๒. เสยยชาดก
seyyajātakaṃ
seyyaṃso seyyaṃso hotīti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ kosalarañño amaccaṃ ārabbha kathesi.
So kira rañño bahūpakāro sabbakiccanipphādako ahosi. Rājā bahūpakāro me ayanti tassa mahantaṃ yasaṃ adāsi. Taṃ asahamānā aññe amaccā rañño pesuññaṃ upasaṃharitvā taṃ paribhindiṃsu. Rājā tesaṃ vacanaṃ saddahitvā dosaṃ anupaparikkhitvāva taṃ sīlavantaṃ niddosaṃ saṅkhalikabandhanena bandhāpetvā bandhanāgāre pakkhipāpesi. So tattha ekakova vasanto sīlasampattiṃ nissāya cittekaggataṃ labhitvā ekaggacitto saṅkhāre sammasitvā sotāpattiphalaṃ pāpuṇi. Athassa rājā aparabhāge niddosabhāvaṃ ñatvā saṅkhalikabandhanaṃ bhindāpetvā purimayasato mahantataraṃ yasaṃ adāsi. So satthāraṃ vandissāmīti bahūni gandhamālādīni ādāya vihāraṃ gantvā tathāgataṃ pūjetvā vanditvā ekamantaṃ nisīdi. Satthā tena saddhiṃ paṭisanthāraṃ karonto anattho kira te uppannoti assumhāti āha. Āma bhante uppanno ahaṃ pana tena anatthena atthaṃ akāsiṃ svāhaṃ bandhanāgāre nisīditvā sotāpattiphalaṃ nibbattesinti. Satthā na kho upāsaka Tvaññeva anatthena atthaṃ āhari porāṇakapaṇḍitāpi attano anatthena atthaṃ āhariṃsuyevāti vatvā tena yācito atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto tassa aggamahesiyā kucchismiṃ nibbattitvā vayappatto takkasilāyaṃ sabbasippāni uggahetvā pitu accayena rajje patiṭṭhāya dasa rājadhamme akopetvā dhammena samena rajjaṃ kāresi dānaṃ deti pañca sīlāni rakkhati uposathakammaṃ karoti. Athasseko amacco antepure padūsi. Pādamūlikādayo ñatvā asukaamacco antepure paduṭṭhoti rañño ārocesuṃ. Rājā pariggaṇhāpento yathāsabhāvato ñatvā taṃ pakkosāpetvā mā maṃ ito paṭṭhāya upaṭṭhahīti nissariyaṃ akāsi. So gantvā aññataraṃ sāmantarājānaṃ upaṭṭhahi. Sabbavatthuṃ heṭṭhā mahāsīlavajātake kathitameva. Idhāpi so rājā tikkhattuṃ vīmaṃsitvā tassa amaccassa vacanaṃ saddahitvā bārāṇasīrajjaṃ gaṇhissāmīti mahantena parivārena rajjasīmaṃ pāpuṇi. Bārāṇasīrañño sattasatamattā mahāyodhā taṃ pavuttiṃ ñatvā deva asukarājā kira bārāṇasīrajjaṃ gaṇhissāmīti janapadaṃ bhindanto āgacchati ettheva naṃ gantvā gaṇhissāmāti āhaṃsu. Mayhaṃ paravihiṃsāya laddhena rajjena kammaṃ natthi mā kiñci karitthāti. Corarājā āgantvā nagaraṃ parikkhipi. Puna amaccā rājānaṃ upasaṅkamitvā deva mā evaṃ karittha gaṇhāma nanti āhaṃsu. Rājā na labbhā kiñci