ye honti kāmesu avītarāgāti.

Tattha atthakāmassāti vuḍḍhikāmassa. Hitānukampinoti hitena muducittena anukampassa. Ovajjamānoti ovadiyamāno. Idameva seyyoti yaṃ attanā gahitaṃ aseyyaṃ anuttamampi samānaṃ taṃ idameva seyyo iti maññamāno. Mandoti so añāṇapuggalo mātukucchiyaṃ vāsaṃ nātikkamati punappunaṃ gabbhaṃ upetiyevāti attho. So ghorarūpanti mahārāja so mando taṃ mātukucchiṃ upento ghorarūpaṃ dāruṇajātikaṃ nirayaṃ upeti nāma. Mātukucchi hi nirassādaṭṭhena idha nirayoti vutto catukuṭṭikanirayoti vuccati. Catukuṭṭikanirayo nāma kataroti vutte mātukucchimeva vattuṃ vaṭṭati. Avīcimahāniraye nibbattasattassa hi aparāparaṃ ādhāvanaparidhāvanaṃ hotiyeva tasmā Taṃ catukuṭṭikanirayoti vattuṃ na labbhati mātukucchiyaṃ pana nava vā dasa vā māse catūhipi passehi itocīto ca dhāvituṃ nāma na sakkā atisambādhe okāse catukoṭena catusaṅkuṭṭiteneva hutvā acchitabbaṃ tasmā esa catukuṭṭikanirayoti vuccati. Subhāsubhanti subhānaṃ asubhaṃ. Subhānaṃ hi saṃsārabhīrukānaṃ yogāvacarakulaputtānaṃ mātukucchi ekantaasubhasammato. Tena vuttaṃ

ajaññaṃ jaññasaṅkhātaṃ asuciṃ sucisammataṃ

nānākuṇapaparipūraṃ jaññarūpaṃ apassato.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒,๐๘๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. ทรีมุขชาดก”