10. Sarabhajātakaṃ.

Āsiṃsetheva purisoti idaṃ satthā jetavane viharanto attanā saṅkhittena pucchitapañhassa dhammasenāpatino vitthārena byākaraṇaṃ ārabbha kathesi. Tadā pana satthā theraṃ saṅkhittena pañhaṃ pucchi devorohaṇe tatrāyaṃ saṅkhepato anupubbikathā.

Rājagahaseṭṭhino hi santake candanapatte āyasmatā piṇḍola- bhāradvājena iddhiyā gahite satthā bhikkhūnaṃ iddhipāṭihāriyakaraṇaṃ paṭikkhipi. Tadāpi titthiyā paṭikkhittaṃ samaṇena gotamena iddhipāṭihāriyakaraṇaṃ idāni sayaṃpi na karissatīti cintetvā maṅkubhūtehi attano sāvakehi kiṃ bhante iddhiyā pattaṃ na gaṇhitthāti vuccamānā netaṃ āvuso amhākaṃ dukkaraṃ chavassa pana dārupattassatthāya attano saṇhasukhumaguṇaṃ ko gihīnaṃ pakāsessatīti na gaṇhimhā samaṇā pana sākyaputtiyā lolabālatāya iddhiṃ dassetvā gaṇhiṃsu mā amhākaṃ iddhikaraṇaṃ bhāroti cintayittha mayaṃ hi tiṭṭhantu samaṇassa gotamassa sāvakā ākaṅkhamānā pana samaṇena gotamena saddhiṃ iddhiṃ dasseyyāma sace hi samaṇo gotamo ekaṃ pāṭihāriyaṃ karissati mayaṃpi diguṇaṃ karissāmāti kathayiṃsu. Taṃ sutvā bhikkhū bhagavato ārocesuṃ bhante titthiyā kira pāṭihāriyaṃ karissantīti. Satthā āha bhikkhave karontu ahaṃpi karissāmīti. Taṃ sutvā Bimbisāro āgantvā bhagavantaṃ pucchi bhante pāṭihāriyaṃ kira karissathāti. Āma mahārājāti. Nanu bhante sikkhāpadaṃ paññattanti. Mahārāja taṃ mayā sāvakānaṃ paññattaṃ buddhānampana sikkhāpadaṃnāma natthi yathā hi mahārāja tava uyyāne pupphaphalaṃ aññesaṃ vāritaṃ na tava evaṃ sampadamidaṃ daṭṭhabbanti. Kahaṃ pana bhante pāṭihāriyaṃ karissathāti. Sāvatthinagaradvāre gaṇḍāmbarukkhamūleti. Amhehi tattha kiṃ kattabbanti. Na kiñci mahārājāti. Punadivase satthā katabhattakicco cārikaṃ pakkāmi. Manussā kuhiṃ bhante satthā gacchatīti pucchanti. Sāvatthinagaradvāre gaṇḍāmbarukkhamūle titthiyamaddanaṃ yamakapāṭihāriyaṃ kātunti. Tesaṃ bhikkhūnaṃ kathaṃ sutvā mahājano acchariyarūpaṃ kiṃ pāṭihāriyaṃ bhavissati passissāma nanti gharadvārāni nikkaḍḍhetvā satthārāyeva saddhiṃ agamāsi. Aññatitthiyā mayampi samaṇassa gotamassa pāṭihāriyakaraṇaṭṭhāne pāṭihāriyaṃ karissāmāti upaṭṭhākehi saddhiṃ satthārameva anubandhiṃsu. Satthā anupubbena sāvatthiṃ gantvā raññā pāṭihāriyaṃ kira bhante karissathāti pucchito karissāmīti vatvā kadā bhanteti vutte ito sattame divase āsāḷhapuṇṇamāsiyanti āha. Maṇḍapaṃ karomi bhanteti. Alaṃ mahārāja mama pāṭihāriyakaraṇaṭṭhāne sakko dvādasayojanikaṃ ratanamaṇḍapaṃ karissatīti. Etaṃ kāraṇaṃ nagare ugghosāpemi bhante ti. Ugghosāpehi mahārājāti. Rājā dhammaghosakaṃ alaṅkatahatthipiṭṭhiyaṃ āropetvā satthā kira sāvatthīnagare gaṇḍāmbarukkhamūle Titthiyamaddanaṃ pāṭihāriyaṃ karissati ito sattame divaseti yāva chaṭṭhadivasā devasikaṃ ghosanaṃ kāresi. Titthiyā gaṇḍāmbarukkhamūle kira karissatīti sāmikānaṃ dhanaṃ datvā sāvatthīsāmante ambarukkhe chindāpesuṃ. Dhammaghosako puṇṇamīdivase pātova ajja bhagavato pāṭihāriyaṃ bhavissatīti ugghosesi. Devatānubhāvena sakalajambudīpe dvāre ṭhatvā ugghositaṃviya ahosi. Ye ye gantuṃ cittaṃ uppādenti te te sāvatthīpattameva attānaṃ passiṃsu. Dvādasayojanikā parisā ahosi. Satthā pātova sāvatthiṃ piṇḍāya pavisitvā nikkhami. Gaṇḍonāma uyyānapālo piṇḍipakkameva kumbhappamāṇaṃ mahantaṃ ambapakkaṃ rañño haranto satthāraṃ nagaradvāre disvā tathāgatasseva anucchavikanti adāsi. Satthā paṭiggahetvā tattheva ekamantaṃ nisinno paribhuñjitvā ānanda imaṃ ambaṭṭhiṃ uyyānapālassa imasmiṃ ṭhāne