Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto kāsikaraṭṭhe aññatarasmiṃ brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto takkasilāyaṃ sippaṃ uggaṇhitvā puna gehaṃ āgantvā mātāpitūnaṃ duggatabhāvaṃ ñatvā parihīnakulaṃ patiṭṭhapessāmīti mātāpitaro āpucchitvā bārāṇasiyaṃ gantvā rājānaṃ upaṭṭhāsi. So rañño piyo ahosi manāpo. Athassa pituno dvīhi yeva goṇehi kasiṃ katvā jīvitaṃ kappentassa eko goṇo mato. So bodhisattaṃ upasaṅkamitvā tāta eko goṇo mato, kasikammaṃ nappavattati, rājānaṃ ekaṃ goṇaṃ yācāhīti āha. Tāta na cirasseva me rājā diṭṭho, Idāneva goṇaṃ yācituṃ na yuttaṃ, tumheva yāceyyāthāti. Tāta tvaṃ mayhaṃ sārajjabahulabhāvaṃ na jānāsi, ahaṃ hi dvinnaṃ tiṇṇaṃ sammukhe kathaṃ sampādetuṃ na sakkomi, sace ahaṃ rañño santikaṃ goṇaṃ yācituṃ gamissāmi, imampi datvā āgamissāmīti. Tāta yaṃ hoti, taṃ hotu, na sakkā mayā rājānaṃ yācituṃ, api ca kho panāhaṃ tumhe yoggaṃ kāressāmīti. Tena hi sādhukaṃ maṃ yoggaṃ kārehīti. Bodhisatto pitaraṃ ādāya bīraṇatthambhakasusānaṃ gantvā tattha tattha tiṇakalāpe bandhitvā ayaṃ rājā ayaṃ uparājā ayaṃ senāpatīti nāmāni katvā paṭipāṭiyā pitu dassetvā tāta tvaṃ rañño santikaṃ gantvā jayatu mahārājāti vatvā imaṃ gāthaṃ vatvā goṇaṃ yāceyyāthāti gāthaṃ uggaṇhāpesi

dve me goṇā mahārāja yehi khettaṃ kasāmhase,

tesu eko mato deva, dutiyaṃ dehi khattiyāti.

Brāhmaṇo ekena saṃvaccharena imaṃ gāthaṃ paguṇaṃ katvā bodhisattaṃ āha tāta somadatta gāthā me paguṇā jātā, idāni naṃ ahaṃ yassa kassaci santike vattuṃ sakkomi, maṃ rañño santikaṃ nehīti. So sādhu tātāti tathārūpaṃ paṇṇākāraṃ gāhāpetvā pitaraṃ rañño santikaṃ neti. Brāhmaṇo jayatu mahārājāti vatvā paṇṇākāraṃ adāsi. Rājā ayante somadatta brāhmaṇo kiṃ hotīti āha. Pitā me mahārājāti. Kenatthenāgatoti. Tasmiṃ khaṇe brāhmaṇo goṇaṃ yācanatthāya gāthaṃ vadanto

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑,๐๘๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. โสมทัตตชาดก”