8. Mahāmorajātakaṃ.

Sace hi tyāhaṃ dhanahetu gahitoti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ ukkaṇṭhitabhikkhuṃ ārabbha kathesi.

Tañhi bhikkhuṃ satthā saccaṃ kira tvaṃ ukkaṇṭhitosīti pucchitvā saccaṃ bhanteti vutte bhikkhu ayaṃ nandirāgo tādisaṃ kinnāma nālolessati na hi sineruuppāṭitavāto sāmante purāṇapaṇṇaṃ lujjati pubbeva satta vassasatāni antokilesasamudācāraṃ vāretvā viharante visuddhasattepesa ālolesiyevāti vatvā atītaṃ āhari

atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto paccantapadese morasakuṇiyā kucchismiṃ paṭisandhiṃ aggahesi. Gabbhe paripākagate mātā gocarabhūmiyaṃ aṇḍaṃ pātetvā pakkāmi. Aṇḍañcanāma mātu arogabhāve sati aññasmiṃ dīghajātikādiparipanthe ca avijjamāne na nassati. Tasmā taṃ aṇḍaṃ kaṇṇikāramakulaṃviya suvaṇṇavaṇṇaṃviya hutvā pariṇatakāle attano dhammatāya bhijji. Suvaṇṇavaṇṇo moracchāpo nikkhami. Tassa dve akkhīni jiñjikaphalasadisāni tuṇḍaṃ pavālavaṇṇaṃ tisso rattarājiyo gīvaṃ parikkhipitvā piṭṭhimajjhe agamiṃsu. So vayappatto bhaṇḍasakaṭapparamasarīro abhirūpo ahosi. Taṃ sabbe nīlamorā sannipatitvā rājānaṃ katvā parivārayiṃsu. So ekadivasaṃ udakasoṇḍiyaṃ pānīyaṃ pivanto attano rūpasampattiṃ disvā cintesi ahaṃ Sabbamorehi atirekarūpasobho sacāhaṃ imehi saddhiṃ manussapathe vasissāmi paripantho me uppajjissati himavantaṃ gantvā ekakova phāsukaṭṭhāne vasissāmīti. So rattibhāge moresu paṭisallīnesu kañci ajānāpetvā uppatitvā himavantaṃ pavisitvā tisso pabbatarājiyo atikkamitvā catutthāya pabbatarājiyāya ekasmiṃ araññe padumasañchannomahājātassaro atthi tassa avidūre ekaṃ pabbataṃ nissāya mahānigrodharukkho atthi tassa sākhāya nilīyi. Tassa pana pabbatassa vemajjhe manāpā guhā atthi. So tattha vasitukāmo hutvā tassā sammukhe pabbatatale nilīyi. Tampana ṭhānaṃ neva heṭṭhābhāgena abhirūhituṃ na uparibhāgena otarituṃ sakkā biḷāradīghajātikamanussabhayehi vinimuttaṃ. So idaṃ me phāsukaṭṭhānanti taṃ divasaṃ tattheva vasitvā punadivase pabbataguhatouṭṭhāya pabbatamatthake puratthābhimukho nisinno udentaṃ suriyamaṇḍalaṃ disvā attano divārakkhāvaraṇatthāya udetayañcakkhumā ekarājāti parittaṃ katvā gocarabhūmiyaṃ otaritvā gocaraṃ caritvā sāyaṃ āgantvā pabbatamatthake pacchimābhimukho nisinno atthaṅgataṃ suriyamaṇḍalaṃ disvā rattirakkhāvaraṇatthāya apetayañcakkhumā ekarājāti parittaṃ katvā etenupāyena vasati. Atha naṃ ekadivasaṃ eko luddakaputto araññe vicaranto pabbatamatthake nisinnaṃ disvā attano nivesanaṃ āgantvā maraṇakāle puttaṃ āha tāta catutthāya pabbatarājiyā araññe suvaṇṇamoro atthi sace rājā pucchati ācikkheyyā Sīti. Athekasmiṃ divase bārāṇasīrañño khemānāma aggamahesī paccūsakāle supinaṃ passi. Evarūpo supino ahosi suvaṇṇavaṇṇo moro dhammaṃ deseti sā sādhukāraṃ datvā dhammaṃ suṇāti moro dhammaṃ desetvā uṭṭhāya pakkāmi sā morarājaṃ gacchantaṃ disvā gaṇhatha nanti vadantīyeva pabujjhi pabujjhitvā ca pana supinabhāvaṃ ñatvā supinoti vutte rājā na ādaraṃ karissati dohalā meti vutte karissatīti cintetvā dohalinīviya hutvā nipajji. Atha naṃ rājā upasaṅkamitvā pucchi bhadde kiṃ te aphāsukanti. Dohalā me uppannāti. Kiṃ icchasi bhaddeti. Suvaṇṇassa morassa dhammaṃ sotuṃ devāti. Bhadde kuto evarūpaṃ moraṃ lacchāmāti. Deva sace na labhāmi jīvitaṃ me natthīti. Bhadde mā cintayi sace katthaci atthi labhissasīti assāsetvā rājāsane nisinno