6 Mahākaṇhajātakaṃ.

Kaṇho kaṇho ca ghorocāti idaṃ satthā jetavane viharanto lokatthacariyaṃ ārabbha kathesi.

Ekadivasaṃ hi bhikkhū dhammasabhāyaṃ nisīditvā yāvañcidaṃ āvuso satthā bahujanahitāya paṭipanno attano phāsuvihāraṃ pahāya lokasseva atthaṃ carati paramābhisambodhiṃ patvā sayaṃ pattacīvaramādāya aṭṭhārasayojanamaggaṃ gantvā pañcavaggiyatherānaṃ dhammacakkaṃ pavattetvā pañcamiyā pakkhassa anattalakkhaṇasuttaṃ kathetvā sabbesaṃ arahattaṃ adāsi uruvelaṃ gantvā tebhātikajaṭilānaṃ aḍḍhuḍḍhāni paṭihāriyasahassāni dassetvā pabbājetvā gayāsīse ādittapariyāyaṃ kathetvā jaṭilasahassānaṃ arahattaṃ adāsi mahākassapassa tigāvutāni paccuggamanaṃ katvā tīhi ovādehi upasampadaṃ adāsi eko pacchābhatte pañcacattāḷīsayojanamaggaṃ gantvā pukkusātikulaputtaṃ anāgāmiphale patiṭṭhāpesi mahākappinassa vīsayojanasataṃ paccuggamanaṃ katvā arahattaṃ adāsi eko pacchābhatte tiṃsayojanamaggaṃ gantvā kakkhalaṃ pharusaṃ aṅgulimālaṃ arahatte patiṭṭhāpesi tiṃsayojanameva maggaṃ gantvā Āḷavakaṃ yakkhaṃ sotāpattiphale patiṭṭhāpetvā kumārassa sotthimakāsi tāvatiṃsabhavane temāsaṃ vasanto asītiyā devakoṭīnaṃ dhammābhisamayaṃ sampādesi brahmalokaṃ gantvā bakabrahmuno diṭṭhiṃ bhinditvā dasannaṃ brahmasahassānaṃ arahattaṃ adāsi anusaṃvaccharaṃ tīsu maṇḍalesu cārikaṃ caramāno upanissayasampannānaṃ manussānaṃ saraṇāniceva sīlāni ca deti nāgasupaṇṇādīnaṃpi nānappakāraṃ atthaṃ caratīti dasabalassa lokatthacariyaguṇaṃ vaṇṇayiṃsu. Satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāyanāmāti vutte anacchariyaṃ bhikkhave svāhaṃ idāni abhisambodhiṃ patvā lokassa atthacariyaṃ pubbe sarāgādikālepi lokatthacariyameva acarinti vatvā atītaṃ āhari

