๗. สัตติคุมพชาดก

Sattigumbajātakaṃ

migaluddo mahārājāti idaṃ satthā maddakucchismiṃ migadāye viharanto devadattaṃ ārabbha kathesi.

Devadattena hi silāya paviddhāya bhagavato pāde sakhalikāya ghaṭe balavavedanā uppajjiṃsu. Tathāgatassa dassanatthāya bahū bhikkhū sannipatiṃsu. Atha bhagavā parisaṃ sannipatitaṃ disvā bhikkhave idaṃ senāsanaṃ atisambādhaṃ sannipāto mahā bhavissati mañca sivikāya maddakucchiyaṃ nethāti āha. Bhikkhū tathā kariṃsu. Jīvako tathāgatassa pādaṃ phāsukaṃ akāsi. Bhikkhū satthu santike nisinnāva kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso devadatto sayaṃpi pāpo parisāpissa pāpā iti so pāpo pāpaparivārova viharatīti. Satthā kiṃ kathetha bhikkhaveti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva pubbepi devadatto pāpova pāpaparivāroyevāti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte uttarapañcālanagare pañcālo nāma rājā rajjaṃ karesi. Tadā mahāsatto araññāyatane ekasmiṃ sānupabbate simbalivane ekassa suvarañño putto hutvā nibbatti dve bhātaro ahesuṃ. Tassa pana pabbatassa uparivāte coragāmako ahosi pañcannaṃ corasatānaṃ nivāso adhovāte assamo pañcannaṃ Isisatānaṃ nivāso. Tesaṃ suvapotakānaṃ pakkhanikkhamanakāle vāta- maṇḍalikā udapādi. Tāya pahato eko suvapotako coragāme corānaṃ āvudhantare patito. Tassa tattha patitattā sattigumbo- tvevassa nāmaṃ kariṃsu. Eko assame bālukathale pupphantare patito. Tassa tattha patitattā pupphakotvevassa nāmaṃ kariṃsu. Sattigumbo corānaṃ antare vaḍḍhito. Pupphako isīnaṃ antare vaḍḍhito. Athekadivasaṃ rājā sabbālaṅkārapaṭimaṇḍito rathavaraṃ abhiruhitvā mahantena parivārena migavadhāya nagarato avidūre supupphita- suphalitaramaṇīyaṃ upavanaṃ gantvā yassa passena migo palāto tasseva gīvāti vatvā rathā oruyha paṭicchādetvā dinne koṭṭhake dhanuṃ ādāya aṭṭhāsi. Purisehi migānaṃ uṭṭhāpanatthāya vanagumbesu pothiyamānesu eko eṇimigo uṭṭhāya gamanamaggaṃ olokento raññā ṭhitaṭṭhānasseva vivittaṃ disvā tadabhimukho pakkhanditvā palāyi. Amaccā kassa passena migo palātoti pucchantā rañño passenāti ñatvā raññā saddhiṃ keḷiṃ kariṃsu. Rājā asmimānena tesaṃ keḷiṃ asahanto idāni taṃ migaṃ gaṇhissāmīti rathaṃ abhiruyha sīghaṃ pesehīti sārathiṃ āṇāpetvā migena gatamaggaṃ paṭipajji. Rathaṃ vegena gacchantaṃ parisā anubandhituṃ nāsakkhiṃsu. Rājā sārathidutiyo yāva majjhantikā gantvā migaṃ adisvā nivat- tanto tassa coragāmakassa santike ramaṇīyaṃ kandaraṃ disvā rathā oruyha nahātvā ca pivitvā ca paccuttari. Athassa sārathī Rathato uttarattharaṇaṃ otāretvā sayanaṃpi rukkhacchāyāya paññapesi. So tattha nipajji. Sārathīpi tassa pāde sambāhanto nisīdi. Rājā antarantarā niddāyati ceva pabujjhati ca. Coragāmavāsino corāpi rañño ārakkhaṇatthāya araññameva pavisiṃsu. Coragāmake sattigumbo ceva bhattarandhako patikolumbo nāmeko puriso cāti dveva ohiyiṃsu. Tasmiṃ khaṇe sattigumbo gāmato nikkhamitvā rājānaṃ disvā imaṃ niddāyamānaṃ māretvā ābharaṇāni gahessāmīti cintetvā patikolumbakassa santikaṃ gantvā taṃ kāraṇaṃ ārocesi.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๓,๗๒๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. สัตติคุมพชาดก”