4 Cullakaseṭṭhijātakaṃ

appakenapi medhāvīti idaṃ dhammadesanaṃ bhagavā rājagahaṃ upanissāya jīvakambavane viharanto cullapanthakattheraṃ ārabbha kathesi. Tassa ambavane cullapanthakassa tāva uppatti ca pabbajjā ca kathetabbā. Ayaṃ anupabbikathā.

Rājagahe kira mahādhanaseṭṭhikulassa dhītā attano dāseneva saddhiṃ santhavaṃ katvā aññepi me imaṃ kammaṃ jāneyyunti bhītā Evamāha amhehi imasmiṃ ṭhāne vasituṃ na sakkā sace me mātāpitaro imaṃ dosaṃ jānissanti khaṇḍākhaṇḍikaṃ karissanti videsaṃ gantvā vasissāmāti hatthasāraṃ gahetvā aggadvārena nikkhamitvā yattha vā tattha vā aññehi ajānanaṭṭhānaṃ gantvā vasissāmāti ubhopi agamaṃsu. Tesaṃ ekasmiṃ ṭhāne vasantānaṃ saṃvāsamanvāya tassā kucchiyaṃ gabbho patiṭṭhāsi. Sā gabbhaparipākamāgamma sāmikena saddhiṃ mantetvā gabbho me paripākaṃ gato ñātibandhuvirahite ṭhāne gabbhavuṭṭhānaṃ nāma ubhinnaṃpi amhākaṃ dukkhameva kulagehameva gacchāmāti. Sodāni sacāhaṃ gamissāmi jīvitaṃ me natthīti ajja gacchāma sve gacchāmāti divase atikkāmeti. Sā cintesi ayaṃ bālo attano dosassa mahantatāya gantuṃ na ussahati mātāpitaro nāma putte ekantahitā ayaṃ gacchatu vā mā vā mayā gantuṃ vaṭṭatīti. Sā tasmiṃ gehā nikkhante gehaparikkhāraṃ paṭisāmetvā attano kulagharaṃ gatabhāvaṃ anantaragehavāsīnaṃ ārocetvā maggaṃ paṭipajji. Atha so puriso gharaṃ āgato taṃ adisvā pavissake pucchitvā kulagharaṃ gatāti sutvā vegena anubandhitvā antarāmagge sampāpuṇi. Tassāpi tattheva gabbhavuṭṭhānaṃ ahosi. So kiṃ idaṃ bhaddeti pucchi. Sāpi eko putto jātoti. Idāni kiṃ karissāmāti. Yassatthāya mayaṃ kulagharaṃ gaccheyyāma taṃ kammaṃ antarāva nipphannaṃ tattha gantvā kiṃ karissāma nivattāmāti dvepi ekacittā hutvā nivattiṃsu. Tassa ca dārakassa panthe Jātattā panthakotveva nāmaṃ kariṃsu. Tassā nacirasseva aparo gabbho patiṭṭhahi. Sabbaṃ purimanayeneva vitthāretabbaṃ. Tassāpi dārakassa panthe jātattā paṭhamaṃ jātassa mahāpanthakoti nāmaṃ katvā itarassa cullapanthakoti nāmaṃ kariṃsu. Te dvepi dārake gahetvā attano vasanaṭṭhānameva āgatā. Tesaṃ tattha vasantānaṃ mahāpanthakadārako aññe jane cullapitāti ayyakoti ayyikāti vadante sutvā mātaraṃ pucchi amma aññe dārakā ayyakoti vadanti ayyikāti vadanti amhākaṃ ñātakā natthīti. Āma tāta tumhākaṃ ettha ñātakā natthi rājagahanagare pana vo mahādhanaseṭṭhī nāma ayyako tattha tumhākaṃ bahū ñātakāti. Kasmā tattha na gacchāma ammāti. Sā attano āgamanakāraṇaṃ puttassa akathetvā puttesu punappunaṃ kathentesu sāmikaṃ āha ime maṃ dārakā ativiya kilamenti kinno mātāpitaro disvā maṃsaṃ khādissanti ehi dārakānaṃ ayyakakulaṃ dassessāmāti. Ahaṃ sammukhā gantuṃ na sakkhissāmi tampana nessāmīti āha. Sādhu yenakenaci nayena dārakānaṃ ayyakakulameva daṭṭhuṃ vaṭṭatīti. Te dvepi janā dārake ādāya anupubbena rājagahaṃ patvā nagaradvāre ekissā sālāya nivāsaṃ katvā dārakamātā dve dārake gahetvā āgatabhāvaṃ mātāpitūnaṃ ārocāpesi. Te taṃ sāsanaṃ sutvā saṃsāre vicarantānaṃ amhākaṃ na putto na dhītā nāma natthi te amhākaṃ mahāparādhikā Na sakkā tehi amhākaṃ cakkhupathe ṭhātuṃ ettakannāma dhanaṃ gahetvā dvepi janā phāsukaṭṭhānaṃ gantvā jīvantu dārake pana idheva pesentūti. Seṭṭhidhītā mātāpitūhi pesitaṃ dhanaṃ gahetvā dārake āgatadūtānaṃyeva hatthe datvā pesesi. Dārakā ayyakakule vaḍḍhanti.