ropanatthāya dehi esa gaṇḍāmbonāma bhavissatīti āha. Thero tathā akāsi. Uyyānapālo paṃsuṃ viyūhitvā ropesi. Taṃ khaṇaññeva aṭṭhiṃ bhijjitvā mūlāni otariṃsu. Naṅgalasīsappamāṇo rattaṅkuro uṭṭhahi. Mahājanassa olokentasseva paṇṇāsahatthakkhandho paṇṇāsahatthasākho ubbedhenapi hatthasatiko ambarukkho sampajji. Tāvadevassa pupphāni ca phalāni ca uṭṭhahiṃsu. So madhurasuvaṇṇavaṇṇaphalabharito nabhaṃ pūretvā aṭṭhāsi. Vātappaharaṇakāle madhurapakkāni patiṃsu. Pacchā āgacchantā bhikkhū paribhuñjitvā Āgamiṃsu. Sāyaṇhasamaye devarājā āvajjanto satthu ratanamaṇḍapakaraṇaṃ amhākaṃ bhāro hotīti ñatvā vissukammaṃ pesetvā dvādasayojanikaṃ nīluppalasañchannaṃ sattaratanamaṇḍapaṃ kāresi. Evaṃ dasasahassacakkavāḷadevatā sannipatiṃsu. Satthā titthiyamaddanaṃ asādhāraṇaṃ sāvakehi yamakapāṭihāriyaṃ karitvā bahujanassa pasannabhāvaṃ ñatvā oruyha buddhāsane nisinno dhammaṃ desesi. Vīsatipāṇakoṭiyo amatapānaṃ piviṃsu. Tato purimabuddhā pana pāṭihāriyaṃ katvā kattha gacchantīti āvajjento tāvatiṃsabhavananti ñatvā buddhāsanā uṭṭhāya dakkhiṇapādaṃ yugandharamatthake ṭhapetvā vāmapādena sinerumatthakaṃ akkamitvā pārichattakamūle paṇḍukambalasilāyaṃ vassaṃ upagantvā antotemāsaṃ devānaṃ abhidhammakathaṃ kathesi. Parisāpi satthu gataṭṭhānaṃ ajānantī disvāva gamissāmāti. Tattheva temāsaṃ vasi. Upakaṭṭhāya pavāraṇāya mahāmoggallānatthero gantvā bhagavato ārocesi. Atha naṃ satthā pucchi kahaṃ pana etarahi sārīputtoti. Esa bhante yamakapāṭihāriye pasīditvā pabbajitehi pañcahi bhikkhusatehi saddhiṃ saṅkassanagare vasatīti. Moggallāna ito sattame divase saṅkassanagaradvāre otarissāmi tathāgataṃ daṭṭhukāmā saṅkassanagaradvāre sannipatantūti. Thero sādhūti paṭisuṇitvā āgantvā parisāya ārocesi sakalaparisaṃ sāvatthito tiṃsayojanaṃ saṅkassanagaraṃ ekamuhutteneva pāpesi. Satthā vutthavasso pavāretvā mahārāja manssalokaṃ gamissāmīti sakkassa ārocesi. Sakko vissukammaṃ Āmantetvā dasabalassa manussalokaṃ gamanatthāya sopāṇaṃ karohīti āha. So sinerumatthake sopāṇasīsaṃ saṅkassanagaradvāre dhurasopāṇaṃ katvā majjhe maṇimayaṃ ekasmiṃ passe rajaṭamayaṃ ekasmiṃ passe sovaṇṇamayanti tīṇi sopāṇāni māpesi sattaratanamayā vedikāparikkhepā. Satthā lokavivaraṇaṃ pāṭihāriyaṃ katvā majjhe maṇimayena sopāṇena otari. Sakko pattacīvaraṃ aggahesi suyāmo vāḷavijaniṃ sahampatibrahmā chattaṃ dhāresi. Dasasahassacakkavāḷadevatā dibbagandhamālādīhi pūjayiṃsu. Satthāraṃ dhurasopāṇe patiṭṭhahantaṃ paṭhamameva sārīputtatthero vandi. Pacchā sesaparisā. Tasmiṃ samāgame satthā cintesi moggallāno iddhimāti pākaṭo upāli vinayadharoti sārīputtassa pana paññāguṇo apākaṭo ṭhapetvā maṃ kira sammāsambuddhaṃ añño etena sadisapaññonāma natthi paññāguṇamassa pākaṭaṃ karissāmīti. Paṭhamaṃ tāva puthujjanapañhaṃ pucchi. Taṃ puthujjanāva kathayiṃsu. Tato sotāpannānaṃ visaye pañhaṃ pucchi. Taṃ sotāpannāva kathayiṃsu. Puthujjanā na jāniṃsu. Tato sakadāgāmivisaye anāgāmivisaye khīṇāsavavisaye mahāsāvakavisaye ca pañhaṃ pucchi. Taṃpi heṭṭhimā na jāniṃsu uparimā ca kathayiṃsu. Aggasāvakavisaye puṭṭhapañhaṃpi aggasāvakā kathayiṃsu. Aññe na jāniṃsu. Tato sārīputtattherassa visaye pañhaṃ pucchi. Taṃ therova kathesi. Aññe na jāniṃsu. Manussā ko nāmo esa thero satthārā saddhiṃ kathesīti pucchitvā dhammasenāpati Sārīputtattheronāmāti sutvā aho mahāpaññoti vadiṃsu. Tato paṭṭhāya devamanussānaṃ antare therassa mahāpaññāguṇo pākaṭo jāto. Atha naṃ satthā