Tasmiṃyeva khaṇe māro pāpimā bodhisattaṃ nivattessāmīti āgantvā ākāse ṭhito āha bho mārisa mā nikkhami ito te sattame divase cakkaratanaṃ pātubhavissati dvisahassaparittadīpaparivārānaṃ catunnaṃ mahādīpānaṃ rajjaṃ kāressasi nivattehi mārisāti. Kosi tvanti. Ahaṃ vasavattī māromhīti. Māra jānāmahaṃ mayhaṃ cakkaratanapātubhāvaṃ anatthikohaṃ rajjena dasasahassīlokadhātuṃ unnādetvā buddho bhavissāmīti āha. Māro itodāni paṭṭhāya kāmavitakkaṃ vā byāpādavitakkaṃ vā vihiṃsāvitakkaṃ vā cintitakāle jānissāmīti otārāpekkho chāyā viya taṃ anugacchanto anubandhi.

Bodhisattopi hatthagataṃ cakkavattirajjaṃ kheḷapiṇḍaṃ viya anapekkho chaḍḍetvā mahantena sakkārena nagarā nikkhami āsāḷhapuṇṇamāyaṃ Uttarāsāḷhanakkhatte vattamāne nikkhamitvā ca pana nagaraṃ apaloketukāmo jāto. Evañca panassa citte uppannamatteyeva mahāpurisa na tayā nivattitvā olokanakammaṃ katanti vadamānā viya paṭhavī kulālacakkaṃ viya bhijjitvā parivatti. Bodhisatto nagarābhimukho ṭhatvā nagaraṃ oloketvā tasmiṃ ṭhāne kanthakanivattanacetiyaṭṭhānaṃ dassetvā gantabbamaggābhimukhaṃ kanthakaṃ katvā pāyāsi mahantena sakkārena oḷārena sirisobhaggena. Tadā kirassa devatā purato saṭṭhiukkāsahassāni dhārayiṃsu pacchato saṭṭhi dakkhiṇapassato saṭṭhi vāmapassato saṭṭhi. Aparā devatā cakkavāḷamukhavaṭṭiyaṃ appamāṇā ukkā dhārayiṃsu. Aparā devatā ca nāgasupaṇṇādayo ca dibbehi gandhehi mālāhi cuṇṇehi dhūpehi pūjayamānā gacchanti. Pāricchattakapupphehi ceva mandāravapupphehi ca ghanameghavuṭṭhikālo viya nabhatalaṃ nirantaraṃ ahosi. Dibbāni saṅgītāni pavattiṃsu. Samantato aṭṭhasaṭṭhituriyasahassāni pavajjiṃsu. Samuddakucchiyaṃ meghagajjitakālo viya yugandharakucchiyaṃ sāgaranigghosakālo viya vattati.

Iminā sirisobhaggena gacchanto bodhisatto ekaratteneva tīṇi rajjāni atikkamma tiṃsayojanamatthake anomānadītīraṃ pāpuṇi. Kiṃ pana asso tato paraṃ gantuṃ na sakkotīti. No na sakkoti so hi evaṃ cakkavāḷagabbhaṃ nābhiyā ṭhitacakkassa nemivaṭṭaṃ maddanto viya anantena caritvā pure pātarāsameva āgantvā attano sampāditaṃ bhattaṃ bhuñjituṃ samattho. Tadā pana devatānāgasupaṇṇādīhi ākāse Ṭhatvā ossaṭṭhehi gandhamālādīhi yāva ūruppadesā sañchannaṃ sarīraṃ ākaḍḍhitvā gandhamālājaṭaṃ chindantassa atipapañco ahosi tasmā tiṃsayojanamattameva agamāsi. Bodhisatto nadītīre ṭhatvā channaṃ pucchi kinnāma ayaṃ nadīti. Anomā nāma devāti. Yadeva amhākaṃpi pabbajjā anomā bhavissatīti paṇhiyā ghaṭṭento assassa saññaṃ adāsi. Asso upatitvā aṭṭhausabhavitthārāya nadiyā pārimatīre aṭṭhāsi. Bodhisatto assassa piṭṭhito oruyha rajatapaṭṭasadise vālukāpuline ṭhatvā channaṃ āmantesi samma channa tvaṃ mayhaṃ ābharaṇāni ceva kanthakañca ādāya gaccha idhevāhaṃ pabbajissāmīti. Ahaṃpi deva tayā saddhiṃ pabbajissāmīti. Bodhisatto na labbhā tayā pabbajituṃ gaccheva tavanti tikkhattuṃ paṭibāhitvā ābharaṇāni ceva kanthakañca paṭicchādetvā cintesi ime mayhaṃ kesā samaṇasāruppā na hontīti. Añño bodhisattassa kese chindituṃ yuttarūpo natthi tato sayameva tena khaggena chindissāmīti dakkhiṇena hatthena asiṃ gaṇhitvā vāmahatthena moliyā saddhiṃ cūḷaṃ gahetvā chindi. Kesā dvaṅgulamattā hutvā dakkhiṇato āvattamānā sīsaṃ alliyiṃsu. Tesaṃ yāvajīvaṃ tadeva pamāṇaṃ ahosi massu ca tadanurūpaṃ. Puna kesamassuohāraṇakiccaṃ nāma nāhosi. Bodhisatto saha moliyā cūḷaṃ gahetvā sacāhaṃ buddho bhavissāmi ākāse tiṭṭhatu no ce bhūmiyaṃ patatūti antalikkhe khipi. Taṃ cūḷāmaṇiveṭhanaṃ yojanappamāṇaṭṭhānaṃ gantvā ākāse aṭṭhāsi. Sakko devarājā Dibbacakkhunā oloketvā yojaniyaratanacaṅkoṭakena sampaṭicchitvā tāvatiṃsabhavane cūḷāmaṇicetiye nāma patiṭṭhāpesi. Yathā āha

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑๙๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อปัณณกชาดก”