๕. ตัณฑุลนาฬิชาดก

5 Taṇḍulanāḷijātakaṃ

kimagghatī taṇḍulanāḷikā cāti idaṃ satthā jetavane viharanto loḷudāyittheraṃ ārabbha kathesi.

Tasmiṃ samaye āyasmā dabbo mallaputto saṅghassa bhattuddesako ahosi. Tasmiṃ pātova salākabhattādīni uddisamāne udāyittherassa kadāci varabhattaṃ pāpuṇāti kadāci lāmakabhattaṃ. So lāmakabhattassa pattadivase salākaggaṃ ākulaṃ karoti kiṃ dabbova salākaṃ dātuṃ jānāti amhe na jānāmāti vadati. Tasmiṃ salākaggaṃ ākulaṃ karonte handadāni tvaṃeva salākaṃ dehīti salākapacchiṃ adaṃsu. Tato paṭṭhāya so saṅghassa salākaṃ adāsi. Dadanto ca pana idaṃ varabhattanti vā lāmakabhattanti vā asukavassagge varabhattaṃ ṭhitaṃ asukavassagge lāmakabhattanti vā na jānāti ṭhitikaṃ karontopi asukavassagge ṭhitikāti na sallakkheti. Bhikkhūnaṃ ṭhitavelāya imasmiṃ Ṭhāne ayaṃ ṭhitikā ṭhitā imasmiṃ ṭhāne ayanti bhūmiyaṃ vā bhittiyaṃ vā lekhaṃ kaḍḍhi. Punadivase salākagge bhikkhū mandatarā vā honti bahutarā vā. Tesu mandataresu lekhā heṭṭhā hoti bahutaresu upari. So ṭhitikaṃ ajānanto lekhāsaññāya salākaṃ deti. Atha naṃ bhikkhū āvuso udāyi lekhā nāma heṭṭhā vā hotu upari vā varabhattaṃ pana asukavassagge ṭhitaṃ lāmakabhattaṃ asukavassaggeti āhaṃsu. So bhikkhū paṭippharanto yadi evaṃ ayaṃ lekhā kasmā evaṃ ṭhitā kiṃ ahaṃ tumhākaṃ saddahāmi imissā lekhāya saddahāmīti vadati. Atha naṃ daharā ca sāmaṇerā ca āvuso loḷudāyi tayi salākaṃ dente bhikkhū lābhena parihāyanti na tvaṃ dātuṃ anucchaviko niggaccha itoti salākaggato nikkaḍḍhiṃsu. Tasmiṃ khaṇe salākagge mahantaṃ kolāhalaṃ ahosi. Taṃ sutvā satthā ānandattheraṃ pucchi ānanda salākagge mahantaṃ kolāhalaṃ kiṃ saddo nāmesoti. Thero tathāgatassa tamatthaṃ ārocesi. Ānanda na idāneva udāyi attano bālatāya paresaṃ lābhahāniṃ karoti pubbepi akāsiyevāti āha. Thero tassatthassa āvibhāvatthaṃ bhagavantaṃ yāci. Bhagavā bhavantarena paṭicchannaṃ kāraṇaṃ pākaṭaṃ akāsi.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒๖๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. ตัณฑุลนาฬิชาดก”