๗. กัฏฐหาริชาดก

7 Kaṭṭhahārijātakaṃ

putto tyāhaṃ mahārājāti idaṃ satthā jetavane viharanto vāsabhakhattiyaṃ ārabbha kathesi.

Vāsabhakhattiyāya vatthu dvādasanipāte bhaddasālajātake āvibhavissati. Sā kira mahānāmassa sakkassa dhītā nāgamaṇḍāya nāma dāsiyā kucchismiṃ jātā kosalarājassa aggamahesī ahosi. Sā rañño puttaṃ vijāyi. Rājā panassā pacchā dāsibhāvaṃ ñatvā ṭhānā parihāpesi puttassa viḍūḍabhassāpi ṭhānā parihāpesiyeva ubhopi attano nivesaneyeva vasanti. Satthā taṃ kāraṇaṃ ñatvā pubbaṇhasamaye pañcasatabhikkhuparivuto rañño nivesanaṃ gantvā paññattāsane nisīditvā mahārāja kahaṃ vāsabhakhattiyāti āha. Rājā taṃ kāraṇaṃ ārocesi. Mahārāja vāsabhakhattiyā kassa dhītāti. Mahānāmassa bhanteti. Āgacchamānā kassa āgatāti. Mayhaṃ bhanteti. Mahārāja esā rañño dhītā rañño ca āgatā Rājānaññeva paṭicca puttaṃ labhi so putto kiṃkāraṇā pitu santakassa rajjassa sāmiko na hoti pubbe rājāno muhuttikāya kaṭṭhahārikāya kucchismiṃ puttaṃ labhitvā puttassa rajjaṃ adaṃsūti. Rājā tassatthassāvibhāvatthāya bhagavantaṃ yāci. Bhagavā bhavantarena paṭicchannaṃ kāraṇaṃ pākaṭaṃ akāsi.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatto rājā mahantena yasena uyyānaṃ gantvā tattha pupphaphalalobhena vicaranto uyyānavanasaṇḍe gāyitvā dārūni uddharamānaṃ ekaṃ itthiṃ disvā paṭibaddhacitto saṃvāsaṃ kappesi. Taṃ khaṇaññeva bodhisatto tassā kucchiyaṃ paṭisandhiṃ gaṇhi. Tāvadeva tassā vajirapūritā viya garukā kucchi ahosi. Sā gabbhassa patiṭṭhitabhāvaṃ ñatvā gabbho me deva patiṭṭhitoti āha. Rājā aṅgulimuddikaṃ datvā sace dhītā hoti idaṃ vissajjetvā poseyyāsi sace putto hoti muddikāya saddhiṃ mama santikaṃ āneyyāsīti vatvā pakkāmi. Sāpi paripakkagabbhā bodhisattaṃ vijāyi. Tassa ādhāvitvā paridhāvitvā vicaraṇakāle kīḷāmaṇḍale kīḷantassa evaṃ vattāro honti nippitikenamhā pahaṭāti. Taṃ sutvā bodhisatto mātu santikaṃ gantvā amma ko mayhaṃ pitāti pucchi. Tāta tvaṃ bārāṇasirañño puttoti. Amma atthi pana koci sakkhīti. Tāta rājā idaṃ muddikaṃ datvā sace dhītā hoti vissajjetvā poseyyāsi sace putto hoti imāya muddikāya saddhiṃ āneyyāsīti vatvā gatoti. Amma evaṃ sante Kasmā maṃ pitu santikaṃ na nesīti. Sā puttassa ajjhāsayaṃ ñatvā rājadvāraṃ gantvā rañño ārocāpesi raññā ca pakkosāpitā pavisitvā rājānaṃ vanditvā ayaṃ te deva puttoti āha. Rājā jānantopi parisamajjhe lajjāya na mayhaṃ puttoti āha. Ayante deva muddikā idaṃ sañjānāsīti. Ayaṃpi mayhaṃ muddikā na hotīti. Deva idāni ṭhapetvā saccakiriyaṃ añño mama sakkhī natthi sacāyaṃ dārako tumhe paṭicca jāto khitto ākāse tiṭṭhatu no ce bhūmiyaṃ patitvā maratūti bodhisattassa pāde gahetvā ākāse khipi. Bodhisatto ākāse pallaṅkaṃ ābhujitvā nisinno madhurassarena pitu dhammaṃ kathento idaṃ gāthamāha

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒๘๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. กัฏฐหาริชาดก”