๙. กปิชาดก
Kapijātakaṃ
yattha verī nivasatīti idaṃ satthā jetavane viharanto devadattassa paṭhavippavesanaṃ ārabbha kathesi.
Tasmiṃ hi paṭhaviṃ paviṭṭhe dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso devadatto saha parisāya naṭṭhoti. Satthā āgantvā kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idāneva so saha parisāya naṭṭho pubbepi nassiyevāti vatvā atītaṃ āhari
atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto kapiyoniyaṃ nibbattitvā pañcasatakapiparivāro rājuyyāne vasi. Devadattopi kapiyoniyaṃ nibbattitvā pañcasatakapiparivāro tattheva vasi. Athekadivasaṃ purohite uyyānaṃ gantvā nahātvā alaṅkaritvā Nikkhamante eko lolakapi puretaraṃ gantvā uyyānadvāratoraṇamatthake nisīditvā tassa matthake vaccapiṇḍaṃ pātetvā puna uddhaṃ olokentassa mukhe pātesi. So nivattetvā hotu jānissāmi tumhākaṃ kattabbanti makkaṭe santajjetvā puna nahātvā pakkāmi. Tena veraṃ gahetvā makkaṭānaṃ santajjitabhāvaṃ bodhisattassa ārocesuṃ. So verīnaṃ nivāsanaṭṭhāne nāma vasituṃ na vaṭṭati sabbopi kapigaṇo palāyitvā aññattha gacchatūti kapisahassānaṃpi ārocāpesi. Dubbacakapi attano parivāramakkaṭe gahetvā pacchā jānissāmīti na palāyi. Bodhisatto attano parivāraṃ gahetvā araññaṃ pāvisi. Athekadivasaṃ ekissā vīhikoṭṭikāya dāsiyā ātape pasāritaṃ vīhiṃ khādamāno eko eḷako ummukkena pahāraṃ labhitvā ādittasarīro palāyanto ekissā hatthisālaṃ nissāya tiṇakuṭikāya kuṭṭe sarīraṃ ghaṃsi. So aggi tiṇakuṭikaṃ gaṇhi. Tato vuṭṭhāya hatthisālaṃ gaṇhi. Hatthisālāya hatthīnaṃ piṭṭhi jhāyi. Hatthivejjā hatthiṃ paṭijagganti. Purohitopi makkaṭānaṃ gahaṇupāyaṃ upadhārento vicarati. Atha naṃ rājūpaṭṭhānaṃ āgantvā nisinnaṃ rājā āha ācariya bahū no hatthī gaṇḍikā hatthivejjā paṭijaggituṃ na jānanti jānāsi kinnu kho kiñci bhesajjanti. Jānāmi mahārājāti. Kinnāmāti. Makkaṭavasā mahārājāti. Kahaṃ labhissāmāti. Nanu uyyāne bahū makkaṭāti. Rājā uyyānamakkaṭe māretvā vasaṃ ānethāti āha. Dhanuggahā Gantvā pañcasatepi makkaṭe vijjhitvā māresuṃ. Eko pana jeṭṭhakamakkaṭo palāyanto sarappahāraṃ labhitvāpi tattheva apatitvā bodhisattassa vasanaṭṭhānaṃ patvā pati. Vānarā amhākaṃ vasanaṭṭhānaṃ patvā matoti tassa pahāraladdhamatabhāvaṃ bodhisattassa ārocesuṃ. So āgantvā kapigaṇamajjhe nisinno paṇḍitānaṃ ovādaṃ akatvā veriṭṭhāne vasantā nāma evaṃ vinassantīti kapigaṇassa ovādavasena imā gāthā abhāsi