upāyena āgato ayampi maṃ gehe adisvā mama padānusāreneva āgatoti vutte anacchariyaṃ upāsaka bhūmiyaṃ padasañjānanaṃ porāṇakapaṇḍitā ākāse padaṃ sañjāniṃsūti vatvā tena yācito atītaṃ āhari

atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente tassa aggamahesī aticaritvā raññā pucchitā sace ahaṃ tumhe aticarāmi assamukhī yakkhinī homīti sapathaṃ katvā tato kālaṃ katvā ekasmiṃ pabbatapāde assamukhī yakkhinī hutvā leṇaguhāyaṃ vasamānā mahāaṭaviyaṃ pubbantato Aparantagamanamagge anusañcarante manusse gahetvā khādati. Sā kira tīṇi vassāni vessavaṇaṃ upaṭṭhahitvā āyāmato tiṃsa yojane vitthārato pañca yojane ṭhāne manusse khādituṃ labhi. Athekadivasaṃ eko aḍḍho mahaddhano mahābhogo abhirūpo brāhmaṇo bahūhi manussehi parivuto taṃ maggaṃ abhirūhi. Taṃ disvā yakkhinī tussitvā pakkhandi. Parivāramanussā palāyiṃsu. Sā vātavegena gantvā brāhmaṇaṃ gaṇhitvā piṭṭhiyaṃ nipajjāpetvā guhaṃ gacchantī purisasamphassaṃ paṭilabhitvā kilesavasena tasmiṃ sinehaṃ uppādetvā taṃ akhāditvā attano sāmikaṃ akāsi. Te ubhopi aññamaññaṃ samaggasaṃvāsaṃ vasiṃsu. Tato paṭṭhāya yakkhinī manusse gaṇhantī vatthataṇḍulatelādīnipi gahetvā tassa nānaggarasabhojanaṃ upanetvā attano manussamaṃsaṃ khādati. Gamanakāle ca tassa palāyanabhayena mahatiyā silāya guhadvāraṃ pidahitvā gacchati. Evaṃ tesu sammodamānesu vasantesu bodhisatto nibbattaṭṭhānā cavitvā brāhmaṇaṃ paṭicca tassā kucchismiṃ paṭisandhiṃ gaṇhi. Sā dasamāsaccayena puttaṃ janetvā putte ca brāhmaṇe ca balavasinehā hutvā ubhopi posesi. Sā aparabhāge putte vuḍḍhippatte puttaṃ pitarā saddhiṃ antoguhāyaṃ pavesetvā dvāraṃ pidahati. Athekadivasaṃ bodhisatto tassā gatakālaṃ ñatvā silaṃ apanetvā pitaraṃ bahi akāsi. Sā āgantvā kena silā apanītāti vatvā amma mayā apanītā andhakāre nisīdituṃ na sakkomīti vutte puttasinehena na kiñci avoca. Athekadivasaṃ Bodhisatto pitaraṃ pucchi tāta mayhaṃ mātu mukhaṃ aññādisaṃ tumhākaṃ aññādisaṃ kiṃ nu kho kāraṇanti. Tāta tava mātā manussamaṃsakhāditukā yakkhinī mayaṃ ubho manussāti. Tāta yadi evaṃ idha kasmā vasāma ehi manussapathaṃ gacchāmāti. Tāta sace mayaṃ palāyissāma ubhopi amhe tava mātā māressatīti. Bodhisatto mā bhāyi tāta tava manussapathasampādanaṃ mama bhāroti pitaraṃ samassāsetvā punadivase mātari gatāya pitaraṃ gahetvā palāyi. Yakkhinī āgantvā te adisvā vātavegena pakkhanditvā te gahetvā brāhmaṇa kiṃ palāyasi kinte idha natthīti vatvā bhadde mā maṃ kujjhi puttote maṃ gahetvā palāyatīti vutte puttasinehena naṃ kiñci avatvā te assāsetvā attano vasanaṭṭhānameva te gahetvā gatā. Evaṃ punapi tatiyadivase palāyante ānesi. Bodhi- satto cintesi mayhaṃ mātu paricchinnena okāsena bhavitabbaṃ yannūnāhaṃ imissā āṇāpavattiṭṭhānasīmaṃ puccheyyaṃ atha naṃ atikkamitvā palāyissāmāti. So ekadivasaṃ mātaraṃ gahetvā ekamantaṃ nisinno amma mātu santakaṃ nāma puttānaṃ pāpuṇāti akkhāhi me attano santakāya bhūmiyā paricchedanti āha. Sā sabbadisāsu pabbatādi- nimittāni kathetvā āyāmato tiṃsayojanaṃ vitthārato pañcayojanaṃ ṭhānaṃ puttassa kathetvā idaṃ ettakaṃ ṭhānaṃ sallakkhehi puttāti āha. So dve tayo divase atikkamitvā mātu aṭaviṃ gatakāle pitaraṃ khandhe āropetvā mātarā dinnasaññāya vātavegena pakkhanditvā Paricchedanadītīraṃ sampāpuṇi. Sāpi āgantvā te apassantī anubandhi. Bodhisatto pitaraṃ gahetvā nadīmajjhaṃ agamāsi. Sā gantvā nadītīre ṭhatvā attano paricchedaṃ atikkantabhāvaṃ ñatvā tattheva ṭhatvā tāta pitaraṃ gahetvā ehi mayhaṃ ko doso tumhākaṃ maṃ nissāya kiṃ nāma na sampajjati nivattetha sāmīti puttañca patiñca yāci. Atha brāhmaṇo nadiṃ otari. Sā puttameva yācantī tāta mā evaṃ kari paṭinivattāhīti āha. Amma mayaṃ manussā tvaṃ yakkhinī na sakkā sabbakālaṃ tava santike vasitunti neva nivattissāmāti. Neva nivattissasi tātāti. Āma ammāti. Tāta yadi na nivattissasi loke jīvitaṃ nāma dukkhaṃ sippaṃ ajānantā jīvituṃ na sakkonti ahaṃ ekaṃ cintāmaṇiṃ nāma vijjaṃ jānāmi tassānubhāvena dvādasasaṃvaccharamatthake gatānampi padānupadaṃ viya sakkā gaṇhituṃ ayaṃ te jīvikā bhavissati uggaṇha tāta taṃ anagghaṃ mantanti tathārūpena dukkhena abhibhūtāpi puttasinehena mantaṃ adāsi. Bodhisatto nadiyā ṭhitakova mātaraṃ vanditvā hattha- kacchapuṭaṃ katvā mantaṃ gahetvā mātaraṃ vanditvā gaccha ammāti āha. Tāta tumhesu anivattantesu mayhaṃ jīvitaṃ natthīti vatvā gāthamāha