ye ca saṅkhātadhammāse ye ca sekhā puthū idha

tesaṃ me nipako iriyaṃ puṭṭho me brūhi mārisāti buddhavisaye pañhaṃ pucchitvā imassa nukho sārīputta saṅkhittena bhāsitassa kathaṃ vitthārena attho daṭṭhabboti āha. Thero pañhaṃ oloketvā satthā maṃ sekhāsekhānameva āgamanapaṭipadaṃ pucchatīti nikkaṅkho hutvā āgamanapaṭipadānāma khandhādivasena bahūhi mukhehi sakkā kathetuṃ katarākārena nukho kathento satthu ajjhāsayaṃ gaṇhituṃ nāsakkhissāmīti ajjhāsaye kaṅkhi. Satthā sārīputto pañhesu nikkaṅkho ajjhāsaye pana me kaṅkhati mayā pana naye adinne kathetuṃ na sakkhissati nayamassa dassāmīti nayaṃ dento bhūtamidaṃ sārīputta samanupassasīti āha. Evaṃ kirassa ahosi sārīputto mamajjhāsayaṃ gahetvā kathento khandhavasena kathissatīti. Therassa saha nayadānena so pañho nayasatena nayasahassena upaṭṭhāsi. So satthārā dinnanayena ṭhatvā buddhavisaye pañhaṃ kathesi. Satthā dvādasayojanikāya parisāya dhammaṃ desesi. Tiṃsapāṇakoṭiyo amatapānaṃ piviṃsu. Satthā parisaṃ uyyojetvā cārikaṃ caranto anupubbena sāvatthiṃ gantvā punadivase sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā piṇḍapātapaṭikkanto bhikkhūhi vatte dassite gandhakuṭiṃ pāvisi. Sāyaṇhasamaye bhikkhū Therassa guṇakathaṃ kathentā dhammasabhāyaṃ nisīdiṃsu mahāpañño āvuso sārīputto puthupañño javanapañño nibbedhikapañño dasabalena saṅkhittena pucchitaṃ pañhaṃ vitthārena atthaṃ kathesīti. Satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāyanāmāti vutte na bhikkhave idāneva pubbepesa saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ kathesiyevāti vatvā atītaṃ āhari

atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto sarabhamigayoniyaṃ nibbattitvā araññe paṭivasati. Rājā migacittako ahosi thāmasampanno aññaṃ manussaṃ manussotipi na gaṇeti so ekadivasaṃ migavadhaṃ gantvā amacce āha yassa passena migo palāyati tenevassa āṇā dātabbāti. Te cintayiṃsu kadāci vemajjhe ṭhitamigo koṭṭhakaṃ virujjhati uṭṭhitaṃ migaṃ yenakenaci upāyena rañño ṭhitaṭṭhānaññeva āropessāmāti cintetvā ca pana katikaṃ katvā rañño dūramaggaṃ adaṃsu. Te mahantaṃ gumbaṃ parikkhipitvā muggarādīhi bhūmiṃ pahariṃsu. Paṭhamameva sarabhamigo uṭṭhāya tikkhattuṃ gumbaṃ anuparigantvā palāyanto palāyanokāsaṃ olokento sesadisāsu manusse bāhāya bāhuṃ dhanunā dhanuṃ āhacca nirantare ṭhite disvā rañño ṭhitaṭṭhāneyeva okāsaṃ addasa. So ummilitesu akkhīsu vālikaṃ khipamānoviya rājānaṃ abhimukho agamāsi. Rājā taṃ balasampannaṃ disvā saraṃ khipitvā virajjhi. Sarabhamigānāma vañcetuṃ chekā honti sare abhimukhaṃ āgacchante Vegaṃ hāpetvā tiṭṭhanti pacchato āgacchante vegena javanti uparibhāgena āgacchante piṭṭhiṃ nāmenti passenāgacchante thokaṃ apagacchanti kucchimajjhaṃ sandhāyāgacchante parivattitvā patanti sare atikkante vātacchinnavalāhakavegena palāyantīti. Sopi rājā tasmiṃ parivattitvā patite sarabhamigo me viddhoti nādaṃ muñci. Sarabho uṭṭhāya vātavegena palāyi balamaṇḍalaṃ bhijjitvā. Ubhosu passesu ṭhitā amaccā sarabhaṃ palāyamānaṃ disvāva ekato hutvā pucchiṃsu migo kassa ṭhitaṭṭhānaṃ abhirūhīti. Rañño ṭhitaṭṭhānanti. Rājā viddho meti vadati. Ko tena viddhoti. Nibbirujjho bho amhākaṃ rājā bhūmi tena viddhāti iti te nānappakārena raññā saddhiṃ keḷiṃ kariṃsu. Rājā cintesi ime maṃ parihāsanti mama pamāṇaṃ na jānanti daḷhaṃ nivāsetvā pattikova khaggaṃ ādāya sarabhaṃ gaṇhissāmīti vegena pakkhandi. Atha naṃ disvā tīṇi yojanāni anubandhi. Sarabho araññaṃ pāvisi. Rājāpi pāvisiyeva. Tattha sarabhamigassa gamanamagge saṭṭhīmattahattho mahāpūtipādanarakaāvāṭo atthi. So tiṃsamattahattho udakena puṇṇo tiṇena paṭicchanno. Sarabho udakagandhaṃ ghāyitvāva āvāṭabhāvaṃ ñatvā thokaṃ osakkitvā gato. Rājā pana ujukameva gacchanto tasmiṃpatati. Sarabho tassa padasaddaṃ asuṇanto nivattitvā taṃ apassanto narakaāvāṭe patito bhavissatīti ñatvā āgantvā olokento taṃ gambhīraudake appatiṭṭhaṃ kilamantaṃ disvā tena kataṃ Aparādhaṃ hadaye akatvā sañjātakāruñño mā mayi passanteva rājā nassatu imamhā dukkhā mocessāmīti āvāṭatīre ṭhito mā bhāyi mahārāja ahaṃ taṃ dukkhā mocessāmīti vatvā attano piyaputtaṃ uddharituṃ ussāhaṃ karontoviya tassuddharaṇatthāya sīlāyogaṃ katvā uddharissāmīti āgantvā rājānaṃ saṭṭhihatthā narakā uddharitvā assāsetvā piṭṭhiṃ āropetvā araññato nīharitvā senāya avidūre otāretvā ovādamassa datvā pañcasu sīlesu patiṭṭhāpesi. Rājā mahāsattaṃ vinā vasituṃ asakkonto āha sāmi sarabhamigarāja mayā saddhiṃ bārāṇasiṃ ehi dvādasayojanikāya te bārāṇasiyā rajjaṃ dammi taṃ kārehīti. Mahārāja mayaṃ tiracchānagatā na no rajjenattho sace te mayi sineho atthi mayā dinnāni sīlāni rakkhanto raṭṭhavāsinopi sīlaṃ rakkhāpehīti taṃ ovaditvā araññameva pāvisi. So assupuṇṇehi nettehi tassa guṇe sarantova senaṃ sampāpuṇitvā senāṅgaparivuto nagaraṃ gantvā ito paṭṭhāya sakalaraṭṭhavāsino pañca sīlāni rakkhantūti dhammabheriṃ cārāpesi. Mahāsattena pana attano kataguṇaṃ kassaci akathetvā sāyaṃ nānaggarasabhojanaṃ bhuñjitvā alaṅkatasayane sayitvā paccūsakāle mahāsattassa guṇaṃ saritvā uṭṭhāya sayanapiṭṭhiyaṃ pallaṅkena nisīditvā pītipuṇṇena hadayena chahi gāthāhi udānaṃ udānesi