Kantāraṃ nāma corakantāraṃ bāḷakantāraṃ nirudakakantāraṃ amanussakantāraṃ appabhakkhakantāranti pañcavidhaṃ. Tattha corehi adhiṭṭhitamaggo corakantāraṃ nāma. Sīhādīhi adhiṭṭhitamaggo bāḷakantāraṃ nāma. Yattha nhāyituṃ vā pivituṃ vā udakaṃ natthi idaṃ nirudakakantāraṃ nāma. Amanussādhiṭṭhitamaggo amanussakantāraṃ nāma. Mūlakhādanīyādivirahitaṃ appabhakkhakantāraṃ nāma. Imasmiṃ pañcavidhe kantāre taṃ kantāraṃ nirudakakantārañceva amanussakantārañca. Tasmā so bālasatthavāhaputto sakaṭesu mahantamahantā cāṭiyo ṭhapetvā udakassa pūrāpetvā saṭṭhiyojanikaṃ kantāraṃ paṭipajji. Athassa kantāramajjhagatakāle kantāre adhivatthayakkho imehi manussehi gahitaudakaṃ chaḍḍāpetvā dubbale katvā sabbe te khādissāmīti sabbasetataruṇabalibaddayuttaṃ manoramaṃ yānakaṃ māpetvā udakakalalaallehi saphalakāvudhādihatthehi dvādasahi amanussehi parivuto uppalakumudāni pilandhitvā allakeso allavattho issarapuriso viya tasmiṃ yānake Nisīditvā kaddamamakkhitehi cakkehi paṭipathaṃ agamāsi. Parivārā amanussāpissa purato ca pacchato ca gantvā allakesā allavatthā uppalakumudāni pilandhitvā padumapuṇḍarīkakalāpe gahetvā bhisamūlāni khādantā udakabindūhi ceva kalalehi ca paggharanteheva agamaṃsu. Satthavāhā ca nāma yadā purimavāto vāyati tadā yānake nisīditvā upaṭṭhākajanaparivutā maggarajaṃ pariharantā purato gacchanti yadā pacchimavāto vāyati tadā teneva nayena pacchato gacchanti. Tadā pana purimavāto ahosi. Tasmā so bālasatthavāhaputto purato agamāsi. Yakkho taṃ tathāgacachantaṃ disvā attano yānakaṃ maggā okkamāpetvā kahaṃ gacchathāti tena saddhiṃ paṭisanthāramakāsi. Satthavāhopi attano yānakaṃ maggā okkamāpetvā sakaṭānaṃ gamanokāsaṃ datvā ekamante ṭhito yakkhaṃ āha ambho mayaṃpi bārāṇasito āgacchāma tumhe pana uppalakumudāni pilandhitvā padumapuṇḍarīkahatthā bhisamūlāni khādantā kaddamamakkhitā udakabindūhi paggharantehi āgacchatha kiṃ nu kho tumhehi āgatamagge devo vassati uppalādīhi sañchanno saro atthīti. Yakkho tassa kathaṃ sutvā samma kinnāmetaṃ kathesi esā nīlavanarāji paññāyati tato paṭṭhāya sakalaaraññaṃ ekodakaṃ nibaddhaṃ devo vassati kandarāpi pūrā tasmiṃ tasmiṃ ṭhāne padumasañchannāni sarānīti vatvā paṭipāṭiyā gacchantesu sakaṭesu imāni sakaṭāni ādāya kahaṃ gacchathāti pucchi. Asukaṃ janapadaṃ nāmāti. Imasmiñca imasmiñca sakaṭe kinnāma Bhaṇḍanti. Asukañca asukañcāti. Pacchato āgacchantaṃ sakaṭaṃ ativiya garukaṃ hutvā āgacchati etasmiṃ kiṃ bhaṇḍanti. Udakaṃ etthāti. Pacchato tāva udakaṃ ānentehi vo papañcaṃ nāma kataṃ ito paṭṭhāya pana udakena kiccaṃ natthi purato bahuṃ udakaṃ cāṭiyo bhinditvā udakaṃ chaḍḍetvā sallahukena sakaṭena gacchathāti āha. Evañca pana vatvā tumhe gacchatha amhākaṃ papañco hotīti thokaṃ gantvā tesaṃ adassanaṃ patvā attano yakkhanagarameva agamāsi. Sopi bālasatthavāho attano bālatāya yakkhassa vacanaṃ gahetvā cāṭiyo bhindāpetvā pasatamattaṃpi udakaṃ anavasesetvā sabbaṃ chaḍḍāpetvā sakaṭāni pājāpesi. Purato appamattakaṃpi udakaṃ nāma nāhosi. Manussā pānīyaṃ alabhantā kilamiṃsu. Te yāva suriyassa aṭṭhaṅgamanā gantvā sakaṭāni mocetvā sakaṭaparivattanake ṭhapetvā goṇe sakaṭacakkesu bandhiṃsu. Neva goṇānaṃ udakaṃ vā ahosi na manussānañca yāgubhattaṃ vā. Dubbalamanussāpi tattha tattha ayoniso manasikatvā nipajjitvā supiṃsu. Rattibhāgasamanantare yakkhā yakkhanagarato āgantvā sabbeyeva goṇe ca manusse ca jīvitakkhayaṃ pāpetvā tesaṃ maṃsaṃ khāditvā aṭṭhimattāni avasesetvā agamaṃsu. Evaṃ ekaṃ bālasatthavāhaputtaṃ nissāya sabbepi te vināsaṃ pāpuṇiṃsu. Hatthaṭṭhikādīni disāvidisāsu vippakiṇṇāni ahesuṃ. Pañca sakaṭasatāni yathāpūritāneva aṭṭhaṃsu.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒๔๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อปัณณกชาดก”