๔. จุลลธนุคคหชาดก

culladhanuggahajātakaṃ

sabbaṃ bhaṇḍanti idaṃ satthā jetavane viharanto purāṇadutiyikāya palobhanaṃ (bhikkhuṃ) ārabbha kathesi.

Kena bhikkhu ukkaṇṭhāpitoti vutte purāṇadutiyikāya bhanteti vutte satthā esā bhikkhu itthī na idāneva tuyhaṃ anatthakārikā pubbepi te etaṃ nissāya asinā sīsaṃ chinnanti vatvā bhikkhūhi yācito atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto sakko ahosi. Tadā eko bārāṇasīvāsī brāhmaṇamāṇavo takkasilāyaṃ sabbasippāni uggaṇhitvā dhanukamme nipphattiṃ patto culladhanuggahapaṇḍito nāma ahosi. Athassa ācariyo ayaṃ mayā Sadisaṃ sippaṃ uggaṇhīti attano dhītaraṃ adāsi. So taṃ gahetvā bārāṇasiṃ gamissāmīti maggaṃ paṭipajji. Antarāmagge eko vāraṇo ekaṃ padesaṃ suññamakāsi. Taṃ ṭhānaṃ abhiruyhituṃ na koci ussahati. Culladhanuggahapaṇḍito manussānaṃ vārentānaññeva bhariyaṃ gahetvā aṭavīmukhaṃ abhiruyhi. Athassa aṭavīmajjhe vāraṇo uṭṭhahi. So taṃ kumbhe sarena vijjhi. Saro vinivijjhitvā pacchābhāgena nikkhami. Vāraṇo tattheva pati. Dhanuggahapaṇḍito taṃ ṭhānaṃ khemaṃ katvā purato aññaṃ aṭaviṃ pāpuṇi. Tatthāpi paññāsa corā maggaṃ hananti. Tampi so manussehi vāriyamāno abhiruyhi. Tesaṃ corānaṃ mige vadhitvā maggasamīpe maṃsaṃ pacitvā khādantānaṃ ṭhitaṭṭhānaṃ pāpuṇi. Tadā taṃ corā alaṅkatapaṭiyattāya bhariyāya saddhiṃ āgacchantaṃ disvā gaṇhissāma nanti ussāhaṃ kariṃsu. Corajeṭṭhako purisalakkhaṇakusalo. So taṃ oloketvāva uttamapuriso ayanti ñatvā ekassapi uṭṭhahituṃ nādāsi. Dhanuggahapaṇḍito gaccha amhākampekaṃ maṃsasūlaṃ dethāti vatvā maṃsaṃ āharāti tesaṃ santikaṃ bhariyaṃ pesesi. Sā gantvā ekaṃ kira maṃsasūlaṃ dethāti āha. Corajeṭṭhako anaggho purisoti maṃsasūlaṃ dāpesi. Corā amhehi kira pakkaṃ khāditanti apakkamaṃsasūlaṃ adaṃsu. Dhanuggaho attānaṃ sambhāvetvā mayhaṃ apakkamaṃsaṃ dadantīti corānaṃ kujjhi. Corā kiṃ ayameva eko puriso mayaṃ itthiyoti kujjhitvā uṭṭhahiṃsu. Dhanuggaho ekūnapaññāsa jane Ekūnapaññāsakaṇḍehi vijjhitvā pātesi. Corajeṭṭhakaṃ vijjhituṃ kaṇḍaṃ nāhosi. Tattha kira kaṇḍanāḷiyaṃ samapaṇṇāsameva kaṇḍāni. Tesu ekena vāraṇaṃ vijjhi. Ekūnapaññāsakaṇḍehi core vijjhitvā corajeṭṭhakaṃ pātetvā tassa ure nisinno sīsamassa chindissāmīti bhariyāya hatthato asiṃ āharāpesi. Sā taṃkhaṇaṃyeva corajeṭṭhakalobhaṃ katvā corassa hatthe tanuṃ sāmikassa hatthe talaṃ ṭhapesi. Coro tanudaṇḍaṃ parāmasitvā asiṃ nīharitvā dhanuggahassa sīsaṃ chindi. So taṃ ghātetvā itthiṃ ādāya gacchanto jātigottaṃ pucchi. Sā takkasilāyaṃ disāpāmokkhassa ācariyassa dhītāmhīti āha. Kena tvaṃ iminā laddhāti. Mayhaṃ pitā ayaṃ mayā sadisaṃ katvā sippaṃ sikkhatīti tusitvā mampi imassa adāsi sāhaṃ tayi sinehaṃ katvā attano kuladattiyaṃ sāmikaṃ mārāpesinti. Corajeṭṭhako kuladattiyaṃ tāvesā sāmikaṃ mārāpesi aññaṃ panekaṃ disvā mampi evameva karissati imaṃ chaḍḍetuṃ vaṭṭatīti cintetvā gacchanto antarāmagge ekaṃ kunnadiṃ uttānatalaṃ taṃkhaṇāgataṃ pūraṃ disvā bhadde imissā nadiyā suṃsumārā kakkhalā kiṃ karomāti āha. Sāmi tvaṃ ābharaṇabhaṇḍaṃ mama uttarāsaṅgena bhaṇḍikaṃ katvā paratīraṃ netvā puna āgantvā maṃ gahetvā gacchāti. So sādhūti sabbaṃ ābharaṇabhaṇḍaṃ ādāya nadiṃ otaritvā taranto viya paratīraṃ patvā taṃ chaḍḍetvā pāyāsi. Sā taṃ disvā sāmi kiṃ maṃ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒,๐๓๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. จุลลธนุคคหชาดก”