๗. อินทริยชาดก
Indriyajātakaṃ
yo indriyānanti idaṃ satthā jetavane viharanto purāṇa- dutiyikapalobhanaṃ ārabbha kathesi.
Sāvatthiyaṃ kireko kulaputto satthu dhammadesanaṃ sutvā na sakkā agāramajjhe vasantena ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ brahmacariyaṃ carituṃ niyyānike sāsane pabbajitvā dukkhassantaṃ karissāmīti ghare vibhavaṃ puttadārassa niyyādetvā satthāraṃ pabbajjaṃ yāci. Satthāpissa pabbajjaṃ dāpeti. Tassa ācariyaupajjhāyehi saddhiṃ piṇḍāya carito navakattā ceva bhikkhūnaṃ bahubhāvena ca kulaghare vā āsanasālāya vā āsanaṃ na pāpuṇāti. Saṅghanavaka- koṭiyaṃ pīṭhakaṃ vā phalakaṃ vā pāpuṇāti. Āhāropi uḷukapiṭṭhena ghaṭṭitabhinnapiṭṭhakañjikaṃ vā yāgu vā pūtisukkhakhajjakaṃ vā jhāmasukkhakuro vā pāpuṇāti yāpanappamāṇaṃ na hoti. So attanā laddhaṃ gahetvā purāṇadutiyikāya santikaṃ gacchati. Athassa sā pattaṃ gahetvā vanditvā pattato bhattaṃ nīharitvā susampāditāni Yāgubhattasūpabyañjanāni deti. Mahallako rasataṇhāya bajjhitvā purāṇadutiyikaṃ jahituṃ na sakkoti. Sā cintesi baddho nu kho noti vīmaṃsissāmi nanti. Athekadivasaṃ janapadamanussaṃ setamattikāya nahāpetvā gehe nisīdāpetvā aññepissa katipaye parivāramanusse āṇāpetvā thokaṃ thokaṃ pānabhojanaṃ dāpesi. Te khādantā bhuñjantā nisīdiṃsu. Te gehadvāre cakkesu goṇe bandhāpetvā ekaṃ sakaṭaṃ ṭhapāpesi sayaṃ pana piṭṭhigabbhe nisīditvā pūve paci. Atha mahallako āgantvā dvāre aṭṭhāsi. Taṃ disvā eko mahallakapuriso ayye eko thero dvāre ṭhitoti āha. Vanditvā aticchāpehīti. So aticchatha bhanteti punappunaṃ kathetvā taṃ agacchantaṃ disvā ayye thero na gacchatīti āha. Sā gantvā sāṇiṃ ukkhipitvā oloketvā ambho amhākaṃ dārakapitāti vatvā nikkhamitvā vanditvā pattaṃ gahetvā gehaṃ pavesetvā bhojetvā bhojanapariyosāne vanditvā tumhe idheva parinibbāyitha mayaṃ ettakaṃ kālaṃ aññaṃ kulaṃ na gaṇhimhā assāmike pana ghare gharāvāso na saṇṭhāti mayaṃ aññaṃ kulaṃ gaṇhāma dūrajanapadaṃ gacchissāma tumhe appamattā hotha sace me doso atthi khamathāti āha. Mahallakassa hadayaṃ phālakālo viya ahosi. Atha naṃ ahaṃ taṃ jahituṃ na sakkomi mā gaccha vibbhamissāmi asukaṭṭhāne me sāṭakaṃ pesehi pattacīvaraṃ paṭicchāpetvā āgacchis- sāmīti āha. Sā sādhūti sampaṭicchi. Mahallako vihāraṃ Gantvā ācariyupajjhāye pattacīvaraṃ paṭicchāpento kasmā āvuso evaṃ karosīti vutte purāṇadutiyikaṃ jahituṃ na sakkomi vibbhamissāmīti āha. Atha naṃ te anicchantaññeva satthu santikaṃ netvā kiṃ bhikkhave imaṃ anicchantaññeva ānayitthāti vutte bhante ayaṃ ukkaṇṭhitvā vibbhamitukāmoti vadiṃsu. Atha naṃ satthā saccaṃ kira tvaṃ ukkaṇṭhitosīti pucchitvā saccaṃ bhanteti ko taṃ ukkaṇṭhāpetīti purāṇadutiyikā bhanteti vutte bhikkhu na idāneva sā itthī tuyhaṃ anatthakārikā pubbepi tvaṃ etaṃ nissāya catūhi jhānehi parihīno mahādukkhaṃ patvā maṃ nissāya tamhā dukkhā muñcitvā naṭṭhaṃ jhānaṃ paṭilabhatīti vatvā atītaṃ āhari