8. Illīsajātakaṃ

ubho khañjāti idaṃ satthā jetavane viharanto maccharikosiyaseṭṭhiṃ ārabbha kathesi.

Rājagahanagarassa kira avidūre sakkarannāma nigamo. Tattheko maccharikosiyo nāma seṭṭhī asītikoṭivibhavo paṭivasati. So tiṇaggena telabinduṃpi neva paresaṃ deti na attanā paribhuñjati. Iti tassa taṃ vibhavajātaṃ neva puttadārādīnaṃ na samaṇabrāhmaṇānaṃ atthaṃ anubhoti rakkhasapariggahitapokkharaṇī viya aparibhogaṃ tiṭṭhati.

Satthā ekadivasaṃ paccūsasamaye mahākaruṇāsamāpattito vuṭṭhāya sakalalokadhātuyaṃ bodhaneyyabandhave olokento pañcacattāḷīsayojanamatthake vasantassa seṭṭhino sapajāpatikassa sotāpattiphalassa upanissayaṃ addasa. Tato purimadivase pana so rājānaṃ upaṭṭhātuṃ rājagahaṃ gantvā āgacchanto ekaṃ chātajjhattaṃ janapadamanussaṃ kummāsapūraṃ kapallapūvaṃ khādantaṃ disvā tattha pipāsaṃ uppādetvā attano gharaṃ gantvā cintesi sacāhaṃ kapallapūvaṃ khāditukāmomhīti vakkhāmi bahū mayā saddhiṃ khāditukāmā bhavissanti evaṃ me bahūni taṇḍulasappi phāṇitādīni parikkhayaṃ gamissanti na kassaci kathessāmīti taṇhaṃ adhivāsento carati. So gacchante gacchante kāle upaṇḍupaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto jāto tato taṇhaṃ adhivāsetuṃ asakkonto gabbhaṃ pavisitvā mañcakaṃ upagūhitvā nipajji evaṃ gatopi dhanahānibhayena kassaci kiñci na kathesi. Atha naṃ bhariyā upasaṅkamitvā piṭṭhiṃ parimajjitvā kinte sāmi aphāsukanti pucchi. Na me kiñci aphāsukaṃ atthīti. Kiṃ nu kho te rājā kupitoti. Rājāpi me na kupitoti. Atha kinte puttadhītāhi vā dāsakammakarādīhi vā kiñci amanāpaṃ kataṃ atthīti. Evarūpampi me natthīti. Kismiñci pana te taṇhā atthīti. Evaṃ vuttepi dhanahānibhayena na kiñci vatvā nissaddova nipajji. Atha naṃ bhariyā kathehi sāmi kismiñca te taṇhāti āha. So vacanaṃ parigilanto viya atthi me ekā taṇhāti āha. Kinte Taṇhā sāmīti. Kapallapūvaṃ khāditukāmomhīti. Atha kimatthaṃ na kathesi kiṃ tvaṃ daliddo idāni sakalasakkaranigamavāsīnaṃ pahonake kapallapūve pacissāmīti. Kinte etehi attano kammaṃ katvā khādissantīti. Tenahi ekaracchavāsīnaṃ pahonake pacāmīti. Jānāmahaṃ tava mahaddhanabhāvanti. Imasmiṃ gehasāmante sabbesaṃ pahonakaṃ katvā pacāmīti. Jānāmahaṃ tava mahajjhāsayabhāvanti. Tenahi gehe puttadāramattasseva pahonakaṃ katvā pacāmīti. Kinte etehīti. Kiṃ pana tuyhañca mayhañca pahonakaṃ katvā pacāmīti. Tvaṃ kiṃ karissasīti. Tenahi ekasseva te pahonakaṃ katvā pacāmīti. Imasmiṃ ṭhāne paccamāne bahū paccāsiṃsanti sakalataṇḍule ṭhapetvā bhinnataṇḍule ca uddhanakapallāni ca ādāya thokaṃ khīrasappimadhuphāṇitañca gahetvā sattabhūmikassa pāsādassa upari mahātalaṃ āruyha paca tatthāhaṃ ekakova nisīditvā khādissāmīti. Sā sādhūti paṭissuṇitvā gahetabbaṃ gāhāpetvā pāsādaṃ āruyha dāsiyo vissajjetvā seṭṭhiṃ pakkosāpesi. So ādito paṭṭhāya dvārāni pidahanto sabbadvāresu sūcighaṭikāni datvā sattabhūmitalaṃ abhiruhitvā tatthāpi dvāraṃ pidahitvā nisīdi. Bhariyāpissa uddhane aggiṃ jāletvā kapallakaṃ āropetvā pūve pacituṃ ārabhi.