atīte bārāṇasiyaṃ brahmadattassa rañño dve puttā ahesuṃ. So jeṭṭhakassa uparajjaṃ adāsi kaniṭṭhassa senāpatiṭṭhānaṃ. Aparabhāge brahmadatte kālakate amaccā jeṭṭhakassa abhisekaṃ ṭhapesuṃ. So na mayhaṃ rajjenattho kaniṭṭhassa me dethāti vatvā punappunaṃ yāciyamānopi paṭikkhipitvā kaniṭṭhassa abhiseke kate na me issariyena atthoti uparajjādīnipi na icchi. Tenahi sādhurasabhojanāni bhuñjanto idheva vasāhīti vuttepi na me imasmiṃ nagare kiccaṃ atthīti bārāṇasito nikkhamitvā paccantaṃ Gantvā ekaṃ seṭṭhikulaṃ nissāya sahatthena kammaṃ karonto vasi. Te aparabhāge tassa rājakumārabhāvaṃ ñatvā kammaṃ kātuṃ na adaṃsu kumāraparihāreneva taṃ parikariṃsu. Aparabhāge rājakammikā paccantaṃ gantvā khettappamāṇagahaṇatthāya taṃ gāmaṃ agamaṃsu. Seṭṭhī rājakumāraṃ upasaṅkamitvā sāmi mayaṃ tumhe posema kaniṭṭhabhātikassa paṇṇaṃ pesetvā amhākaṃ baliṃ hārethāti. So sādhūti sampaṭicchitvā ahaṃ asukaseṭṭhikulaṃnāma upanissāya vasāmi maṃ nissāya etesaṃ baliṃ visajjehīti paṇṇaṃ pesesi. Rājā sādhūti vatvā tathā kāresi. Atha naṃ sakalagāmavāsinopi janapadavāsinopi paragāmavāsinopi upasaṅkamitvā mayaṃ tumhākaṃyeva baliṃ dassāma amhākaṃ visajjāpehīti āhaṃsu. So tesaṃpi atthāya paṇṇaṃ pesetvā visajjāpesi. Tato paṭṭhāya te tasseva baliṃ adaṃsu. Athassa mahālābhasakkāro nibbatti. Tena tassa taṇhāpi mahatī jātā. So aparabhāge sabbaṃpi taṃ janapadaṃ yāci upaḍḍharajjaṃ yāci. Kaniṭṭhopi tassa adāsiyeva. So taṇhāya vaḍḍhamānāya upaḍḍharajjenapi asantuṭṭho rajjaṃ gaṇhissāmīti janapadaparivuto taṃ nagaraṃ gantvā bahinagare ṭhatvā rajjaṃ vā me detu yuddhaṃ vāti kaniṭṭhassa paṇṇaṃ pahiṇi. Kaniṭṭho cintesi ayaṃ bālo pubbe rajjaṃpi uparajjādīnipi paṭikkhipitvā idāni yuddhena gaṇhāmīti vadati sace kho panāhaṃ imaṃ yuddhena māressāmi garahā me bhavissati kiṃ me rajjenāti. Athassa alaṃ yuddhena rajjaṃ Gaṇhatūti pesesi. So rajjaṃ gahetvā kaniṭṭhassa uparajjaṃ datvā tato paṭṭhāya rajjaṃ kārento taṇhāvasiko hutvā ekena rajjena asantuṭṭho dve tīṇi rajjāni paṭṭhetvā taṇhāya koṭiṃ nāddasa. Tadā sakko devarājā ke nukho loke mātāpitaro upaṭṭhahanti ke dānādīni puññāni karonti ke taṇhāvasikāti olokento tassa taṇhāvasikabhāvaṃ ñatvā ayaṃ bālo bārāṇalirajjenapi na tusati ahaṃ sikkhāpessāmi nanti māṇavakavesena rājadvāre ṭhatvā eko upāyakusalo māṇavo rājadvāre ṭhitoti ārocāpetvā pavisatūti vutte pavisitvā rājānaṃ jayāpetvā kiṃkāraṇā āgatosīti vutte mahārāja tumhākaṃ kiñci vattabbaṃ atthi raho paccāsiṃsāmīti āha. Sakkānubhāvena tāvadeva manussā pakkāmiṃsu. Atha naṃ māṇavo ahaṃ mahārāja phītāni ākiṇṇamanussāni sampannabalabāhanāni tīṇi nagarāni passāmi ahaṃ te attano ānubhāvena tīṇi rajjāni gahetvā dassāmi