Sadde sutvā brāhmaṇe pucchiṃ te sabbacatukkayaññaṃ yajitvā sotthiṃ karissāmāti vatvā yaññāvāṭe kammaṃ karonti tesaṃ saddānaṃ sutattā kiṃ mayhaṃ bhavissatīti. Na kiñci mahārāja nerayikasattā dukkhaṃ anubhavantā evaṃ viraviṃsu na ime saddā idāneva tayā evaṃ sutā porāṇakarājūhi sutāyeva te brāhmaṇe pucchitvā pasughātayaññaṃ kattukāmā hutvā paṇḍitānaṃ kathaṃ sutvā na kariṃsu paṇḍitā tesaṃ saddānaṃ antaraṃ kathetvā mahājanaṃ visajjāpetvā sotthimakaṃsūti vatvā tena yācito atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto aññatarasmiṃ kāsikagāme brāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto kāme pahāya isipabbajjaṃ pabbajitvā jhānābhiññāyo uppādetvā jhānakīḷaṃ kīḷanto himavante ramaṇīye vanasaṇḍe vasati. Tadā bārāṇasīrājā catunnaṃ nerayikānaṃ ime cattāro sadde sutvā bhītatasito imināva niyāmena brāhmaṇehi tiṇṇaṃ antarāyānaṃ aññataro bhavissati sabbacatukkayaññena taṃ vūpasamessāmāti vutte sampaṭicchi. Purohito brāhmaṇehi saddhiṃ yaññāvāṭaṃ paccupaṭṭhāpesi. Mahājano thūṇupanīto ahosi. Tadā bodhisatto mettābhāvanaṃ purecārikaṃ katvā dibbacakkhunā lokaṃ volokento imaṃ kāraṇaṃ disvā ajja mayā gantuṃ vaṭṭati mahājanassa sotthi bhavissatīti iddhibalena vehāsaṃ uppatitvā bārāṇasīrañño uyyāne otaritvā maṅgalasilāpaṭṭe kāñcanarūpakaṃ viya nisīdi. Tadā purohitassa jeṭṭhantevāsiko Ācariyaṃ upasaṅkamitvā nanu ācariya amhākaṃ vedesu paraṃ māretvā sotthikaraṇaṃ nāma natthīti āha. Purohito tvaṃ rājadhanaṃ mamāyasi mayaṃ bahumacchamaṃsaṃ khādissāma dhanaṃ labhissāma tuṇhī hohīti taṃ paṭibāhi. So nāhaṃ ettha sahāyo bhavissāmīti nikkhamitvā rājuyyānaṃ gantvā bodhisattaṃ disvā vanditvā katapaṭisanthāro ekamante nisīdi. Bodhisatto kiṃ māṇava rājā dhammena rajjaṃ kāretīti pucchi. Bhante rājā dhammena rajjaṃ kāreti rattibhāge pana caturo sadde sutvā brāhmaṇe pucchi brāhmaṇā sabbacatukkayaññaṃ yajitvā sotthiṃ karissāmāti vadiṃsu rājā pasughātakammaṃ katvā attano sotthiṃ kāretukāmo mahājano thūṇupanīto kinnukho bhante tumhādisānaṃ sīlavantānaṃ tesaṃ saddānaṃ nipphattiṃ vatvā mahājanaṃ maraṇamukhā mocetuṃ na vaṭṭatīti. Māṇava rājā amhe na jānāti mayampi taṃ na jānāma imesaṃ pana saddānaṃ nipphattiṃ jānāma sace rājā amhe upasaṅkamitvā puccheyya rājānaṃ nikkaṅkhaṃ katvā katheyyāmāti. Tenahi bhante muhuttaṃ idheva hotha ahaṃ rājānaṃ ānessāmīti. Sādhu māṇavāti. So gantvā rañño tamatthaṃ ārocetvā rājānaṃ ānesi. Rājā bodhisattaṃ vanditvā ekamantaṃ nisinno pucchi saccaṃ kira tumhe mayā sutasaddānaṃ nipphattiṃ jānāthāti. Āma mahārājāti. Kathetha bhanteti. Mahārāja ete purimabhave paresaṃ rakkhitagopitesu dāresu cārittaṃ āpajjitvā bārāṇasīsāmante catūsu lohakumbhīsu nibbattā Kuṭṭhite khāralohudake pheṇuddehakaṃ paccamānā tiṃsavassasahassāni adho gantvā bhūmitalaṃ āhacca uddhaṃ ārohantā tiṃsavassasahasseneva kālena lohakumbhīmukhaṃ disvā bahi oloketvā cattāro janā catasso gāthā paripuṇṇā katvā vattukāmāpi tathā kātuṃ asakkontā ekekameva akkharaṃ katvā puna lohakumbhīsuyeva nimuggā tesu dukāraṃ vatvā nimuggasatto evaṃ vattukāmo ahosi

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑,๖๕๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. โลหกุมภิชาดก”