atīte kassapasammāsambuddhakāle bārāṇasiyaṃ ussinnaronāma rājā rajjaṃ kāresi. Kassapasammāsambuddhe catusaccadesanāya mahājanaṃ bandhanā mocetvā nibbānanagaraṃ pūretvā parinibbute dīghassa addhāno accayena sāsanaṃ osakki. Bhikkhū ekavīsatiyā anesanāhi jīvitaṃ kappenti bhikkhunīhi saṃsaggaṃ karonti puttadhītāhi vaḍḍhanti. Bhikkhū bhikkhudhammaṃ bhikkhuniyo bhikkhunīdhammaṃ upāsakā upāsakadhammaṃ brāhmaṇā brāhmaṇadhammaṃ visajjesuṃ. Yebhuyyena manussā dasa akusalakammapathe samādāya vattiṃsu. Matā matā apāyaṃ pūrayiṃsu. Tadā sakko devarājā nave devaputte apassanto manussalokaṃ oloketvā manussānaṃ apāyesu nibbattabhāvaṃ ñatvā satthu sāsanaṃ osakkitaṃ Disvā kiṃ nukho karissāmīti cintento attheko upāyoti mahājanaṃ bhāyetvā tāsetvā bhītabhāvaṃ ñatvā assāsetvā dhammaṃ desetvā osakkitaṃ sāsanaṃ paggayha aparaṃ vassasahassaṃ pavattanakāraṇaṃ karissāmīti sanniṭṭhānaṃ katvā mātalidevaputtaṃ mocappamāṇadāḍhaṃ catūhi dāḍhehi niccharantaraṃsiṃ bhayānakaṃ gabbhinīnaṃ dassaneneva gabbhapātanasamatthaṃ ghorarūpaṃ ājāneyyappamāṇaṃ kāḷavaṇṇaṃ mahākaṇhaṃ sunakhaṃ katvā pañcabandhanena bandhitvā rattamālamassa sīse pilandhitvā rajjukoṭiyaṃ ādāya dve kāsāyāni nivāsetvā pacchāmukhe kese bandhitvā rattamālaṃ pilandhitvā āropitapavāḷavaṇṇajiyaṃ mahādhanuṃ gahetvā vajiragganārācaṃ nakhena parivattanto vanacarakavesaṃ gahetvā nagarato yojanamagge ṭhāne otaritvā bho loko vinassatīti tikkhattuṃ saddamanussāvetvā manusse utrāsetvā nagarūpacāraṃ gantvā puna saddamakāsi. Manussā taṃ sunakhaṃ disvā utrāstā nagaraṃ pavisitvā taṃ pavuttiṃ rañño ārocesuṃ. Rājā sīghaṃ nagaradvārāni pidahathāti dvārāni pidahāpesi. Sakkopi aṭṭhārasahatthaṃ pākāraṃ ullaṃghetvā sunakhena saddhiṃ anto nagare patiṭṭhahi. Manussā bhītatasitā palāyitvā gehāni pavisitvā dvārāni pidahiṃsu. Mahākaṇhopi diṭṭhadiṭṭhe manusse upadhāvitvā santāsento rājanivesanaṃ agamāsi. Rājaṅgaṇe manussā bhayena palāpetvā rājanivesanaṃ pavisitvā dvāraṃ pidahiṃsu. Usinnararājāpi orodhe gahetvā pāsādaṃ abhirūhi. Mahākaṇho purimapāde ukkhipitvā kavāṭe Ṭhapetvā mahābhusitaṃ bhusi. Tassa bhusitasaddo heṭṭhā aviciṃ upari bhavaggaṃ gaṇhi. Sakalacakkavāḷaṃ ekaninnādaṃ ahosi. Puṇṇakajātake puṇṇakarañño bhūridattajātake sudassananāgarañño imasmiṃ mahākaṇhajātake ayaṃ saddoti ime tayo saddā jambūdīpe mahāsaddānāma ahesuṃ. Nagaravāsino bhītatasitā hutvā ekapurisopi sakkena saddhiṃ kathetuṃ nāsakkhi. Rājāyeva pana satiṃ upaṭṭhapetvā vātapānaṃ nissāya sakkaṃ āmantetvā ambho luddhaka kasmā te sunakho bhusatīti āha. So chātabhāvenāti. Tenahissa bhattaṃ dāpessāmīti antojanassa ca attano ca pakkabhattaṃ sabbaṃ dāpesi. Taṃ sabbaṃ sunakho ekakabalaṃ viya katvā puna saddamakāsi. Puna rājā pucchitvā idānipi me sunakho chātoyevāti sutvā hatthiassādīnaṃ pakkabhattaṃ sabbaṃ āharāpetvā dāpesi. Tasmiṃpi ekappahāreneva niṭṭhāpite sakalanagarassa pakkabhattaṃ dāpesi. Taṃpi so tatheva bhutvā puna saddamakāsi. Rājā na esa sunakho nissaṃsayaṃ yakkho etassa āgamanakāraṇaṃ pucchissāmīti bhītatasito hutvā pucchanto paṭhamaṃ gāthamāha