Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto uttarāpathe vāṇijakule nibbatti. Uttarāpathajanapadato pañcasatā assavāṇijā asse bārāṇasiṃ ānetvā vikkīṇanti. Aññataropi. Assavāṇijo pañca assasatāni ādāya bārāṇasīmaggaṃ paṭipajji. Antarāmagge bārāṇasito avidūre eko nigamagāmo atthi. Tattha pubbe mahāvibhavo seṭṭhī ahosi. Tassa mahantaṃ nivesanaṃ. Taṃ pana kulaṃ anukkamena parikkhayaṃ gataṃ. Ekāva mahallikā avasiṭṭhā. Sā tasmiṃ nivesane vasati. Athakho so assavāṇijo taṃ nigamagāmaṃ patvā vettanaṃ te dassāmīti tasmiṃ tassā nivesane nivāsaṃ gaṇhitvā asse ekamante ṭhapesi. Taṃdivasamevassa ekissā ājānīyāvaḷavāya gabbhavuṭṭhānaṃ ahosi. So dve tayo divase vasitvā asse ca balaṃ gāhāpetvā rājānaṃ passissāmīti asse ādāya pāyāsi. Atha naṃ mahallikā gehavettanaṃ dehīti vatvā sādhu amma demīti vutte tāta vettanaṃ me dadamāno imampi assapotakaṃ gehavettanato khaṇḍetvā dehīti āha. Assavāṇijo tathā katvā pakkāmi. Sā tasmiṃ assapotake puttasinehaṃ paccupaṭṭhapetvā athassācāmakabhattaṃ vighāsatiṇāni datvā paṭijaggi. Athāparabhāge bodhisatto pañca assasatāni ādāya gacchanto tasmiṃ gehe nivāsaṃ gaṇhi. Kuṇḍakakhādakassa sindhavapotakassa ṭhitaṭṭhānato gandhaṃ ghāyitvā eko assopi gehaṅgaṇaṃ pavisituṃ nāsakkhi. Bodhisatto taṃ mahallikaṃ pucchi amma kacci imasmiṃ gehe asso Atthīti. Tāta añño asso nāma natthi ahaṃ pana puttakaṃ katvā ekaṃ assapotakaṃ paṭijaggāmi so ettha atthīti. Kahaṃ so ammāti. Gocaraṃ carituṃ gato tātāti. Kāya velāya āgamissati ammāti. Sakālasseva āgacchati tātāti. Bodhisatto tassa āgamanaṃ patimānento asse bahi ṭhapetvāva nisīdi. Sindhavapotakopi gocaraṃ caritvā sakālasseva āgami. Bodhisatto kuṇḍakakucchisindhavapotakaṃ disvā lakkhaṇāni samānetvā ayaṃ sindhavo anaggho sindhavapotakassa mahallikāya mūlaṃ datvā gahetuṃ vaṭṭatīti cintesi. Sindhavapotakopi gehaṃ pavisitvā attano vasanaṭṭhāneyeva ṭhito. Tasmiṃ khaṇe te assā gehaṃ pavisituṃ nāsakkhiṃsu. Bodhisatto dvīhaṃ tīhaṃ vasitvā asse santappetvā gacchanto amma imaṃ assapotakaṃ mūlaṃ gahetvā mayhaṃ dehīti āha. Kiṃ vadesi tāta puttaṃ nāma vikkīṇanto na atthīti. Amma tvaṃ etaṃ kiṃ khādāpetvā paṭijaggasīti. Odanakuṇḍakaṃ ācāmakabhattaṃ vighāsatiṇañca khādāpetvā kuṇḍakayāguñca pāyetvā paṭijaggāmi tātāti. Amma ahaṃ etaṃ labhitvā piṇḍarasabhojanaṃ bhojessāmi ṭhitaṭṭhāne celavitānaṃ pasāretvā attharakapiṭṭhe ṭhapessāmīti. Tāta evaṃ sante mama putto bhogasukhaṃ anubhavatu gahetvāna gacchāhīti. Atha bodhisatto tassa catunnaṃ pādānaṃ naṅguṭṭhassa ca muddhassa ca mūlaṃ ekekaṃ katvā cha sahassatthavikāyo ṭhapetvā mahallikaṃ navavatthaṃ nivāsāpetvā alaṅkaritvā sindhavapotakassa purato ṭhapesi. So akkhīni Ummīletvā mātaraṃ oloketvā assūni pavattesi. Sāpi tassa piṭṭhiṃ parimajjitvā mayā puttaposāvanikaṃ laddhaṃ tvaṃ gaccha tātāti āha. Tadā so agamāsi. Bodhisatto punadivase tassa assapotakassapi rasabhojanaṃ sajjetvā vīmaṃsissāmi tāva naṃ jānāti nukho attano balaṃ udāhu na jānātīti doṇiyaṃ kuṇḍakayāguṃ ākīrāpetvā dāpesi. So nāhaṃ imaṃ bhojanaṃ bhuñjissāmīti taṃ yāguṃ na pātuṃ icchi. Bodhisatto taṃ vīmaṃsento paṭhamaṃ gāthamāha

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑,๓๐๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. กุณฑกกุจฉิสินธวชาดก”