๘. มัจฉทานชาดก
macchadānajātakaṃ
agghanti macchāti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ kūṭavāṇijaṃ ārabbha kathesi. Vatthu heṭṭhā kathitameva.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto kuṭumbikakule nibbattitvā viññutaṃ patto kuṭumbaṃ saṇṭhapesi. Kaniṭṭhabhātāpissa atthi. Tesaṃ aparabhāge pitari kālakate ekadivasaṃ pitu santakaṃ vohāraṃ sodhessāmāti ekaṃ gāmaṃ gantvā kahāpaṇasahassaṃ labhitvā āgacchantā nadītitthe nāvaṃ paṭimānentā pūṭabhattaṃ bhuñjiṃsu. Bodhisatto atirekabhattaṃ gaṅgāya macchānaṃ datvā nadīdevatāya pattiṃ adāsi. Devatā pattiṃ anumoditvāyeva dibbena yasena vaḍḍhitvā attano yasavuḍḍhiṃ āvajjamānā taṃ kāraṇaṃ Aññāsi. Bodhisattopi vālukāya uttarāsaṅgaṃ pattharitvā nipanno niddaṃ okkami. Kaniṭṭhabhātā panassa thokaṃ corapakatiko. So te kahāpaṇe bodhisattassa adatvā sayameva gaṇhitukāmatāya kahāpaṇabhaṇḍikasadisaṃ ekaṃ sakkharabhaṇḍikaṃ katvā dvepi bhaṇḍikā ekatova ṭhapesi. Tesaṃ nāvaṃ abhirūhitvā gaṅgāya majjhagatānaṃ kaniṭṭho nāvaṃ khobhetvā sakkharabhaṇḍikaṃ udake khipissāmīti sahassabhaṇḍikaṃ khipitvā sakkharabhaṇḍikaṃ guyhitvā bhātika sahassabhaṇḍikā udake patitā kiṃ karomāti āha. Udake patitāya kiṃ karissāma mā cintayīti. Nadīdevatā cinatesi ahaṃ iminā dinnapattiṃ anumoditvā dibbena yasena vaḍḍhitvā etassa santakaṃ rakkhissāmīti attano ānubhāvena taṃ bhaṇḍikaṃ ekaṃ mahāmukhamacchaṃ gilāpetvā sayaṃ ārakkhaṃ gaṇhi. Sopi kho coro gehaṃ gantvā bhātā me vañcitoti bhaṇḍikaṃ mocento sakkharaṃ passitvā hadayena sussantena mañcassa aṭaniṃ upaguyhitvā nipajji. Tadā kevaṭṭā macchaggahaṇatthāya jālaṃ khipiṃsu. So maccho devatānubhāvena jālaṃ pāvisi. Kevaṭṭā taṃ gahetvā vikkīṇituṃ nagaraṃ paviṭṭhā. Manussā mahāmacchaṃ disvā mūlaṃ pucchanti. Kevaṭṭā kahāpaṇasahassañca satta ca māsake datvā gaṇhatha nanti vadanti. Manussā sahassagghaniko macchopi no diṭṭhoti parihāsaṃ karonti. Kevaṭṭā macchaṃ gahetvā bodhisattassa gharadvāraṃ gantvā imaṃ macchaṃ gaṇhathāti āhaṃsu. Kimassa mūlanti. Satta māsake datvā gaṇhathāti. Aññesaṃ dadamānā Kathaṃ dethāti. Aññesaṃ sahassena ca sattahi ca māsakehi dema tumhe pana satta māsake datvā gaṇhathāti. So tesaṃ satta māsake datvā macchaṃ bhariyāya pesesi. Sā macchassa kucchiṃ phālayamānā sahassabhaṇḍikaṃ disvā bodhisattassa ārocesi. Bodhisatto taṃ olokento attano lañcanaṃ disvā sakabhāvaṃ ñatvā idāni ime kevaṭṭā imaṃ macchaṃ aññesaṃ dadamānā sahassena ceva sattahi ca māsakehi denti amhe pana patvā sahassaṃ avatvā amhākaṃ santakattā satteva māsake gahetvā adaṃsu idaṃ antaraṃ ajānantaṃ na sakkā kañci saddahāpetunti cintetvā paṭhamaṃ gāthamāha