Eko care na ca pāpāni kayirā

appossukko mātaṅgaraññeva nāgoti.

Tattha puthu mahā saddo assāti puthusaddo. Samajanoti samāno ekasadiso jano sabbovāyaṃ bhaṇḍanakārakajano samantato saddanicchāraṇena puthusaddo ceva sadiso cāti vuttaṃ hoti. Na bālo koci maññathāti tattha koci ekopi ahaṃ bāloti na maññetha sabbe paṇḍitamānino sabbovāyaṃ bhaṇḍanakārako janoyeva. Nāññaṃ bhiyyo amaññarunti koci ekopi ahaṃ bāloti na maññittha bhiyyo ca saṅghasmiṃ bhijjamāne aññopi eko mayhaṃ kāraṇena saṅgho bhijjatīti idaṃ kāraṇaṃ na maññitthāti attho. Parimuṭṭhāti muṭṭhassatino. Paṇḍitābhāsāti attano paṇḍitamānena paṇḍitasadisā vācāgocara bhāṇinoti rākārassa rassādeso kato vācā- gocarā na satipaṭṭhānādiariyadhammagocarā bhāṇino ca kathabhāṇino. Yāvicchanti mukhāyāmanti yāva mukhaṃ āyāmituṃ icchanti tāva pasāretvā aggapādehi ṭhatvā bhāṇino. Ekopi saṅghagāravena mukhasaṅkopanaṃ na karotīti attho. Yena nītāti yena bhaṇḍanena imaṃ nillajjībhāvaṃ nītā. Na taṃ vidūti evaṃ ādīnavaṃ idanti na taṃ jānanti. Ye ca taṃ upanayhantīti taṃ akkocchi manti ādikaṃ ākāraṃ ye upanayhanti. Sanantanoti porāṇo. Pareti paṇḍite ṭhapetvā tato aññe bhaṇḍanakārakā pare nāma te ettha saṅghamajjhe kolāhalaṃ karontā mayaṃ yamāmase uparamāma mayaṃ nassāma Mayaṃ satataṃ samīpaṃ maccusantikaṃ gacchāmāti na jānanti. Ye ca tattha vijānantīti ye tattha paṇḍitā mayaṃ maccusamīpaṃ gacchāmāti vijānanti. Tato sammanti medhagāti bhikkhave evaṃ hi te jānantā yonisomanasikāraṃ uppādetvā medhagānaṃ kalahānaṃ vūpasamāya paṭipajjanti. Aṭṭhicchinnāti ayaṃ gāthā brahmadattañca dīghāvukumārañca sandhāya vuttā. Tesampi hoti saṅgati kasmā tumhākaṃ na hoti yesaṃ vo neva mātāpitūnaṃ aṭṭhīni chinnāni na pāṇā hatā na gavāssadhanāni gahitāni. Idaṃ vuttaṃ hoti bhikkhave tesaṃ hi nāma ādinnadaṇḍānaṃ rājūnaṃ evarūpā saṅgati samāgamo āvāha- vivāhasambandhaṃ katvā ekato pānabhojanaṃ hoti tumhe evarūpe sāsane pabbajitvā attano veramattampi nissajjituṃ na sakkotha ko tumhākaṃ bhikkhubhāvoti. Sace labhethāti ādigāthāyo paṇḍita- sahāyassa ca bālasahāyassa ca vaṇṇāvaṇṇadīpanatthaṃ vuttā. Abhibhuyya sabbāni parissayānīti sabbe pākaṭaparissaye ca paṭicchanna- parissaye ca abhibhavitvā tena saddhiṃ attamano satimā careyya. Rājāva raṭṭhaṃ vijitanti yathā attano vijitaṃ raṭṭhaṃ mahājanakarājā ca arindamarājā ca pahāya ekakova cariṃsu evañcareyyāti attho. Mātaṅgaraññeva nāgoti mātaṅgoti hatthī vuccati nāgoti mahantādhi- vacanametaṃ. Yathā hi mātuposako mātaṅganāgo araññe ekako cari na ca pāpāni akāsi yathā ca sīlavahatthī nāgo yathā ca pārileyyako evaṃ eko care na ca pāpāni kayirāti vuttaṃ hoti.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒,๕๙๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. โกสัมพิยชาดก”