Āmisaṃ vā dhanaṃ vāpi yattha passati tādiso

dubbhiṃ karoti dummedho tañca hitvāna gacchatīti.

Tattha nāsmaseti nassase. Ayameva vā pāṭho. Na vissaseti vuttaṃ hoti. Katapāpamhīti paṭhamaṃ katapāpe puggale. Alikavādineti musāvādimhipi na vissase. Tassa hi akattabbaṃ nāma pāpaṃ natthi. Nāsmase attatthapaññamhīti attano atthāyaeva yassa paññā snehavasena na bhajati dhanatthikova bhajati tasmiṃ attattha- paññepi na vissase. Atisanteti anto upasame avijjamāneyeva ca bahi upasamadassanena atisante viya paṭicchannakammantepi bilapaṭicchannaāsīvisasadise kuhakapuggale. Gopipāsakajātikāti gunnaṃ pipāsakajātikā viya pipāsitagosadisāti vuttaṃ hoti. Yathā pipāsitagāvo titthaṃ otaritvā mukhapūraṃ udakaṃ pivanti na pana udakassa kattabbayuttakaṃ karonti evameva ekacce idañcidañca karissāmāti Madhuravacanena mittāni ghasanti piyavacanānucchavikaṃ pana na karonti tādisesu vissāso mahato anatthāya hotīti dīpeti. Sukhañjalipaggahītāti paggahītarittatucchaañjalino. Vācāya paliguṇṭhitāti idaṃ dassāma karissāmāti vacanena paṭicchāditā. Manussapheggūti evarūpā asārakā manussā manussapheggū nāma . Nāsideti nāside evarūpe na upagaccheyya. Yasmiṃ natthīti yasmiṃ ca puggale kataññutā natthi taṃpi nāsideti attho. Aññaññacittānanti aññaññena cittena samannāgatānaṃ lahucittānanti attho. Evarūpānaṃ itthīnaṃ purisānaṃ vā na vissaseti dīpeti. Nānā vikatvā saṃsagganti yopi na sakkā anupagantvā etassa anantarāyaṃ kātunti antarāyakaraṇatthaṃ nānākaraṇehi saṃsaggaṃ āvīkatvā daḷhaṃ karitvā pacchā antarāyaṃ karoti tādisaṃpi puggalaṃ nāsmase na vissāseyyāti dasseti. Anariyakammaṃ okkantanti anariyānaṃ dussīlānaṃ kammaṃ otaritvā ṭhitaṃ. Aṭhitanti athiraṃ appatiṭṭhitavacanaṃ. Sabbaghātinanti okāsaṃ labhitvā sabbesaṃ upaghātakaraṃ. Nisitaṃva paṭicchannanti kosiyā vā pilotikāya vā paṭicchannaṃ nisitaṃ khaggamiva. Tādisaṃpīti evarūpaṃpi amittaṃ mittapaṭirūpakaṃ na vissāseyya. Sākhalyenāti maṭṭhavacanena. Acetasāti acittakena. Vacanameva hi nesaṃ maṭṭhaṃ cittaṃ pana thaddhaṃ pharusaṃ. Vividhehi upāyehi otārāpekkhā upagacchanti. Tādisaṃpīti yo etehi amittehi mittapaṭirūpakehi Sadiso hoti taṃpi na vissāseyyāti attho. Āmisanti khādanīya- bhojanīyaṃ. Dhananti mañcapaṭipādakaṃ ādiṃ katvā avasesaṃ. Yattha passatīti sahāyagehe yasmiṃ ṭhāne passati. Dubbhiṃ karotīti dubbhicittaṃ uppādeti taṃ dhanaṃ harati. Tañca hitvānāti tañca sahāyakaṃpi hitvā gacchati. Iti imā satta gāthā kukkuṭarājā kathesi.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒,๘๓๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. กุกกุฏชาดก”