Paccuppannavatthu sāmajātakavatthusadisameva. Satthā pana bhikkhū āmantetvā mā bhikkhave etaṃ bhikkhuṃ ujjhāyittha porāṇakapaṇḍitā tiracchānayoniyaṃ nibbattāpi mātarā viyuttā sattāhaṃ nirāhāratāya sussamānā rājārahaṃ bhojanaṃ labhitvāpi mātarā vinā na bhuñjissāmāti mātaraṃ disvāva gocaraṃ gaṇhiṃsūti vatvā tehi yācito atītaṃ āhari

atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente tadā bodhisatto himavantappadese hatthiyoniyaṃ nibbattitvā sabbaseto ahosi abhirūpo dassanīyo pāsādiko lakkhaṇasampanno anuvuḍḍhikaro asītisahassahatthiparivāro. Mātā panassa andhā. So madhuramadhurāni phalāni pana hatthīnaṃ datvā mātu santikaṃ pesesi. Hatthino tassā adatvāva attanā khādanti. So pariggaṇhanto taṃ pavuttiṃ ñatvā yūthaṃ chaḍḍetvā mātarameva posessāmīti Rattibhāge aññesaṃ hatthīnaṃ ajānantānaṃ mātaraṃ gahetvā caṇḍoraṇaṃnāma pabbatapādaṃ gantvā ekanilīnaṃ upanissāya ṭhitāya pabbatagūhāya mātaraṃ ṭhapetvā posesi. Atheko bārāṇasīvanacarako maggamuḷho disaṃ vavatthapetuṃ asakkonto mahantena saddena paridevi. Bodhisatto tassa saddaṃ sutvā ayaṃ puriso anātho nakho pana me taṃ paṭirūpaṃ yaṃ esa mayi ṭhite idha vinasseyyāti tassa santikaṃ gantvā taṃ bhayena palāyantaṃ disvā ambho purisa natthi te maṃ nissāya bhayaṃ mā palāyi kasmā tvaṃ paridevanto vicarasīti pucchitvā sāmi ahaṃ maggamuḷho ajja me sattamo divasoti vutte bho purisa mā bhāyi ahaṃ taṃ manussapathe ṭhapessāmīti taṃ attano piṭṭhiyaṃ nisīdāpetvā araññā nīharitvā nivatti. Sopi pāpo cintesi ahaṃ nagaraṃ gantvā rañño ārocessāmīti rukkhasaññaṃ pabbatasaññaṃ karontova nikkhamitvā bārāṇasiṃ agamāsi. Tasmiṃ kāle rañño maṅgalahatthī kālamakāsi. Rājā sace kenaci katthaci upavayhaṃ kātuṃ yuttarūpo hatthī diṭṭho atthi so ācikkhatūti bheriṃ cārāpesi. So puriso rājānaṃ upasaṅkamitvā mayā deva tumhākaṃ upavayho bhavituṃ yuttarūpo sabbaseto sīlavā hatthirājā diṭṭho ahaṃ maggaṃ desessāmi mayā saddhiṃ hatthācariyaṃ pesetvā taṃ gaṇhāpethāti āha. Rājā sādhūti imaṃ magguddesakaṃ katvā araññaṃ gantvā iminā vuttaṃ hatthināgaṃ ānethāti tena saddhiṃ mahantena parivārena hatthācariyaṃ Pesesi. So tena saddhiṃ gantvā bodhisattaṃ nilīniṃ pavisitvā gocaraṃ gaṇhantaṃ passi. Bodhisattopi hatthācariyaṃ disvā idaṃ bhayaṃ na aññato uppannaṃ tassa pāpapurisassa santikā uppannaṃ bhavissati ahaṃ kho pana mahabbalo hatthisahassaṃpi viddhaṃsetuṃ samattho ca homi kujjhitvā saraṭṭhakaṃ senāvāhanaṃ nāsetuṃ sace pana kujjhissāmi sīlaṃ me bhijjissati tasmā ajja mama sīsaṃ sattīhi koṭiyamānopi na kujjhissāmīti adhiṭṭhāya sīsaṃ nāmetvā niccalova aṭṭhāsi. Hatthācariyo padumasaraṃ otaritvā tassa lakkhaṇasampattiṃ disvā ehi puttāti rajaṭadāmasadisāya soṇḍāya gahetvā sattame divase bārāṇasiṃ pāpuṇi. Bodhisattassa mātā pana putte anāgacchante putto me rājarājamahāmattehi nīto bhavissati idāni tassa vippavāsena ayaṃ vanaghaṭo vaḍḍhissatīti paridevamānā dve gāthā abhāsi

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒,๙๐๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มาตุโปสกชาดก”