amacce pucchi ambho devī suvaṇṇavaṇṇassa morassa dhammaṃ sotukāmā moronāma suvaṇṇavaṇṇo hoti no vāti. Brāhmaṇā jānissanti devāti. Rājā brāhmaṇe pakkosāpetvā pucchi. Brāhmaṇā evamāhaṃsu mahārāja jalajesu macchā kacchapā kakkaṭakā thalajesu migā haṃsā morā tittirāti ete tiracchānagatā manussāpi suvaṇṇavaṇṇā hontīti amhākaṃ lakkhaṇamantesu āgatāti. Rājā attano vijite luddakaputte sannipātetvā suvaṇṇamoro vo diṭṭhapubboti āha. Yassa pana pitā ācikkhi so āha mayāpi na diṭṭhapubbo pitā pana me asukaṭṭhānenāma Suvaṇṇavaṇṇo moro atthīti kathesīti. Atha naṃ rājā samma mayhañca te deviyā ca jīvitaṃ dinnaṃ bhavissati tasmā tvaṃ tattha gantvā taṃ bandhitvā ānehīti bahudhanaṃ datvā uyyojesi. So puttadārassa dhanaṃ datvā tattha gantvā mahāsattaṃ disvā pāse oḍetvā ajja bajjhissati ajja bajjhissatīti abajjhitvāva mato. Devīpi paṭṭhanaṃ alabhantī matā. Rājā etaṃ moraṃ nissāya piyabhariyā me matāti kujjhitvā veravasiko hutvā himavante catutthāya pabbatarājiyā suvaṇṇavaṇṇo moro vasati tassa maṃsaṃ khāditvā ajarāmaro hotīti suvaṇṇapaṭṭe likhāpetvā taṃ paṇṇaṃ sāramañjusāyaṃ ṭhapetvā kālamakāsi. Athañño rājā ahosi. So suvaṇṇapaṭṭe akkharāni disvā ajarāmaro bhavissāmīti tassa gahaṇatthāya ekaṃ luddakaṃ pesesi. Sopi tattheva mato. Evaṃ cha rājaparivaṭṭā matā cha luddakaputtā himavanteyeva matā. Sattamena raññā pesito sattamo luddako taṃ ajja ajjeva bandhissāmīti cintetvā satta saṃvaccharāni taṃ bandhituṃ asakkonto cintesi kinnu kho imassa morarājassa pāde pāsassa asañcaraṇakāraṇanti. Atha naṃ pariggaṇhanto sāyaṃ pātaṃ parittaṃ karontaṃ disvā imasmiṃ ṭhāne añño moro natthi iminā brahmacariyena bhavitabbaṃ brahmacariyānubhāvenaceva parittānubhāvena cassa pāde pāso na bajjhissatīti nayato pariggahetvā paccantajanapadaṃ gantvā ekaṃ moriṃ bandhitvā yathā accharāya pahatāya vassati pāṇimhi Pahate naccati evaṃ sikkhāpetvā ādāya gato bodhisattassa parittakaraṇato puretarameva pāsaṃ oḍetvā accharaṃ paharitvā moriṃ vassāpesi. Moro tassā saddaṃ suṇanto tāvadevassa satta vassasatāni sannisinnakileso phaṇaṃ katvā daṇḍena pahatāsīvisoviya uṭṭhahi. So kilesāturo hutvā parittaṃ kātuṃ asakkuṇitvāva vegena tassā santikaṃ gantvā pāse pādaṃ pavesentoyeva ākāsena otari. Satta vassasatāni asañcaraṇapāso taṃ khaññeva saṇañcaritvā pādaṃ bandhi. Atha naṃ luddakaputto yaṭṭhiagge olambantaṃ disvā cintesi imaṃ morarājaṃ cha luddakaputtā bandhituṃ nāsakkhiṃsu ahampi satta saṃvaccharāni bandhituṃ nāsakkhiṃ ajja pātarāse imaṃ moriṃ nissāya kilesāturo hutvā parittaṃ kātuṃ asakkuṇitvā āgamma pāse baddho heṭṭhāsīsako olambati evarūpo me sīlavā kilamito evarūpaṃ rañño paṇṇākāratthāya upanetuṃ ayuttaṃ kiṃ me raññā dinnena sakkārena visajjessāmi nanti puna cintesi ayaṃ nāgabalo thāmasampanno mayi upasaṅkamante esa maṃ māretuṃ āgacchatīti maraṇabhayatajjito hutvā phandamāno pādaṃ vā pakkhaṃ vā bhindeyya anupagantvā pana paṭicchanno hutvā khurappena pāsaṃ chindissāmi tato sayameva yathāruciyā gamissatīti. So paṭicchanne ṭhatvā dhanuṃ āropetvā khurappaṃ sannayhitvā ṭhito. Moropi ayaṃ luddako maṃ kilesāturaṃ katvā bandhanabhāvameva ñatvā Anussukko acchissati kahaṃ nukho soti cintetvā itocito ca olokento dhanuṃ āropetvā ṭhitaṃ disvā māretvā maṃ ādāya gantukāmo bhavissatīti maññamāno maraṇabhayatajjito hutvā jīvitaṃ yācanto paṭhamaṃ gāthamāha