Sakaladivasaṃ gacchantāpi ekaṅguladvaṅgulamattaṃ gacchanti. Rājā taṃ disvā ko nāma soti bodhisattaṃ pucchi. Mahāsatto gajakumbho nāma so mahārājāti. Ālasiyo evarūpo hi sakalaṃ divasaṃ gacchantopi ekaṅguladvaṅgulamattameva gacchatīti vatvā tena saddhiṃ sallapanto ambho gajakumbha tumhākaṃ dandhaṃ gamanaṃ imasmiṃ araññe dāvaggimhi uṭṭhite kiṃ karothāti vatvā paṭhamaṃ gāthamāha

vanaṃ yadaggi dahati pāvako kaṇhavattani

kathaṃ karosi pacalaka evaṃ dandhaparakkamoti.

Tattha yadaggīti yadā aggi. Pāvako kaṇhavattanīti aggino nāmaṃ. Pacalakāti taṃ ālapati. So hi calanto gacchati niccaṃ vā pacalāyati tasmā pacalakoti vuccati. Dandhaparakkamoti muduviriyoti 1-.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑,๘๔๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. คชกุมภชาดก”