๕. จุลลโพธิชาดก
Cullabodhijātakaṃ
yo te imaṃ visālakkhinti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ kodhanabhikkhuṃ ārabbha kathesi.
So kira bhikkhu niyyānike buddhasāsane pabbajitvāpi kodhaṃ niggahetuṃ nāsakkhi. Kodhanova ahosi upāyāsabahulo. Appampi vutto samāno abhisajji kuppi byāpajji patiṭṭhiyīti. Satthā taṃ tassa kodhanabhāvaṃ sutvā pakkosāpetvā saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu kodhanoti pucchitvā saccaṃ bhanteti vutte bhikkhu kodho nāma vāretabbo evarūpo hi idha loke ca paraloke ca atthakārako nāma natthi tvaṃ nikkodhassa buddhassa sāsane pabbajitvā kasmā kujjhasi porāṇaka- paṇḍitā hi bāhirakasāsane pabbajitvāpi kodhaṃ na kariṃsūti vatvā atītaṃ āhari
atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente aññatarasmiṃ kāsī- nigame eko brāhmaṇo addho mahaddhano mahābhogo aputtako ahosi. Tassa brāhmaṇī puttaṃ pattheti. Tadā bodhisatto brahmalokā cavitvā tassā kucchiyaṃ nibbatti. Tassa nāmaggahaṇa- divase bodhikumāroti nāmaṃ kariṃsu. Tassa vayappattakāle takkasilaṃ gantvā sabbasippāni uggaṇhitvā pacchāgatassa anicchamānasseva mātāpitaro samānajātikaṃ kumārikaṃ ānesuṃ. Sāpi brahmalokā Cutāva uttamarūpadharā devaccharapaṭibhāgā. Tesaṃ anicchamānaññeva aññamaññaṃ āvāhavivāhaṃ kariṃsu. Ubhinnampi pana tesaṃ kilesa- samudācāro nāma na bhūtapubbo sarāgavasena aññamaññassa olokanaṃ nāma nāhosi supinepi methunadhammo nāma na diṭṭhapubbo evaṃ parisuddhasīlā ahesuṃ. Athāparabhāge mahāsatto mātāpitūsu kālakatesu tesaṃ sarīrakiccaṃ katvā taṃ pakkositvā bhadde tvaṃ imaṃ asītikoṭidhanaṃ gahetvā sukhena jīvāhīti āha. Tvaṃ pana ayyaputtāti. Mayhaṃ dhanena kiccaṃ natthi himavantappadesaṃ pavisitvā isipabbajjaṃ pabbajitvā attano patiṭṭhaṃ karissāmīti. Kiṃ pana ayyaputta pabbajjā nāma purisānaññeva vaṭṭatīti. Itthīnampi vaṭṭati bhaddeti. Tenahi ahaṃ tayā chaḍḍitaṃ kheḷaṃ na gaṇhissāmi mayhampi dhanena kiccaṃ natthi ahampi pabbajissāmīti. Sādhu bhaddeti. Te ubhopi mahādānāni datvā nikkhamitvā ramaṇīye bhūmibhāge assamaṃ katvā pabbajitvā uñchāya phalāphalehi yāpenti tattha dasamattāni saṃvaccharāni vasiṃsu. Jhānampana nesaṃ na tāva uppajjati. Te tattha pabbajjāsukheneva dasa saṃvacchare vasitvā loṇambilasevanatthāya janapadacārikaṃ carantā anupubbena bārāṇasiṃ patvā rājuyyāne vasiṃsu. Athekadivasaṃ rājā uyyānapālaṃ paṇṇākāraṃ ādāya āgataṃ disvā uyyānakīḷaṃ kīḷissāmi uyyānaṃ sodhehīti vatvā tena sodhitaṃ sajjitaṃ uyyānaṃ mahantena parivārena agamāsi. Tasmiṃ khaṇe te ubhopi janā uyyānassa ekasmiṃ passe pabbajjāsukhena vītināmentā nisinnā honti. Atha rājā uyyāne vicaranto te ubhopi nisinnake disvā paramapāsādikaṃ uttamarūpadharaṃ paribbājikaṃ olokento paṭibaddhacitto ahosi. So kilesavasena kampento pucchissāmi tāva ayaṃ paribbājikā imassa kiṃ hotīti bodhisattaṃ upasaṅkamitvā pabbajita ayante paribbājikā kiṃ hotīti pucchi. Mahārāja kiñci na hoti kevalaṃ ekapabbajjāya pabbajitā apica kho pana me gihikāle pādaparicārikā ahosīti. Taṃ sutvā rājā ayaṃ kira tassa kiñci na hoti apica kho pana gihikāle pādaparicārikā kirassa ahosi sace panāhaṃ imaṃ issariyabalena gahetvā gaccheyyaṃ kiṃ nu kho esa karissati pariggaṇhissāmi tāva nanti cintetvā upasaṅkamitvā paṭhamaṃ gāthamāha