Imāhi chahi gāthāhi aniccataṃ pakāsesi.

Tattha pāletunti rakkhituṃ. Lapatanti lapantānaṃ idaṃ vuttaṃ hoti tāta bharata yaṃ sattānaṃ jīvitaṃ taṃ bahuṃpi vilapantānaṃ purisānaṃ ekenāpi mā upacchijjīti na sakkā rakkhituṃ. Sodāni mādiso aṭṭha lokadhamme tattato jānanto viññū medhāvī paṇḍito maraṇapariyosānajīvitesu sattesu matesu kissa attānamupatāpaye kiṃkāraṇā anupakārena sakadukkhena attānaṃ santāpeyyāti. Daharā cāti gāthā maccunāmesā tāta bharata neva suvaṇṇarūpakasadisānaṃ daharānaṃ khattiyakumārādīnaṃ na guṇavuḍḍhippattānaṃ mahāyodhānaṃ na bālānaṃ puthusattānaṃ na buddhādīnaṃ paṇḍitānaṃ na cakkavattiādīnaṃ issarānaṃ na niravasesānaṃ daliddānaṃ lajjati sabbepime sattā maccuparāyanā maraṇamukhe sambhaggavibhaggāva bhavantiyevāti dassanatthaṃ vuttā. Patanatoti papatanto idaṃ vuttaṃ hoti yathā hi Tāta bharata pakkānaṃ phalānaṃ pakkakālato paṭṭhāya idāni vaṇḍā bhijjitvā patissanti idāni patissantīti patanato tesaṃ niccaṃ dhuvaṃ ekaṃsikameva bhayanti evaṃ āsaṅkiyato evaṃ jātānaṃ maccānaṃpi ekaṃsikameva maraṇato bhayanti natthi so khaṇo vā layo vā yattha etesaṃ maraṇaṃ na āsaṅkitabbaṃ bhaveyyāti. Sāyanti vikāle iminā rattibhāge ca diṭṭhānaṃ divasabhāge ca diṭṭhānaṃ rattibhāge adassanaṃ dīpeti. Kiñcidatthanti pitā me putto meti ādīhi paridevamāno ce poso sammuḷho attānaṃ hiṃsanto kilamanto appamatakampi atthaṃ āhareyya. Kayirācenaṃ vicakkhaṇoti atha paṇḍito puriso evaṃ paridevaṃ kareyya. Yasmā pana paridevanto mataṃ vā ānetuṃ aññaṃ vā tassa vuḍḍhikātuṃ na sakkoti tasmā niratthakatā paridevitassa paṇḍitā na paridevantīti. Attānamattanoti attano attabhāvaṃ sokaparidevadukkhena hiṃsanto. Na tenāti tena paridevena paralokagatā sattā na pālenti na yāpenti. Niratthāti tasmā tesaṃ matasattānaṃ ayaṃ paridevanā niratthakā. Saraṇanti nivāsanagehaṃ idaṃ vuttaṃ hoti yathā paṇḍito puriso attano vasanāgāre āditte muhuttaṃpi vosānaṃ anāpajjitvā ghaṭasahassena vārinā nibbāpayateva evaṃ dhīro uppatitaṃ sokaṃ khippameva nibbāpaye tūlaṃ viya vāto yathā saṇṭhāretuṃ na sakkoti evaṃ dhaṃsaye viddhaṃseyyāti attho. Ekova maccoti ettha tāta bharata ime sattā kammassakānāma tehi ito paralokaṃ gacchanto satto ekova Acceti atikkamati khattiyādike kule jāyamānopi ekova gantvā jāyati. Tattha tattha pana ñātimittasaṃyogavasena ayaṃ me pitā ayaṃ me mātā ayaṃ me mittoti saṃyogaparamātveva sambhogā sabbapāṇinaṃ paramatthena pana tīsu bhavesu kammassakāvete sattāti attho. Tasmāti yasmā etesaṃ sattānaṃ ñātimittasaṃyogaṃ ñātimittaparibhogamattaṃ ṭhapetvā ito paraṃ aññaṃ natthi tasmā sampassatoti imañca parañca lokaṃ nānāvinābhāvameva sammā passato. Aññāya dhammanti aṭṭhavidhaṃ lokadhammaṃ jānitvā. Hadayaṃ manañcāti idaṃ ubhayaṃpi cittasseva nāmaṃ. Idaṃ vuttaṃ hoti

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๓,๐๐๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. ทสรถชาดก”