Satthāpi na bhikkhave tathāgato idāneva asamadhuro pubbepi asamadhuroyevāti imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā anusandhiṃ ghaṭetvā abhisambuddho hutvā imaṃ gāthamāha

yato yato garu dhuraṃ yato gambhīravattani

tadāssu kaṇhaṃ yuñjanti svāssu taṃ vahate dhuranti.

Tattha yato yato garu dhuranti yasmiṃ yasmiṃ ṭhāne dhuraṃ garu bhāriyaṃ hoti aññe balibaddā ukkhipituṃ na sakkonti. Yato gambhīravattanīti vattanti etthāti vattani. Maggassetaṃ nāmaṃ. Yasmiṃ ṭhāne udakacikkhalamahantatāya vā visamacchinnataṭabhāvena vā maggo gambhīro hotīti attho. Tadāssu kaṇhaṃ yuñjantīti assūti Nipātamattaṃ. Tadā kaṇhaṃ yuñjantīti attho. Yadā dhurañca garu hoti maggo ca gambhīro tadā aññe balibadde apanetvā kaṇhameva yuñjantīti vuttaṃ hoti. Svāssu taṃ vahate dhuranti etthāpi assūti nipātamattameva. So taṃ dhuraṃ vahatīti attho.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๓๖๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. กัณหชาดก”