Ticīvarañca patto ca vāsī sūci ca bandhanaṃ

parisāvanena aṭṭhete yuttayogassa bhikkhunoti evaṃ vuttā samaṇaparikkhārā kāyapaṭicchannāva ahesuṃ. So ākāse ṭhatvā mahājanassa ovādaṃ datvā anilapathena uttarahimavante nandamūlakapabbhārameva agamāsi.

Gandhāraraṭṭhepi takkasilanagare naggaji nāma rājā uparipāsāde pallaṅkavaramajjhagato ekaṃ itthiṃ ekekahatthesu ekekaṃ maṇivalayaṃ pilandhitvā avidūre nisīditvā gandhaṃ piṃsamānaṃ disvā etāni maṇivalayāni ekekabhāvena na ghaṭṭenti na viravantīti olokento nisīdi. Atha sā dakkhiṇahatthato valayaṃ vāmahattheyeva pilandhitvā dakkhiṇahatthena gandhaṃ saṅkaḍḍhitvā piṃsituṃ ārabhi. Vāmahatthe maṇivalayaṃ dutiyavalayaṃ āgamma ghaṭṭiyamānaṃ saddamakāsi. Rājā tāni dve valayāni aññamaññaṃ saṅghaṭṭentāni viravantāni disvā cintesi idaṃ valayaṃ ekekakāle na ghaṭṭesi dutiyaṃ āgamma ghaṭṭeti saddaṃ karoti evameva ime sattāpi ekekā na ghaṭṭenti na viravanti dve tayo hutvā aññamaññaṃ saṅghaṭṭenti kalahaṃ karonti ahaṃ pana tasmiṃ gandhāre dvīsu rajjesu raṭṭhavāsino vicāremi mayā ekavalayasadisena hutvā paraṃ avicāretvā attānameva vicārentena vasituṃ vaṭṭatīti saṅghaṭṭanavalayaṃ ārammaṇaṃ katvā yathānisinnova tīṇi lakkhaṇāni sallakkhetvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā paccekabodhiñāṇaṃ nibbattesi. Sesaṃ purimasadisameva.

Videharaṭṭhe mithilanagare nimirājā nāma bhuttapātarāso amacca- gaṇaparivuto vivaṭasīhapañjarena antaravīthiṃ pekkhamāno aṭṭhāsi. Atheko seno sūnāpaṇto maṃsapesiṃ gahetvā ākāsaṃ pakkhandi. Tamenaṃ itocīto ca gijjhādayo sakuṇā samparivāretvā āhārahetu tuṇḍena vijjhantā pakkhehi paharantā pādehi maddantā agamaṃsu. So attano vadhaṃ asahamāno taṃ maṃsaṃ chaḍḍesi. Añño gaṇhi. Aññe sakuṇā imaṃ muñcitvā taṃ anubandhiṃsu. Tenapi vissaṭṭhaṃ añño gaṇhi. Taṃpi tatheva viheṭhesuṃ. Rājā te sakuṇe disvā cintesi yo yo maṃsapesiṃ gaṇhi tassa tasseva dukkhaṃ yo yo taṃ chaḍḍeti vissajjesi tassa tasseva sukhaṃ ime pañca kāmaguṇepi yo yo gaṇhāti tassa tasseva dukakhaṃ itarasseva sukhaṃ ime hi bahūnaṃ sādhāraṇā mayhaṃ kho pana soḷasa itthīsahassāni mayā vissaṭṭhamaṃsapiṇḍena viya senena pañca kāmaguṇe pahāya sukhitena bhavituṃ vaṭṭatīti so yonisomanasikaronto yathāṭhitova tīṇi lakkhaṇāni sallakkhetvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā paccekabodhiñāṇaṃ nibbattesi. Sesaṃ purimasadisameva.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒,๓๗๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. กุมภการชาดก”