๓. โภชาชานียชาดก

3 Bhojājānīyajātakaṃ

api passena semānoti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ ossaṭṭhaviriyaṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi.

Tasmiṃ hi samaye satthā taṃ bhikkhuṃ āmantetvā bhikkhu pubbepi paṇḍitā anāyatanepi viriyaṃ akaṃsu pahāraṃ laddhāpi neva viriyaṃ ossajjiṃsūti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto Bhojājānīyasindhavakule nibbatto sabbākārasampanno bārāṇasīrañño maṅgalaasso ahosi. So satasahassagghanikāya suvaṇṇapātiyaṃyeva nānaggarasasampannaṃ tivassikagandhasālibhojanaṃ bhuñjati catujātiyagandha- vilittāyameva bhūmiyaṃ tiṭṭhati. Taṃ ṭhānaṃ rattakambalasāṇiparikkhittaṃ upari suvaṇṇatārakavicittacelavitānaṃ samosaritagandhadāmamālādāmaṃ avijahitagandhatelappadīpaṃ ahosi. Bārāṇasīrajjaṃ pana apaṭṭhentā rājāno nāma natthi. Ekaṃ samayaṃ satta rājāno bārāṇasiṃ parikkhipitvā amhākaṃ rajjaṃ vā detu yuddhaṃ vāti bārāṇasīrañño paṇṇaṃ pesayiṃsu. Rājā amacce sannipātāpetvā taṃ pavuttiṃ ācikkhitvā idāni kiṃ karoma tātāti pucchi. Deva tumhehi tāva āditova yuddhatthāya na gantabbaṃ asukaṃ nāma assārohaṃ pesetvā yuddhaṃ kāretha tasmiṃ asakkonte pacchā jānissāmāti. Rājā taṃ pakkosāpetvā sakkhissasi tāta sattahi rājūhi saddhiṃ yuddhaṃ kātunti āha. Deva sace bhojājānīyasindhavaṃ labhāmi tiṭṭhantu satta rājāno sakalajambūdīparājūhipi saddhiṃ yujjhituṃ sakkhissāmīti. Tāta bhojājānīyasindhavo vā hotu añño vā yaṃ icchasi taṃ gahetvā yuddhaṃ karohīti. So sādhu devāti rājānaṃ vanditvā pāsādā oruyha bhojājānīyasindhavaṃ āharāpetvā attanāpi sabbasannāhasannaddho khaggaṃ bandhitvā sindhavapiṭṭhivaragato nagarā nikkhamma vijjulatā viya caramāno paṭhamaṃ balakoṭṭhakaṃ bhinditvā ekaṃ rājānaṃ jīvaggāhameva gahetvā āgantvā nagare balassa Niyyādetvā puna gantvā dutiyaṃ balakoṭṭhakaṃ bhinditvā tathā tatiyanti evaṃ pañca rājāno jīvaggāhaṃ gahetvā chaṭṭhaṃ balakoṭṭhakaṃ bhinditvā chaṭṭhassa rañño gahitakāle bhojājānīyo pahāraṃ labhati lohitaṃ paggharati vedanā balavatiyo vattanti. Assāroho tassa pahaṭabhāvaṃ ñatvā bhojājānīyasindhavaṃ rājadvāre nipajjāpetvā sannāhaṃ sithilaṃ katvā aññaṃ assaṃ sannayhituṃ āraddho. Bodhisatto mahāphāsukapassena nipannova akkhīni ummiletvā assārohaṃ disvā ayaṃ aññaṃ assaṃ sannayhati ayañca asso sattamaṃ balakoṭṭhakaṃ bhinditvā sattamaṃ rājānaṃ gaṇhituṃ na sakkhissati mayā kataṃ kammañca nassissati appaṭisamo assārohopi nassissati rājāpi parahatthaṃ gamissati ṭhapetvā maṃ añño asso sattamaṃ balakoṭṭhakaṃ bhinditvā sattamaṃ rājānaṃ gaṇhituṃ samattho nāma natthīti nipannakova assārohaṃ pakkosāpetvā samma assāroha sattamaṃ balakoṭṭhakaṃ bhinditvā sattamaṃ rājānaṃ gaṇhituṃ samattho ṭhapetvā maṃ añño asso nāma natthi nāhaṃ mayā katakammaṃ nāsessāmi mamaññeva uṭṭhāpetvā sannayhāti vatvā imaṃ gāthamāha

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๓๔๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. โภชาชานียชาดก”