Sambulājātakaṃ

kā vedhamānāti idaṃ satthā jetavane viharanto mallikaṃ deviṃ ārabbha kathesi.

Vatthu kummāsapiṇḍikajātake vitthāritameva. Sā pana tathāgatassa tiṇṇaṃ kummāsapiṇḍikānaṃ dānānubhāvena taṃ divasaṃyeva rañño aggamahesibhāvaṃ patvā pubbuṭṭhāyikādīhi pañcahi kalyāṇadhammehi samannāgatā ñāṇasampannā buddhūpaṭṭhāyikā patidevatā ahosi. Tassā patidevatābhāvo sakalanagare pākaṭo ahosi. Athekadivasaṃ dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso mallikā devī kira vattasampannā patidevatāti. Satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva pubbepesā patidevatāyevāti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadattassa rañño sotthiseno nāma putto ahosi. Taṃ rājā vayappattaṃ uparajje patiṭṭhāpesi. Sambulā nāmassa aggamahesī ahosi uttamarūpadharā sarīrappabhāsampannā nivāte jalamānā dīpasikhā viya khāyati. Aparabhāge sotthisenassa sarīre kuṭṭhaṃ uppajjati. Vejjā tikicchituṃ nāsakkhiṃsu. So bhijjamāne kuṭṭhe paṭikkūlo hutvā vippaṭisāraṃ patvā ko me rajjenattho araññe anāthamaraṇaṃ marissāmīti rañño Ārocāpetvā itthāgāraṃ chaḍḍetvā nikkhami. Sambulā bahūhi upāyehi nivattiyamānāpi anivattitvāva ahaṃ taṃ sāmikaṃ araññe paṭijaggissāmīti vatvā saddhiṃyeva nikkhami. So araññaṃ pavisitvā sulabhamūlaphalāphalachāyūdakasampanne padese paṇṇasālaṃ katvā vāsaṃ kappesi. Rājadhītā taṃ paṭijaggi. Kathaṃ. Sā hi pāto vuṭṭhāya assamapadaṃ sammajjitvā pānīyaparibhojanīyaṃ upaṭṭhapetvā dantakaṭṭhañca mukhadhovanañca upanāmetvā mukhe dhote nānāosadhāni piṃsitvā tassa vaṇe makkhetvā madhumadhurāni phalāphalāni khādāpetvā mukhaṃ vikkhāletvā hatthesu dhotesu appamatto hohi devāti vatvā vanditvā pacchikhanittiaṅkusake ādāya phalāphalatthāya araññaṃ pavisitvā phalāphalāni āharitvā ekamante ṭhapetvā ghaṭena udakaṃ āharitvā nānācuṇṇehi ca mattikāhi ca sotthisenaṃ nahāpetvā puna madhuraphalāphalāni upanāmesi. Paribhogāvasāne vāsitapānīyaṃ upanāmetvā sayaṃ phalāphalāni paribhuñjitvā padarapattharaṃ vidahitvā tasmiṃ tattha nipanne tassa pāde dhovitvā sīsaparikammapādaparikammāni katvā sayanapassaṃ upagantvā nipajji etenūpāyena sāmikaṃ paṭijaggi. Sā ekadivasaṃ araññe phalāphalāni āharantī ekaṃ girikandaraṃ disvā sīsato pacchiṃ otāretvā kandaratīre ṭhapetvā nahāyissāmīti otaritvā haliddāya sarīraṃ ubbaṭṭetvā nahātvā sudhotasarīrā uttaritvā vākacīraṃ nivāsetvā kandaratīre aṭṭhāsi. Athassā sarīrappabhāya vanaṃ ekobhāsaṃ ahosi. Tasmiṃ khaṇe eko dānavo gocaratthāya Caranto taṃ disvā paṭibaddhacitto hutvā gāthādvayamāha