๑๐. นฬปานชาดก

10 Naḷapānajātakaṃ

disvā padamanuttiṇṇanti idaṃ satthā kosalesu cārikañcaramāno naḷakapānagāmaṃ patvā naḷakapānapokkharaṇiyaṃ ketakavane viharanto naḷadiṇḍake ārabbha kathesi.

Tadā kira bhikkhū naḷakapānapokkharaṇiyaṃ nhātvā sūcigharatthāya sāmaṇerehi naḷadaṇḍake gāhāpetvā te sabbatthakameva chidde disvā satthāraṃ upasaṅkamitvā bhante mayaṃ sūcigharatthāya naḷadaṇḍake gaṇhāpema te mūlato yāva aggā sabbatthakameva chiddā kiṃ nu kho etanti pucchiṃsu. Satthā idaṃ bhikkhave mayhaṃ porāṇakādhiṭṭhānanti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte pubbepi kira so vanasaṇḍo araññaṃ ahosi. Tassāpi pokkharaṇiyā eko dakarakkhaso otiṇṇotiṇṇe khādati. Tadā bodhisatto rohitamigapotappamāṇo kapirājā hutvā asītisahassa- mattavānaraparivuto yūthaṃ pariharanto tasmiṃ araññe vasati. So vānaragaṇassa ovādaṃ adāsi tātā imasmiṃ araññe visarukkhāpi amanussapariggahitajātapokkharaṇiyopi tattheva honti tumhe akhāditapubbaṃ phalāphalaṃ khādantā vā apītapubbaṃ pānīyaṃ pivantā vā maṃ paṭipuccheyyāthāti. Te sādhūti paṭissuṇitvā ekadivasaṃ agatapubbaṭṭhānaṃ gatā tattha bahudeva divasaṃ caritvā pānīyaṃ gavesamānā ekaṃ pokkharaṇiṃ disvā pānīyaṃ apivitvāva bodhisattassa āgamanaṃ olokayamānā nisīdiṃsu. Bodhisatto āgantvā kiṃ tātā pānīyaṃ na pivathāti āha. Tumhākaṃ āgamanaṃ olokemāti. Suṭṭhu tātā katanti bodhisatto taṃ pokkharaṇiṃ āvijjhitvā padaṃ paricchindanto otiṇṇameva passi no uttiṇṇaṃ. So nissaṃsayaṃ esā amanussapariggahitāti ñatvā suṭṭhu vo kataṃ tātā pānīyaṃ apivantehi amanussapariggahitā ayanti āha. Dakarakkhasopi tesaṃ anotaraṇabhāvaṃ ñatvā nīlodaro paṇḍaramukho surattahatthapādo bhayānakarūpo vibhacchadassano hutvā udakaṃ dvidhā katvā nikkhamitvā kasmā tumhe nisīdatha idaṃ pokkharaṇiṃ otaritvā pānīyaṃ pivathāti āha. Atha naṃ bodhisatto pucchi tvaṃ idha nibbattadakarakkhasoti. Āma ahaṃ Nibbattomhīti. Tvaṃ pokkharaṇiṃ otiṇṇotiṇṇe labhasīti. Āma labhāmi ahaṃ idhotiṇṇaṃ antamaso sakuṇikaṃ upādāya na kiñci muñcāmi tumhepi sabbe khādissāmīti. Na mayaṃ attānaṃ tuyhaṃ khādituṃ dassāmāti. Pānīyampana kiṃ pivissathāti. Āma mayaṃ pānīyañca pivissāma na ca te vasaṃ gamissāmāti. Atha kathaṃ pānīyaṃ pivissathāti. Kiṃ pana tvaṃ maññasi otaritvā pivissantīti mayaṃ hi anotaritvā asītisahassavānarāpi ekamekaṃ naḷadaṇḍakaṃ gahetvā uppalanāḷena udakaṃ pivantā viya tava pokkharaṇiyā pānīyaṃ pivissāma evaṃ no tvaṃ khādituṃ na sakkhissasīti. Etamatthaṃ viditvā satthā abhisambuddho hutvā imissā gāthāya purimapadadvayaṃ abhāsi

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๓๓๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. นฬปานชาดก”