Atha mahāsatto devatānaṃ paṭiññaṃ adatvā kāladīpadesakula- janettiāyuparicchedavasena pañca mahāvilokanāni viloketi. Tattha kālo nu kho akālo nu khoti paṭhamaṃ kālaṃ vilokesi. Tattha vassasatasahassato uddhaṃ vaḍḍhito āyukālo kālo nāma na hoti. Kasmā. Tadā hi sattānaṃ jātijarāmaraṇāni na paññāyanti buddhānañca dhammadesanā tilakkhaṇavinimuttā natthi tesaṃ aniccaṃ dukkhamanattāti kathentānaṃ kathannāmetaṃ kathentīti neva sotabbaṃ na saddahitabbaṃ maññanti tato abhisamayo na hoti tasmiṃ asati aniyyānikaṃ sāsanaṃ hoti tasmā akālo. Vassasatato onaṃ āyukālopi kālo na hoti. Kasmā. Tadā sattā ussannakilesā honti ussannakilesānañca dinno ovādo ovādaṭṭhāne na tiṭṭhati udake daṇḍarāji viya so khippaṃ vigacchati tasmā sopi akālo. Vassasatasahassato paṭṭhāya heṭṭhā vassasatato paṭṭhāya uddhaṃ āyukālo kālo nāma. Tadā ca vassasatakālo. Atha mahāsatto nibbattitabbakāloti passi. Tato dīpaṃ vilokento cattāro mahādīpe oloketvā tīsu dīpesu buddhā na nibbattanti jambūdīpeyeva nibbattantīti dīpaṃ passi. Tato jambūdīpo nāma mahā dasayojanasahassaparimāṇo katarasmiṃ nu kho padese buddhā Nibbattantīti okāsaṃ vilokento majjhimadesaṃ passi. Majjhimadeso nāma puratthimāya disāya kajaṅgalaṃ nāma nigamo tassa aparena mahāsālo tato paraṃ paccantimā janapadā orato majjhe pubbadakkhiṇāya sallavatī nāma nadī tato paraṃ paccantimā janapadā orato majjhe dakkhiṇāya disāya setakaṇṇikannāma nigamo tato paraṃ paccantimā janapadā orato majjhe pacchimāya disāya thūnannāma brāhmaṇagāmo tato paraṃ paccantimā janapadā orato majjhe uttarāya disāya usīraddhajo nāma pabbato tato paraṃ paccantimā janapadā orato majjheti evaṃ vinaye vutto padeso. So āyāmato tīṇi yojanasatāni vitthārato aḍḍhateyyāni parikkhepato navayojanasatānīti. Etasmiṃ padese buddhā ca paccekabuddhā ca aggasāvakā ca cakkavattirājāno ca aññe ca mahesakkhā khattiyabrāhmaṇagahapatimahāsālā uppajjanti idaṃ cettha kapilavatthuṃ nāma nagaraṃ tattha mayā nibbattitabbanti niṭṭhaṃ agamāsi. Tato kulaṃ vilokento buddhā nāma vessakule vā suddakule vā na nibbattanti lokasammate pana khattiyakule vā brāhmaṇakule vā dvīsuyeva kulesu nibbattanti idāni ca khattiyakulaṃ lokasammataṃ tattha nibbattissāmi suddhodanamahārājā pitā me bhavissatīti kulaṃ passi. Tato mātaraṃ vilokento buddhamātā nāma purisalolā surādhuttā na hoti kappasatasahassaṃ pana pūritapāramī jātito paṭṭhāya akhaṇḍapañcasīlāyeva hoti ayañca mahāmāyā nāma devī Edisī ayaṃ me mātā bhavissatīti kittakaṃ panassā āyūti dasannaṃ māsānaṃ upari satta divasāni passi.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑๘๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อปัณณกชาดก”