Athekadivasaṃ eko satthavāhaputto pañcahi sakaṭasatehi visamatiṭṭhaṃ sampatto. Tassa goṇā sakaṭāni uttāretuṃ na sakkonti. Pañcasu sakaṭasatesu goṇā yugaparamparāya yojitā ekampi sakaṭaṃ Uttāretuṃ nāsakkhiṃsu. Bodhisattopi gāmagoṇehi saddhiṃ tiṭṭhasamīpe carati. Satthavāhaputtopi gosuttavittako. So atthi nu kho etesaṃ gunnamantare imāni sakaṭāni uttāretuṃ samattho usabhājānīyoti upadhārayamāno bodhisattaṃ disvā ayaṃ ājānīyo sikkhissati mayhaṃ sakaṭāni uttāretuṃ ko nu kho assa sāmikoti gopālake pucchi ko nu kho bho imassa sāmiko ahaṃ imaṃ sakaṭesu yojetvā sakaṭesu uttāritesu vetanaṃ dassāmīti. Te āhaṃsu gahetvā naṃ yojetha natthi imassa imasmiṃ ṭhāne sāmikoti. So taṃ nāsāya rajjukena bandhitvā kaḍḍhanto cāletuṃpi nāsakkhi. Bodhisatto kira bhatiyā kathitāya gamissāmīti na agamāsi. Satthavāhaputto tassādhippāyaṃ ñatvā sāmi tayā pañcasu sakaṭasatesu uttāritesu ekekassa sakaṭassa dve dve kahāpaṇe bhatiṃ katvā sahassaṃ dassāmīti āha. Tadā bodhisatto sayameva agamāsi. Atha naṃ purisā sakaṭesu yojesuṃ. Atha naṃ ekavegeneva ukkhipitvā thale patiṭṭhāpesi etenupāyena sabbasakaṭāni uttāresi. Satthavāhaputto ekekassa sakaṭassa ekaṃ katvā pañca satāni bhaṇḍikaṃ katvā tassa gale bandhi. So ayaṃ mayhaṃ yathāparicchinnaṃ bhatiṃ na deti nadānissa gantuṃ dassāmīti gantvā sabbapurimassa sakaṭassa purato maggaṃ nivāretvā aṭṭhāsi. Apanetuṃ vāyamantāpi naṃ apanetuṃ nāsakkhiṃsu. Satthavāhaputto jānāti maññe esa attano bhatiyā onabhāvanti ekekasmiṃ sakaṭe dve dve katvā sahassaṃ bhaṇḍikaṃ bandhitvā Ayaṃ te sakaṭuttāraṇabhatīti gīvāyaṃ laggesi. So sahassabhaṇḍikaṃ ādāya mātu santikaṃ agamāsi. Gāmadārakā kinnāmetaṃ ayyikākāḷassa galeti bodhisattassa santikaṃ gacchanti. So tehi anubandhito dūrato palāyanto mātu santikaṃ gato pañcannaṃ pana sakaṭasatānaṃ uttāritattā rattehi akkhīhi kilantarūpo paññāyittha. Ayyikā tassa gīvāya sahassathavikaṃ disvā tāta idaṃ kahaṃ laddhanti gopāladārake pucchitvā tamatthaṃ sutvā tāta kiṃ ahaṃ tayā laddhabhatiyā jīvitukāmā kiṃkāraṇā evarūpaṃ dukkhaṃ anubhosīti vatvā bodhisattaṃ uṇhodakena nhāpetvā sakalasarīraṃ telena makkhetvā pānīyaṃ pāyetvā sappāyabhojanaṃ bhojetvā jīvitapariyosāne saddhiṃ bodhisattena yathākammaṅgatā.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๓๖๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. กัณหชาดก”