kallaṃpi nāgghanti tathāvidhassa teti.

Tattha visameti visame kāyakammādimhi nivaṭṭhā. Ghatvāti kilametvā. Vadhitvāti māretvā. Socayitvāti sasoke katvā.

So pañcasikhassa dhammakathaṃ sutvā tenahi gaccha gehaṃ Pavisitvā nisīda thokaṃ lacchasīti āha. So gantvā tesaṃ santike nisīdi. Tato bilārakosiyaseṭṭhī ekaṃ dāsiṃ āmantetvā etesaṃ brāhmaṇānaṃ palāsavīhīnaṃ nāḷiṃ nāḷiṃ dehīti āha. Sā vīhināḷiṃ gahetvā brāhmaṇe upasaṅkamitvā ime ādāya yatthakatthaci pacāpetvā bhuñjathāti āha. Brāhmaṇā na amhākaṃ vīhinā attho mayaṃ na vīhiṃ āmasāmāti. Ayya vīhiṃ kira na āmasantīti. Tenahi tesaṃ taṇḍule dehīti. Sā tesaṃ taṇḍule ādāya gantvā brāhmaṇā taṇḍule gaṇhathāti āha. Mayaṃ āmakaṃ na paṭiggaṇhāmāti. Ayya āmakaṃ kira na gaṇhantīti. Tenahi tesaṃ karoṭiyaṃ vaḍḍhetvā gobhattaṃ dehīti. Sā tesaṃ karoṭiyaṃ vaḍḍhetvā mahāgoṇānaṃ pakkabhattaṃ āharitvā adāsi. Pañcapi janā kabaḷe vaḍḍhetvā mukhe pakkhipitvā gale laggāpetvā akkhīni parivattetvā vissaṭṭhasaññā matā viya nipajjiṃsu. Dāsī te disvā matā bhavissantīti bhītā gantvā seṭṭhino ārocesi ayya te brāhmaṇā gobhattaṃ gilituṃ asakkontā matāti. So cintesi idāni ayaṃ pāpadhammo sukhumālānaṃ brāhmaṇānaṃ gobhattaṃ dāpesi te taṃ gilituṃ asakkontā matāti maṃ garahissantīti. Tato dāsiṃ āha khippaṃ gantvā etesu karoṭitesu bhattaṃ haritvā nānaggarasasālibhattaṃ vaḍḍhetvā dehīti. Sā tathā akāsi. Seṭṭhī antaravīthiṃ paṭipanne manusse pakkosāpetvā ahaṃ mama bhuñjananiyāmena etesaṃ brāhmaṇānaṃ bhattaṃ dāpesiṃ ete lobhena Mahante piṇḍe katvā bhuñjamānā gale laggāpetvā matā mama niddosabhāvaṃ jānathāti vatvā parisaṃ sannipātesi. Mahājane sannipatite brāhmaṇā uṭṭhāya mahājanaṃ oloketvā passathimassa seṭṭhissa musāvāditaṃ amhākaṃ attano bhuñjanabhattaṃ dāpesinti vadati paṭhamaṃ amhākaṃ gobhattaṃ datvā amhesu matesu viya nipannesu imaṃ bhattaṃ vaḍḍhāpetvā pesesīti vatvā attanā mukhehi gahitaṃ bhattaṃ bhūmiyaṃ pātetvā dassesuṃ. Mahājano seṭṭhiṃ garahi andhabāla attano kulavaṃsaṃ nāsesi dānasālaṃ jhāpesi yācake gīvāyaṃ gahetvā nīharāpetvā idāni imesaṃ sukhumālabrāhmaṇānaṃ bhattaṃ dento gobhattaṃ dāpesi paralokaṃ gacchanto tava gharavibhavaṃ gīvāyaṃ bandhitvā gamissasi maññeti. Tasmiṃ khaṇe sakko mahājanaṃ pucchi jānātha tumhe imasmiṃ gehe dhanaṃ kassa santakanti. Na jānāmāti. Imasmiṃ nagare asukakāle bārāṇasīmahāseṭṭhī nāma dānasālaṃ kāretvā mahādānaṃ pavattayīti sutapubbaṃ tumhehīti. Āma suṇāmāti. Ahaṃ so seṭṭhī taṃ dānaṃ datvā sakko devarājā hutvā nibbatto puttopi me taṃ vaṃsaṃ avināsetvā dānaṃ datvā cando devaputto hutvā nibbatto tassa putto suriyo tassa putto mātali tassa putto pañcasikho gandhabbadevaputto hutvā nibbatto tesu ayaṃ cando ayaṃ suriyo ayaṃ mātalisaṅgāhako ayaṃ imassa pāpadhammassa pitā pañcasikho gandhabbadevaputto evaṃ bahuguṇaṃ dānaṃ nāma kattabbameva kusalaṃ paṇḍitehīti kathentā kathentā Mahājanassa kaṅkhacchedanatthaṃ ākāse uppatitvā mahantenānubhāvena ākāse jalamānasarīrā aṭṭhaṃsu. Sakalanagaraṃ pajjalantaṃ viya ahosi. Sakko mahājanaṃ āmantetvā mayaṃ attano dibbasampattiṃ pahāya āgacchantā imaṃ kulapacchimaṃ kulavaṃsabhāraṃ pāpadhammaṃ bilārakosiyaṃ nissāya āgatā ayaṃ pāpadhammo attano kulavaṃsaṃ nāsetvā dānasālaṃ jhāpetvā yācake gīvāyaṃ gahetvā nīharitvā amhākaṃ vaṃsaṃ samucchindi adānasīlo hutvā niraye nibbatteyyāti imassa anukampāya āgatamhāti vatvā dānaguṇaṃ pakāsento mahājanassa dhammaṃ desesi. Vilārakosiyopi sirasi añjaliṃ patiṭṭha- petvā deva ahaṃ ito paṭṭhāya porāṇakulavaṃsaṃ anāsetvā dānaṃ pavattessāmi ajja ādiṃ katvā antamasopi udakadantapoṇaṃ upādāya attanā laddhāhāraṃ parassa adatvā na khādissāmīti sakkassa paṭiññaṃ adāsi. Sakko taṃ dametvā nibbisevanaṃ katvā pañcasu sīlesu patiṭṭhāpetvā cattāro devaputte ādāya sakaṭṭhānameva gato. Sopi seṭṭhī yāvajīvaṃ ṭhatvā tāvatiṃsabhavane nibbatti.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒,๘๕๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๒. พิลารโกสิยชาดก”