papañcaṃ akatvā sīghaṃ gantuṃ vaṭṭatīti āha. So lobhavasiko rājā sādhūti sampaṭicchi sakkānubhāvena pana naṃ ko vā tvaṃ kuto vā āgato kiṃ vā te laddhuṃ vaṭṭatīti na pucchi. Sopi ettakaṃ vatvā tāvatiṃsabhavanameva agamāsi. Rājā amacce pakkosāpetvā eko māṇavo amhākaṃ tīṇi rajjāni gahetvā dammīti āha taṃ pakkosatha nagare bheriñcārāpetvā balakāyaṃ sannipātetha papañcaṃ akatvā tīṇi rajjāni gaṇhissāmāti vatvā Kiṃ pana te mahārāja tassa māṇavassa sakkāro vā kato nivāsanaṭṭhānaṃ vā pucchitanti vutte neva sakkāraṃ akāsiṃ na nivāsanaṭṭhānaṃ pucchiṃ gacchatha naṃ upadhārethāti āha. Upadhārentā naṃ adisvā mahārāja sakalanagare taṃ māṇavaṃ na passāmāti ārocayiṃsu. Taṃ sutvā rājā domanassajāto tīsu nagaresu rajjaṃ naṭṭhaṃ mahantenamhi yasena parihīno na ca me paribbayaṃ adāsi na nivāsanaṭṭhānanti mayhaṃ kujjhitvā māṇavo anāgato bhavissatīti punappunaṃ cintesi. Athassa taṇhāvasikassa kāye ḍāho uppajji. Sakalasarīre pariḍayhante udaraṃ khobhetvā lohitapakkhandikā udapādi. Ekaṃ bhājanaṃ pavisati ekaṃ nikkhamati. Vejjā tikicchituṃ na sakkonti. Rājā kilamati. Athassa byādhipīḷitabhāvo sakalanagare pākaṭo ahosi. Tadā bodhisatto takkasilato sabbasippāni uggaṇhitvā bārāṇasinagare mātāpitūnaṃ santikaṃ āgato taṃ rañño pavuttiṃ sutvā ahaṃ tikicchissāmīti rājadvāraṃ gantvā eko kira māṇavo tumhe tikicchituṃ āgatoti ārocāpesi. Rājā mahantamahantā disāpāmokkhavejjāpi maṃ tikicchituṃ na sakkonti taruṇamāṇavo kiṃ sakkhissati paribbayaṃ datvā vissajjetha nanti āha. Taṃ sutvā māṇavo mayhaṃ vejjavetanena kammaṃ natthi ahaṃ tikicchissāmi kevalaṃ bhesajjamūlamattaṃ detūti āha. Taṃ sutvā rājā sādhūti pakkosāpesi. Māṇavo rājānaṃ disvā mā bhāyi mahārāja ahaṃ tikicchissāmi apica kho pana me rogassa samuṭṭhānaṃ ācikkhathāti. Rājā harāyamāno kiṃ te samuṭṭhānena bhesajjameva karohīti āha. Mahārāja vejjānāma ayaṃ byādhi imaṃ nissāya samuṭṭhitoti ñatvā tadanucchavikaṃ bhesajjaṃ karontīti. Rājā sādhu tātāti samuṭṭhānaṃ kathento ekena māṇavena āgantvā tīsu nagaresu rajjaṃ gahetvā dassāmīti vuttaṃ ādiṃ katvā sabbaṃ kathetvā iti me tāta taṇhaṃ nissāya byādhi uppanno sace tikicchituṃ sakkosi tikicchāhīti āha. Kiṃ pana mahārāja socanāya tāni nagarāni sakkā laddhunti. Na sakkā tātāti. Evaṃ sante kasmā socasi mahārāja sabbameva saviññāṇakaṃ aviññāṇakaṃ vatthuṃ attano sarīraṃ ādiṃ katvā pahāya gamanīyaṃ catūsu nagaresu rajjaṃ gahetvāpi na tvaṃ ekappahāreneva catasso bhattapātiyo bhuñjissasi na catūsu sayanesu sayissasi na cattāri vatthayugāni acchādissasi taṇhāvasikenanāma bhavituṃ na vaṭṭati ayaṃ hi taṇhānāma vaḍḍhamānā catūhi apāyehi muccituṃ na detīti. Iti naṃ mahāsatto ovaditvā tassa dhammaṃ desento āha