khīṇāsavā arahanto tesu dinnaṃ mahapphalanti.

Tattha mahakkasāvesūti mahākasāvesu mahantehi rāgakasāvādīhi samannāgatesu. Jaṭā ca kesāti tāta maṇḍabya tava dakkhiṇeyyesu ekaccānaṃ kesā jaṭā katvā bandhā. Ajinā nivatthāti sakhurāni ajinacammāni nivatthā. Jarūdapānaṃvāti tiṇagahanena jiṇṇakūpo viya mukhaṃ dīghamassutāya paruḷhaṃ. Pajaṃ imanti imaṃ evarūpaṃ anañjitamaṇḍitalūkhavesaṃ pajaṃ passa. Jaṭājinanti evarūpaṃ jaṭājinaṃ imaṃ appapaññaṃ pajaṃ tāyituṃ na sakkoti sīlañāṇatapokammāneva imesaṃ sattānaṃ patiṭṭhāni honti. Yesanti yasmā yesaṃ ete rañjanadussanamuyhanasabhāvā rāgādayo aṭṭhavatthukā ca avijjā virājitā vigatā vigatattāyeva ca etesaṃ kilesānaṃ ye khīṇāsavā Arahanto tesu dinnaṃ mahapphalaṃ.

Tasmā tvaṃ tāta ito paṭṭhāya evarūpānaṃ dussīlānaṃ adatvā loke aṭṭhasamāpattilābhino pañcābhiññā dhammikasamaṇabrāhmaṇā ca paccekabuddhā ca santi tesaṃ dānaṃ dehi ehi tāta tava kulūpake amatosadhaṃ pāyetvā aroge karissāmāti vatvā ucchiṭṭhakañjikaṃ gāhāpetvā udakacāṭiyaṃ pakkhipitvā soḷasannaṃ brāhmaṇasahassānaṃ mukhesu āsiñcāpesi. Ekeko paṃsuṃ puñchantova uṭṭhahi. Atha te brāhmaṇā imehi caṇḍālucchiṭṭhakaṃ pītanti abrāhmaṇe kariṃsu. Te lajjitā bārāṇasito nikkhamitvā mejjharaṭṭhaṃ gantvā mejjharañño santike vasiṃsu. Maṇḍabyo pana tattheva vasi.

Tadā vettavatīnagaraṃ nissāya vettavatīnadītīre jātimanto nāmeko brāhmaṇo pabbajito jātiṃ nissāya mahantaṃ mānaṃ akāsi. Mahāsatto etassa mānaṃ bhindissāmīti taṃ ṭhānaṃ gantvā tassa santike uparisote vāsaṃ kappesi. So ekadivasaṃ dantakaṭṭhaṃ khāditvā idaṃ jātimantassa jaṭāsu laggatūti adhiṭṭhāya taṃ nadiyaṃ pātesi. Taṃ tassa udakaṃ ācamantassa jaṭāsu laggi. So taṃ disvāva nassa vasalāti vatvā kuto ayaṃ kāḷakaṇṇi āgato upadhāressāmi nanti uddhaṃsotaṃ gacchanto mahāsattaṃ disvā kiṃjātikosīti pucchi. Caṇḍālohamasmīti. Tayā nadiyaṃ dantakaṭṭhaṃ pātitanti. Āma mayāti. Nassa vasala caṇḍāla kāḷakaṇṇi mā idha vasi heṭṭhāsote vasāhīti vatvā heṭṭhāsote vasantenāpi tena pātite Dantakaṭṭhe paṭisotaṃ āgantvā jaṭāsu laggante so nassa vasala sace idha vasissasi sattame divase sattadhā muddhā phalissatīti āha. Mahāsatto sacāhaṃ etassa kujjhissāmi sīlaṃ me arakkhitaṃ bhavissati upāyenevassa mānaṃ bhindissāmīti satta divase suriyuggamanaṃ nivāresi. Manussā ubbāḷhā jātimantatāpasaṃ upasaṅkamitvā tumhe bhante suriyassuggantuṃ na dethāti pucchiṃsu. So āha na me taṃ kammaṃ nadītīre paneko caṇḍālo vasati tassetaṃ kammaṃ bhavissatīti. Manussā mahāsattaṃ upasaṅkamitvā tumhe bhante suriyassuggantuṃ na dethāti pucchiṃsu. Āmāvusoti. Kiṃkāraṇāti. Tumhākaṃ kulūpakatāpaso maṃ niraparādhaṃ abhisapi tasmiṃ āgantvā khamāpanatthāya mama pādesu patite suriyaṃ visajjessāmīti. Te gantvā taṃ kaḍḍhantā ānetvā mahāsattassa pādamūle nipajjāpetvā khamāpetvā āhaṃsu suriyaṃ visajjetha bhanteti. Na sakkā visajjetuṃ sacāhaṃ suriyaṃ visajjessāmi imassa sattadhā muddhā phalissatīti. Atha bhante kiṃ karomāti. So mattikapiṇḍaṃ āharathāti āharāpetvā imassa tāpasassa sīse ṭhapetvā tāpasaṃ otāretvā udake ṭhapethāti ṭhapāpetvā suriyaṃ visajjesi. Suriyasmiṃ hi pahatamatte mattikapiṇḍo sattadhā bhijji. Tāpaso udake nimujji. Mahāsatto taṃ dametvā kuhiṃ nukho tāni soḷasabrāhmaṇasahassāni vasantīti upadhārento mejjharañño santiketi ñatvā te damessāmīti iddhiyā gantvā nagarasāmante otaritvā pattaṃ ādāya nagare piṇḍāya cari.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๓,๖๐๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มาตังคชาดก”